Gia Lâm - Hà Nội: Môi trường bị đe dọa từ hoạt động xây dựng trang trại không phép trên đất nông nghiệp

Khu trang trại không phép tại khu đồng 19 mẫu, thôn Yên Bình, xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội

Vừa qua, Tạp chí Sức khỏe và Môi trường thực hiện Chuyên đề “Bảo vệ môi trường nhìn từ việc sử dụng đất đai sai mục đích trên địa bàn TP Hà Nội” và nhận được nhiều phản ánh của người dân tại thôn Yên Bình, xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội về tình trạng 2 hộ dân sinh sống tại đây đã xây dựng trang trại không phép trên đất nông nghiệp (Khu đồng 19 mẫu, ngay cạnh Quốc lộ 5, giáp ranh với TDP Kiên Thành, Trâu Qùy). Theo đó, trang trại này dùng phế thải xây dựng để san lấp mặt bằng, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt của người dân xung quanh.

Mục đích của Chuyên đề nhằm phổ biến những chính sách, quy định về công tác quản lý đất đai, kế hoạch sử dụng đất, xây dựng…bảo đảm khoa học, hợp lý, đúng pháp luật, không ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, cảnh quan đô thị và nông thôn, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng. Chuyên đề cũng nhằm phát hiện những vướng mắc, chồng chéo và những hiện tượng tiêu cực trong quản lý sử dụng tài nguyên đất, tác động xấu đến môi trường cảnh quan, cuộc sống người dân, đưa ra các giải pháp để tháo gỡ.

Phế thải xây dựng được chủ khu đất dùng để san lấp mặt bằng gây ô nhiễm môi trường

Trang trại ngang nhiên sử dụng phế thải xây dựng để san lấp mặt bằng

Qua trao đổi với phóng viên (PV), bà N.T.T, người dân sinh sống tại đây bức xúc: “Khoảng 3 tháng nay, trên khu đất nông nghiệp rộng hàng chục ha của chúng tôi có một số người đến đào ao, quây rào thép xung quanh, san lấp mặt bằng để làm trang trại. Mặc dù ruộng của chúng tôi cũng đã lâu không canh tác nhưng cũng không được phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất để dùng làm việc khác khi chưa được sự cho phép của chính quyền địa phương”.

“Những người này ngang nhiên dùng phế thải xây dựng san lấp mặt bằng, mang máy múc, huy động công nhân đến đào ao, trồng cây trong mấy tháng qua nhưng không thấy có cơ quan chức năng đến can thiệp”, bà N.T.T cho biết thêm.

Để thông tin được khách quan, phóng viên đã trực tiếp khảo sát tại trang trại xây dựng không phép. Theo quan sát cho thấy, thông tin phản ánh trên của người dân là hoàn toàn có cơ sở. Trang trại này rộng chừng hơn 3ha được quây rào thép xung quanh khu đất nông nghiệp rộng lớn. Bên trong hàng rào thép là một khu đất đã được tôn cao (đắp đất cao khoảng 2m so với mặt bằng vuông), ở giữa đã được đào 2 ô ao vuông rộng hàng trăm m², xung quanh đã được trồng nhiều loại cây, cùng với đó là một số công trình được làm tạm bằng các thùng container dựng xung quanh.

Điều đặc biệt, một con đường thẳng tắp đi trong trang trại này lại được san phẳng bằng phế thải xây dựng, công nhân vẫn đang tiếp tục hoàn thiện công trình.

Khu trang trại cơ bản đã được hoàn thiện và được quây rào thép xung quanh

Liên quan đến công tác quản lý trên địa bàn, PV đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Quang Vinh – Phó Chủ tịch UBND xã Dương Xá. Tại buổi làm việc, ông Vinh cho biết, thời gian gần đây cũng nhận được các phản ánh của người dân về vấn đề này. Về khu trang trại đang được xây dựng, ông Vinh thông tin: “UBND xã Dương Xá sau khi phát hiện sự việc đã tiến hành lập biên bản và ra thông yêu cầu khôi phục, hoàn trả hiện trạng đối với diện tích đất nông nghiệp đã xây dựng, san lấp mặt bằng khi chưa được các cấp chính quyền cho phép”.

(Ảnh 4: Thông báo số 192/TB-UBND ngày 29/10/2022 của UBND xã Dương Xá do PCT Nguyễn Quang Vinh ký)

Cũng tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Xá cho biết, chủ khu trang trại này là 2 người sinh sống tại địa phương, thuê lại của người dân với diện tích hơn 3 ha. Những người này cũng đã làm những phương án, tờ trình về kế hoạch xây dựng, phát triển khu trang trại nộp lên cấp xã, tuy nhiên chưa được sự cho phép đã tiến hành xây dựng. Chính vì vậy, xã cũng đã ngay lập tức tiến hành lập biên bản và ra thông báo.

Cụ thể, tại Thông báo số 192/TB-UBND ngày 29/10/2022 của UBND xã Dương Xá về việc yêu cầu khôi phục, hoàn trả hiện trạng đối với diện tích đất nông nghiệp nêu rõ yêu cầu đối với ông Nguyễn Đắc Nguyên và ông Trần Đắc Lành dừng ngay việc đào đắp, thay đổi hiện trạng đất, khôi phục trả lại hiện trạng đất ban đầu tại xứ đồng 19 mẫu thôn Yên Bình, xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời gian thực hiện xong trước ngày 15/11/2022. Thông báo do ông Nguyễn Quang Vinh ký.

Liêu chính quyền có đợi để … hợp thức hóa sai phạm?

Theo ghi nhận thực địa của PV, khu trang trại này vẫn có công nhân đang tiến hành xây dựng hàng ngày. Tuy nhiên, trong thông báo của UBND xã Dương Xá đã yêu cầu chủ khu đất hoàn toàn trả mặt bằng, hạn đến ngày 15/11/2022.

Lý giải việc này, ông Vinh cho biết, UBND xã đã quyết liệt trong việc yêu cầu hoàn trả mặt bằng nhưng họ vẫn tiếp tục thực hiện những hành vi không được sự cho phép nên UBND xã đã tiếp tục lập biên bản và ra thêm thông báo đối với hành vi vi phạm của 2 người này.

Thông báo số 228/TB-UBND ngày 7/12/2022 do ông Tô Hữu Vịnh – Chủ tịch UBND xã Dương Xá ký

Cụ thể, ngày 7/12/2022, UBND xã Dương Xá ra Thông báo số 228/TB-UBND về việc Kết luận buổi làm việc đối với 2 chủ đầu tư thuê đất nông nghiệp để chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại khu đồng 19 mẫu thông Yên Bình, xã Dương Xá.

Điều đặc biệt, ở thông báo này, UBND xã Dương Xá lại chỉ yêu cầu 2 chủ đầu tư trên tạm dừng việc thay đổi hiện trạng sử dụng đất, tháo dỡ toàn bộ công trình tạm, di chuyển vỏ container ra khỏi khu đất mà không yêu cầu họ hoàn trả mặt bằng, khôi phục nguyên trạng khu đất như thông báo trước đó (?).

Thông báo lần 2 này do ông Tô Hữu Vịnh - Chủ tịch UBND xã Dương Xá ký, thời gian yêu cầu thực hiện xong trước ngày 10/12/2022.

Đáng nói, thông báo của UBND xã còn hướng dẫn 2 chủ đầu tư này làm việc với các hộ gia đình có liên quan (các hộ gia đình đã cho thuê đất và chưa thuê đất) để hoàn thành việc ký hợp đồng thuê đất, thực hiện thỏa thuận về trách nhiệm khi sử dụng đất (việc cam kết hoàn trả mặt bằng khi hết thời hạn thuê đất). Thời gian thực hiện xong trước ngày 15/12/2022.

Có thể nhận thấy dễ dàng, yếu tố quan trọng và mang tính răn đe mạnh nhất đối với các cá nhân cố tình vi phạm là hoàn trả mặt bằng, khôi phục nguyên trạng đã bị bỏ qua một cách nhanh chóng và bất ngờ.

Dù đã bị nhiều lần lập biên bản, thông báo nhưng chủ đầu tư vẫn bất chấp tiến hành hoàn thiện khu trang trại mà không thực hiện bất cứ yêu cầu nào?

Cùng ngày, kết thúc buổi làm việc, PV quay lại khu trạng trại để ghi nhận việc thực hiện thông báo của UBND xã đối với 2 chủ đầu tư. Không mấy ngạc nhiên khi hiện trạng khu đất vẫn không thay đổi chút nào và chủ đầu tư lại tiếp tục ngang nhiên tiến hành xây dựng, bơm nước vào ao.

Liên lạc lại với vị Phó Chủ tịch UBND xã Dương Xá về vấn đề này, ông Vinh đã cử một cán bộ địa chính xã xuống thực địa nắm bắt tình hình cùng PV. Tuy nhiên, khi địa chính xã xuống ghi nhận sự việc thì các công nhân cùng chủ khu đất đã ra về trước đó không lâu, chỉ còn lại vài công nhân ở lại tiếp tục bơm nước vào ao và tưới cây. Đồng thời, khi địa chính xã Dương Xá yêu cầu người dân ở đây dừng ngay việc bơm nước vào ao, chấm dứt các hoạt động nhưng người dân này vẫn cố tình chống đối và tiếp tục làm việc như không có chuyện gì xảy ra.

Trước sự việc coi thường pháp luật, quy định cùng sự xử lý hời hợt của UBND xã Dương Xá, các cá nhân tại đây đang có dấu hiệu nhờn luật, bất chấp pháp luật và tiếp tục tiến hành hoàn thiện các khâu cuối cùng để trang trại này đi vào hoạt động.

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đề nghị các cấp chính quyền và cơ quan chức năng có liên quan cần có các biện pháp “mạnh tay” để xử lý tình trạng sử dụng đất sai mục đích gây ảnh hưởng đến an ninh, môi trường và cuộc sống của người dân.

ĐỨC VŨ