Hà Nội thu hút vốn ngoại bằng công nghệ, nhân lực chất lượng cao

Đoàn công tác do ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội dẫn đầu, thăm và làm việc với Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Ảnh: Quốc Lũy - TTXVN

Triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, thành phố tập trung hoàn thiện các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, phát triển nhân lực và chuẩn bị điều kiện tiếp nhận dự án công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo.

Kết quả thu hút đầu tư trong 9 tháng năm 2026 tiếp tục cho thấy sự quan tâm của nhà đầu tư đối với Thủ đô. Yêu cầu đặt ra là chuyển các cam kết thành dự án, vốn thực hiện và năng lực sản xuất cụ thể; đồng thời tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, tiếp nhận công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chuyển trọng tâm từ quy mô vốn sang hiệu quả đầu tư

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 của Thống kê thành phố Hà Nội, tổng vốn đầu tư nước ngoài thành phố thu hút trong 9 tháng đạt 4,067 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 500 dự án được cấp mới với số vốn 676 triệu USD; 113 dự án điều chỉnh tăng vốn với 691 triệu USD; 281 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần với giá trị 2,7 tỷ USD.

Hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ dẫn đầu về thu hút vốn, đạt khoảng 2,243 tỷ USD, chiếm 55,2% tổng vốn đầu tư nước ngoài, chủ yếu thông qua các giao dịch góp vốn, mua cổ phần quy mô lớn. Kinh doanh bất động sản thu hút khoảng 394 triệu USD; thông tin và truyền thông đạt 352,1 triệu USD; thương mại bán buôn, bán lẻ đạt 247,1 triệu USD; công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 232,2 triệu USD.

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng góp vào sản xuất, xuất khẩu và ngân sách. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện trên địa bàn trong 9 tháng đạt khoảng 32,3 nghìn tỷ đồng, tăng 25,9%. Kim ngạch xuất khẩu của khu vực này đạt 7,742 tỷ USD, tăng 17,9%; thu ngân sách từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt khoảng 34,3 nghìn tỷ đồng, tăng 33,9% so với cùng kỳ.

Những số liệu trên phản ánh vai trò của khu vực đầu tư nước ngoài trong kinh tế Thủ đô. Tuy nhiên, vốn đăng ký, giá trị góp vốn, mua cổ phần và vốn thực hiện là những chỉ tiêu khác nhau. Để đánh giá hiệu quả thu hút đầu tư, cần theo dõi thêm tiến độ triển khai dự án, năng lực sản xuất, việc làm và đóng góp thực tế của doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, Nghị quyết số 10-NQ/TW thể hiện quan điểm chuyển từ mục tiêu thu hút vốn đơn thuần sang thu hút có chọn lọc, lấy chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị tiên tiến và hiệu quả lan tỏa làm tiêu chí chủ yếu. Qua đó, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Vũ Đại Thắng, dòng vốn đầu tư nước ngoài đang chuyển dịch mạnh vào các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các ngành công nghiệp chiến lược. Chất lượng nhân lực, năng lực nghiên cứu và mức độ hoàn thiện của hệ sinh thái công nghệ ngày càng được các tập đoàn quan tâm khi lựa chọn địa điểm đầu tư.

Đối với Hà Nội, hướng tiếp cận này phù hợp với lợi thế về giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ. Thành phố có điều kiện kết nối từ đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, thử nghiệm công nghệ đến phát triển doanh nghiệp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Việc tổ chức hiệu quả các mối liên kết đó sẽ góp phần tăng sức hấp dẫn đối với những dự án có yêu cầu cao về công nghệ và nhân lực.

Trong quá trình xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, Hà Nội đã bổ sung các nội dung về ngoại giao kinh tế, xây dựng cơ sở dữ liệu nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn hàng đầu, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, định chế tài chính, quỹ đầu tư lớn và trung tâm đổi mới sáng tạo. Hồ sơ trình xin ý kiến cũng đề cập việc hoàn thiện các nội dung liên quan đến Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Đây là những bước chuẩn bị để công tác xúc tiến đầu tư bám sát hơn nhu cầu phát triển của thành phố. Việc xác định đúng đối tác cần đi cùng khả năng đáp ứng về địa điểm, hạ tầng, nhân lực và thủ tục, giúp các đề xuất đầu tư có điều kiện triển khai.

Trong chỉ đạo chung về thực hiện các nghị quyết, chương trình, kế hoạch của Trung ương và thành phố, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đất đai, đầu tư; khắc phục tình trạng sử dụng đất lãng phí, kém hiệu quả, bỏ hoang và dự án chậm triển khai kéo dài. Bí thư Thành ủy đề nghị tiếp tục rà soát, kiên quyết xử lý các dự án trì trệ để khơi thông nguồn lực phát triển.

Yêu cầu này gắn trực tiếp với việc cải thiện môi trường đầu tư. Những vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến tiến độ dự án, hiệu quả sử dụng vốn. Xử lý kịp thời các khó khăn cũng giúp thành phố chuẩn bị tốt hơn điều kiện tiếp nhận nhà đầu tư mới.

Dây chuyền sản xuất thiết bị điện tử, thiết bị thắp sáng trong xe ô tô, xe máy tại Công ty TNHH Điện Việt Nam Stanley (vốn đầu tư của Nhật Bản) tại Hà Nội. Ảnh minh họa: Danh Lam - TTXVN

Nhân lực và nghiên cứu trở thành lợi thế cạnh tranh

Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, qua làm việc với các nhà đầu tư, doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng tiếp cận nhân lực chất lượng cao, môi trường nghiên cứu và phát triển, năng lực kết nối với trường đại học, viện nghiên cứu và điều kiện triển khai mô hình mới. Đây là những yếu tố Hà Nội cần tập trung để thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghệ.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cũng chỉ ra khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển, chuyển đổi số. Liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã có chuyển biến nhưng chưa trở thành cơ chế vận hành thường xuyên, thực chất.

Hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hình thành nhóm nghiên cứu mạnh và đội ngũ chuyên gia trong các lĩnh vực chiến lược chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô. Giải quyết những hạn chế này là điều kiện để lợi thế về cơ sở đào tạo, nghiên cứu chuyển thành năng lực đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư.

Từ thực tế đó, Hà Nội xác định phát triển nhân lực chất lượng cao thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút FDI thế hệ mới. Theo ông Vũ Đại Thắng, chính sách nhân lực phải tạo được môi trường để người tài nghiên cứu, sáng tạo, hợp tác quốc tế và phát triển lâu dài. Thành phố định hướng tăng cường đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ, giao nhiệm vụ cho nhóm nghiên cứu mạnh và hỗ trợ chuyên gia giải quyết những vấn đề lớn của Thủ đô.

Một giải pháp trọng tâm là đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp và các ngành công nghệ chiến lược. Hà Nội sẽ thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn lớn tham gia xây dựng chương trình, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập, bồi dưỡng kỹ năng và tiếp nhận nhân lực.

Sự tham gia của doanh nghiệp từ khâu xây dựng chương trình sẽ giúp cơ sở đào tạo nắm rõ hơn yêu cầu về kiến thức, kỹ năng và tiêu chuẩn làm việc. Người học có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất và môi trường làm việc thực tế, giảm thời gian đào tạo lại khi được tuyển dụng.

Cùng đó, thành phố định hướng phát triển mạng lưới nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, doanh nghiệp công nghệ và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Hà Nội sẽ tập trung phát triển trung tâm nghiên cứu và phát triển, phòng thí nghiệm trọng điểm, không gian thử nghiệm công nghệ, trung tâm dữ liệu và hạ tầng số.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội sẽ khuyến khích các tập đoàn công nghệ đầu tư cho nghiên cứu, cùng xây dựng phòng thí nghiệm, đào tạo nhân lực và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đồng thời phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, mở rộng cơ hội hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài.

Phát triển nhân lực số cũng là nhiệm vụ được đặt ra; trong đó, tập trung vào kỹ năng ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và quản trị số. Việc cập nhật kỹ năng cho người lao động cần được triển khai cùng quá trình chuyển đổi số trong khu vực công và doanh nghiệp, giúp nhân lực thích ứng với yêu cầu công việc mới.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, các chương trình, kế hoạch chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành kết quả. Mỗi cơ quan, địa phương phải xác định việc trọng tâm, việc cần làm ngay, nhiệm vụ trong năm và nhiệm vụ xuyên suốt; gắn với trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát và tháo gỡ khó khăn kịp thời.

Đối với phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, yêu cầu đó cần được thể hiện qua tiến độ dự án, chất lượng phục vụ nhà đầu tư và kết quả hợp tác với doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu trong nước. Thu hút được dòng vốn phù hợp, đồng thời chuẩn bị tốt nhân lực và môi trường nghiên cứu sẽ giúp Hà Nội phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, nâng cao năng lực của kinh tế Thủ đô…