Lai Châu: Chủ động phòng ngừa, quyết liệt đẩy lùi bệnh lao trong cộng đồng

Bệnh lao do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, có khả năng lây lan cao trong cộng đồng. Vì vậy, phát hiện sớm đóng vai trò then chốt trong công tác điều trị và phòng ngừa. Người dân khi xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài trên hai tuần, sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi ban đêm, sút cân… cần chủ động đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và xét nghiệm kịp thời. Việc tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị là yêu cầu bắt buộc nhằm tránh nguy cơ kháng thuốc và hạn chế lây lan.

Cán bộ y tế xã hám sàng lọc cho trẻ và tư vấn về bệnh lao cho người dân. Nguồn: baolaichau.vn

Tỷ lệ mắc lao tại Lai Châu ước khoảng 30/100.000 dân, cho thấy nguy cơ lây nhiễm vẫn hiện hữu, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế.Theo bác sĩ CKII. Phạm Mạnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Phổi tỉnh, đơn vị đã xây dựng kế hoạch tổng thể, phân bổ chỉ tiêu đến từng tuyến cơ sở để triển khai hiệu quả công tác phòng, chống lao trên toàn địa bàn. Bệnh viện đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng; đồng thời ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như xét nghiệm sinh học phân tử Truenat, GeneXpert nhằm phát hiện sớm, chính xác các trường hợp mắc bệnh, đặc biệt là lao kháng thuốc và lao ở trẻ em. Nhờ đó, thời gian chẩn đoán được rút ngắn, tạo điều kiện cho người bệnh được điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng và lây lan.

Bệnh viện Phổi tỉnh Lai Châu tư vấn cho nhân dân cách phòng, chống bệnh lao. Nguồn: baolaichau.vn

Công tác khám, sàng lọc được tăng cường tại tuyến y tế cơ sở. Bệnh viện Phổi tỉnh còn phối hợp với Bệnh viện Phổi Trung ương tổ chức nhiều lớp tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế về chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao.Song song với hoạt động chuyên môn, công tác truyền thông phòng, chống lao được triển khai đa dạng, phù hợp với từng địa bàn. Từ hệ thống loa truyền thanh, các buổi họp bản, sinh hoạt cộng đồng đến tư vấn trực tiếp tại gia đình, nội dung tuyên truyền tập trung vào nhận biết dấu hiệu bệnh, chủ động đi khám và tuân thủ điều trị.

Tại tuyến cơ sở, các trạm y tế xã, phường phát huy vai trò “cánh tay nối dài” trong công tác phòng, chống lao. Bác sĩ Bùi Văn Thụ, Giám đốc Trạm Y tế xã Bum Nưa cho biết, trạm đã chủ động phối hợp tổ chức khám sàng lọc tại cộng đồng, đồng thời tăng cường tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh.

Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã phát hiện 159 bệnh nhân lao, trong đó có 127 ca lao phổi và 32 ca lao ngoài phổi; tỷ lệ điều trị thành công đạt trên 90%. Đầu năm 2026, với sự hỗ trợ của tổ chức phi Chính phủ FIT, qua các đợt khám sàng lọc tại các xã Bum Tở, Mù Cả, Bum Nưa, Thu Lũm đã phát hiện thêm 24 ca lao phổi, góp phần kiểm soát nguồn lây trong cộng đồng.

Phối hợp tổ chức các hoạt động khám sức khỏe, truyền thông về bệnh lao cho người dân. Nguồn: baolaichau.vn

Tuy nhiên, công tác phòng, chống lao vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế; nguồn kinh phí cho hoạt động sàng lọc chưa đáp ứng yêu cầu; thiếu trang thiết bị hiện đại. Một số bệnh nhân chưa tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị, trong khi việc giám sát tại gia đình và cộng đồng chưa thật sự chặt chẽ.

Thực tế cho thấy, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân vẫn là yếu tố then chốt. Phát hiện sớm và điều trị đủ liệu trình không chỉ giúp người bệnh khỏi bệnh mà còn góp phần bảo vệ gia đình và cộng đồng.

Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành Y tế cùng sự chung tay của toàn xã hội, mục tiêu đẩy lùi bệnh lao đang từng bước được hiện thực hóa, hướng tới xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, phát triển bền vững.