Nhịp đập nơi vùng biên - Kỳ 2: Hà Tiên – trung tâm kinh tế vùng biên

Nằm ở cực Tây Nam Tổ quốc, TP Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang không chỉ nổi danh với cảnh sắc thiên nhiên mà còn là vùng đất biên giới từng chịu nhiều biến động. Vào những năm 1977-1978, chiến tranh biên giới Tây Nam diễn ra, Hà Tiên trở thành tuyến đầu chống lại sự xâm lược của quân Khmer Đỏ, thị xã nhỏ bé khi ấy hoang tàn. Sau chiến tranh, Hà Tiên đối mặt với những thách thức mới để phục hồi kinh tế, ổn định dân cư và bảo vệ biên giới. Với sự nỗ lực của mình, năm 2018, Hà Tiên chính thức trở thành thành phố, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành trung tâm du lịch, thương mại sầm uất của tỉnh Kiên Giang.

Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang nổi danh với cảnh sắc thiên nhiên.

Hà Tiên thành phố du lịch và là trung tâm kinh tế vùng Tây Nam bộ

Để Hà Tiên phát triển vượt bậc như hôm nay là sự hy sinh của biết bao thế hệ. Trong cuộc chiến, từng người lính đã anh dũng chiến đấu để quyết tâm giữ từng tấc đất miền biên giới. Ông Nguyễn Hữu Huệ, Chủ tịch Hội cựu chiến binh thành phố Hà Tiên nói, nhiều thế hệ đã nằm xuống để vùng đất này được như ngày hôm nay. Ông Huệ kể, sau hòa bình ông đã cùng các đồng đội rà phá bom mìn để phục vụ sản xuất nông nghiệp từ Giang Thành trải dài qua Pháo Đài, Mỹ Đức. Ở cái tuổi xưa nay hiếm, ông Huệ chứng kiến Hà Tiên trổi dậy mà lòng đầy tự hào. Giờ đây, Hà Tiên không chỉ là một thành phố du lịch, một trung tâm kinh tế cửa khẩu quan trọng mà còn là một điểm tựa chiến lược trong khu vực phòng thủ vùng Tây Nam bộ. Với vị trí đặc biệt – nơi biên giới bộ giáp Campuchia và biên giới biển, Hà Tiên giữ vai trò quan trọng trong thế trận bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo đảm an ninh, ổn định cho cả khu vực.

Trung tá Lê Thanh Nhàn, Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự TP. Hà Tiên cho biết, thế trận lòng dân tại Hà Tiên được xây dựng bằng chính sự gắn bó máu thịt giữa lực lượng vũ trang và nhân dân. Những cán bộ, chiến sĩ biên phòng, quân sự, công an không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ biên cương, mà còn là những người thầy, người bạn của nhân dân. Những cán bộ, chiến sĩ cùng ăn, cùng ở, cùng giúp đỡ bà con, từ chăm lo an sinh xã hội đến hỗ trợ phát triển sản xuất, giúp ngư dân bám biển, giữ vững chủ quyền. Vì vậy, ở nơi đây “lòng dân” chính là bức tường thành kiên cố nhất.

Đoàn kinh tế 915, Quân khu 9 hỗ trợ cho bò cho người dân.

Trong những ngày cuối tháng 3, nắng nóng vùng biên trở nên gay gắt, cánh đồng Mỹ Đức đang khát khô, mặt đất nứt nẻ. Ông Đào Văn Lến, khu phố Bà Lý, phường Mỹ Đức kể, vui mừng khi được Đoàn kinh tế 915, Quân khu 9 hỗ trợ cho cặp bò. Đến nay cặp bò đã sinh sản và những con bê con đang là niềm động viên to lớn đối với gia đình, ông Lến quyết tâm chăm sóc rồi nhân đàn, mong cuộc sống gia đình không còn khó.

Ở vùng biên giới này đã có hàng trăm hộ gia đình khó khăn ở huyện Giang Thành và thành phố Hà Tiên được hỗ trợ sinh kế. Thượng tá Trần Quang Thanh, Phó đoàn trưởng Đoàn kinh tế Quốc phòng 915, Quân khu 9 cho biết, hơn 10 năm qua đơn vị đã tiến hành nhiều chương trình an sinh và những công trình dân sinh nhằm vực dậy đời sống nhân dân, kết nối hạ tầng thuận lợi giao thương. Đặc biệt, với mô hình hỗ trợ của Đoàn kinh tế bằng hình thức trao bò sinh sản đã giúp hàng ngàn hộ dân hoàn cảnh khó khăn khu vực biên giới chí thú làm ăn, vươn lên thoát nghèo.

Mô hình hỗ trợ của Đoàn kinh tế bằng hình thức trao bò sinh sản đã giúp hàng ngàn hộ dân thoát nghèo.

Không chỉ trong thời bình, khi có tình huống khẩn cấp xảy ra, lực lượng vũ trang Hà Tiên là lực lượng đầu tiên xung kích, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc phên dậu Tổ quốc. Những năm qua, trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực, các đơn vị quân sự, biên phòng, công an thường xuyên tổ chức huấn luyện, diễn tập khu vực phòng thủ, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu”, Trung tá Lê Thanh Nhàn, Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự TP. Hà Tiên nhấn mạnh, để Hà Tiên thực sự trở thành khu vực phòng thủ vững chắc, ngoài đầu tư kết nối hạ tầng còn đồng thời nâng cao nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới trong mỗi người dân.

Điểm tựa vũng chắc nơi vùng biên

Thành phố Hà Tiên là một thành phố trẻ đang phát triển, là đô thị sôi động, sầm uất. Những chuyến xe qua lại tấp nập trên quốc lộ, những đoàn tàu cá nối đuôi nhau ra khơi. Đường biên giới bộ mở ra một chân trời giao thương, nối Việt Nam với nước bạn Campuchia, còn đường biên giới biển lại vươn xa ra biển lớn, nơi ngư dân ngày đêm bám ngư trường, gìn giữ chủ quyền. Trong bối cảnh hiện nay, Hà Tiên không chỉ là vùng đất của giao thương, mà còn là biểu tượng vững vàng, kiên trì vai trò của mình. “Là người gác cửa phương Nam”, không chỉ mở ra những cơ hội phát triển, mà còn là điểm tựa vững chắc cho cả một vùng đất.

Hà Tiên – hành trình chuyển mình để thành đô thị trọng điểm.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Tiên Mai Quốc Thắng cho biết, kinh tế Hà Tiên đang phát triển vượt bậc so với những địa phương khác trong tỉnh Kiên Giang. Cùng với đó, Hà Tiên đang phát huy tiềm năng du lịch và là điểm trung chuyển thuận lợi nhất cho du lịch nội địa và quốc tế. Hiện nay, Hà Tiên đang được quy hoạch để trở thành đô thị cửa khẩu quốc tế, trung tâm văn hóa, hành chính, khoa học, kỹ thuật, giáo dục, đào tạo và du lịch ven biển, với mục tiêu trở thành đô thị trọng điểm của vùng ĐBSCL.

Theo Đồ án Quy hoạch chung thành phố và Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên đến năm 2040, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào ngày 22/02/2024, Hà Tiên sẽ phát triển theo mô hình lưỡng cực, nhất thể, đa trung tâm. Các hướng phát triển chủ đạo dựa trên các tuyến Quốc lộ 80, Quốc lộ N1, Cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, cùng các tuyến đường thủy dọc theo sông Giang Thành, kênh Vĩnh Tế và kênh Hà Tiên - Rạch Giá.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Tiên chia sẻ, địa phương đặt mục tiêu thu hút trên 6,4 triệu lượt khách du lịch vào năm 2030, trong đó khách quốc tế chiếm khoảng 168.000 lượt, với doanh thu ước đạt 34.500 tỷ đồng. Quy hoạch cũng nhấn mạnh việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa, di sản thiên nhiên độc đáo của Hà Tiên, đồng thời phát triển hạ tầng giao thông để kết nối thuận lợi với các vùng kinh tế trọng điểm trong khu vực. Là thành phố biên giới giáp Campuchia, Hà Tiên phát triển mạnh thương mại. Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên kết nối với tỉnh Kampot (Campuchia) tạo động lực cho hàng loạt dự án logistics, xuất nhập khẩu hàng hóa.

Thấy rõ sự thay đổi của vùng đất Hà Tiên, bà Lý Thị Tèo, phường Đông Hồ, thành phố Hà Tiên chia sẻ, thành phố Hà Tiên đang vươn mình phát triển mạnh mẽ, nhưng vẫn giữ vững bản lĩnh của một vùng đất tiền tiêu, nơi mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi con tàu ra khơi là một cột mốc chủ quyền, và mỗi chiến sĩ là một lá chắn bảo vệ sự bình yên. Trong dòng chảy của thời đại, Hà Tiên vẫn sừng sững như một tấm khiên thép nơi địa đầu Tây Nam, góp phần giữ yên biên giới, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang đang chuyển mình mạnh mẽ, nơi hội tụ vành đai biên giới biển và bộ.

Cách đây nửa thế kỷ, từ một vùng biên giới đầy biến động, Hà Tiên, Kiên Giang đã vươn mình trở thành đô thị sầm uất. Là một thành phố trẻ, Hà Tiên mang vẻ đẹp của thiên nhiên, vừa là trung tâm giao thương, góp phần giữ vững chủ quyền và thúc đẩy phát triển vùng biên giới Tây Nam. Thành phố nhỏ nơi biên giới này luôn mang trong mình sức sống bền bỉ, như dòng nước Giang Thành mãi miết chảy về phía biển khơi.

Trong kỳ 3 của tuyến bài "Nhịp đập nơi vùng biên", nhóm phóng viên Tạp chí Sức khỏe và Môi trường đến thị trấn Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, vùng đất từng “đẫm máu” đồng bào trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam nay đang khoác lên mình chiếc áo mới, vùng kinh tế năng động bậc nhất ở huyện Tri Tôn, An Giang.