Những người trả lại màu xanh cho đất vùng châu thổ Cửu Long

Trả lại màu xanh cho đất

Xử lý bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh là nhiệm vụ đặc thù với độ nguy hiểm và mất an toàn cao. Địa hình ở các khu vực bị ô nhiễm rất đa dạng, phức tạp; quá trình tác nghiệp, cán bộ, chiến sĩ phải lặn ngụp trong các vùng nước ô nhiễm, dò tìm trong sình lầy, độc hại, khiêng vác bom, đạn, vật nổ trên địa hình hiểm trở...

Bộ đội Công binh Quân khu 9 thực hiện nhiệm vụ tại tỉnh Trà Vinh.

Trung tuần tháng 7/2022, trong lúc đang điều khiển máy xúc để cải tạo nền ao tôm của gia đình, ông Lê Văn Chăm, 54 tuổi ngụ phường 1, thị xã Duyên Hải (Trà Vinh) phát hiện vệt dầu loang nổi lên. Đào sâu hơn, ông thấy nhiều khối kim loại nên đã lấy lên để bán sắt vụn. Ngay khi phát hiện sự việc, lực lượng chức năng đã tổ chức xác minh, phong tỏa, bảo vệ hiện trường, đồng thời báo lên cấp trên để xử lý. Qua khảo sát, lực lượng chức năng phát hiện đó là nhiều bộ phận của xác máy bay có ký hiệu “US.NAVI” cùng thông tin nhà sản xuất, năm sản xuất…

Được sự chỉ đạo của Bộ tư lệnh Quân khu 9, Lữ đoàn Công binh 25 đã cử lực lượng cùng phương tiện đến hiện trường để tổ chức tìm kiếm, thu hồi hầu hết các mảnh vỡ của xác máy bay; đặc biệt còn xử lý thành công quả bom 250 LBS còn nguyên ngòi nổ nằm ở độ sâu 5m nằm chung với các mảnh vỡ của xác máy bay. Trước đó, tháng 6/2020, Đội rà phá bom, mìn, vật liệu nổ của Lữ đoàn Công binh 25 đã tổ chức vận chuyển một quả bom hóa học từ tỉnh Đồng Tháp đến bãi hủy nổ tại huyện Đồng Phú (Bình Phước) theo phương án vận chuyển vũ khí hóa học, đảm bảo an toàn tuyết đối…

Xác định dò tìm, thu gom, xử lý bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh là một trong những nhiệm vụ “đặc biệt”, do vậy, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, Lữ đoàn Công binh 25 đã tổ chức quán triệt sâu sắc nghị quyết, chỉ thị các cấp về xử lý bom, mìn, trọng tâm là Chương trình hành động quốc gia về khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025 (Chương trình 504); Chỉ thị số 427 ngày 14/3/2018 của Tư lệnh Quân khu 9 về thu gom, xử lý bom, mìn, vũ khí đạn và các loại vật nổ trên địa bàn.

Bộ đội Công binh Quân khu 9 thu gom xử lý bom mìn trên địa bàn.

Thượng tá Vi Đức Hân, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Công binh 25, cho biết: “Với phương châm lãnh đạo toàn diện, chỉ huy thống nhất, hiệp đồng chặt chẽ, thực hiện nghiêm túc, bảo đảm an toàn tuyệt đối, Đảng ủy, Ban chỉ huy Lữ đoàn chỉ đạo các đơn vị xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ, chủ trương, biện pháp, xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả; tổ chức giáo dục bộ đội hiểu rõ ý nghĩa, tính chất, yêu cầu nhiệm vụ, nắm chắc địa bàn hoạt động… qua đó nhận thức tốt nhiệm vụ, phát huy trách nhiệm cao nhất”.

Bộ đội Công binh Quân khu 9 di chuyển quả bom trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Chỉ tính từ năm 2017 đến nay, Lữ đoàn Công binh 25 đã dò tìm, thu gom, xử lý hủy nổ an toàn 93,073 tấn bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, trong đó 269 quả bom trọng lượng từ 100 đến 1.000 LBS đủ chủng loại, đảm bảo an toàn, làm sạch gần 1.500 ha đất. Cùng với đó, đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ dò tìm vật nổ các sự kiện chính trị, kinh tế lớn diễn ra trên địa bàn; phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị tổ chức dò tìm, di chuyển, phá hủy các loại bom, mìn làm sạch đất cho các công trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội.

An toàn được đặt lên hàng đầu

Đứng chân trên địa bàn các khu vực bị ô nhiễm bom mìn, vật nổ đa dạng, phức tạp như ven bờ biển, hải đảo, rừng núi, khu dân cư, dưới đáy sông, hồ, kênh rạch, bùn lầy, ẩn chứa nhiều dị vật, gây khó khăn cho cơ động triển khai lực lượng và phương tiện làm nhiệm vụ. Quá trình tác nghiệp, bộ đội phải lặn ngụp trong các vùng nước ô nhiễm, dò tìm trong sình lầy, độc hại, khiêng vác bom, đạn, vật nổ trên địa hình hiểm trở tác động đến tâm lý, sức khỏe. Cùng với công tác tuyên truyền, giáo dục, lữ đoàn tập trung nâng cao huấn luyện cho cán bộ, chiến sĩ thuần thục kỹ năng dò tìm, xử lý, khả năng nhận biết chủng loại bom, mìn cũng như sử dụng thành thạo các loại trang bị, phương tiện.

Huấn luyện dò tìm, xử lý bom mìn cho cán bộ,chiến sĩ.

Song song đó, lữ đoàn yêu cầu lực lượng đảm nhiệm luôn quán triệt, thực hiện nghiêm các quy tắc an toàn, tuân thủ quy trình xử lý từng kiểu loại bom, mìn, vật nổ. Thực tiễn cho thấy, ngoài quy trình xử lý chung như dò tìm, tập kết, vận chuyển và hủy nổ, mỗi đợt làm nhiệm vụ đều có những vấn đề riêng do điều kiện địa hình, thời tiết, chủng loại bom, mìn chi phối... nên các tổ, đội phải tính toán, dự liệu chi tiết, không chủ quan, bỏ qua bất kỳ khâu, bước nào.

Đặc biệt, công tác bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển, tập kết và xử lý luôn đặt lên hàng đầu trong từng bước, động tác; nhất là sắp xếp, gói buộc, di dời cẩn thận cũng như không để sót vật liệu nổ sau khi hủy. Thượng tá Đỗ Văn Trường, Phó lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Lữ đoàn Công binh 25 chia sẻ:

“Mỗi khi nhận nhiệm vụ, chúng tôi liên hệ, phối hợp chặt chẽ với các địa phương, khảo sát nơi phát hiện bom, mìn, vật nổ; thống kê đầy đủ chủng loại, thống nhất kế hoạch, biện pháp di dời, vận chuyển và các phương án bảo đảm an toàn. Quá trình xử lý, đơn vị thường phải di dời, vận chuyển bom, mìn trên quãng đường xa, qua nhiều loại địa hình nên phải hiệp đồng cụ thể, tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự và nhân dân các địa phương ở địa bàn có bom, mìn cũng như trên các cung, chặng đường vận chuyển. Thời gian qua, đơn vị đã dò tìm, di dời, vận chuyển nhiều loại bom mìn, vật nổ đảm bảo an toàn tuyệt đối, được các cấp và địa phương trên địa bàn đánh giá cao”.

Rất nhiều loại bom mìn có sức công phá lớn được Bộ đội Công binh xử lý trong thời gian qua.

Thượng tá Trần Đình Công, Chủ nhiệm Chính trị Lữ đoàn Công binh 25, cho biết thêm: “Quá trình thực hiện nhiệm vụ, nếu để xảy ra sai sót thì có thể phải đổ máu, thương vong, do vậy sau từng khâu, từng bước dò tìm, thu gom, vận chuyển, hủy nổ, chúng tôi tổ chức rút kinh nghiệm nhằm khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả xử lý, đảm bảo an toàn. Trong đó, chú trọng làm rõ nguyên nhân thiếu sót, quy trách nhiệm tập thể, cá nhân; đồng thời làm tốt công tác động viên, khen thưởng và các chế độ đãi ngộ với lực lượng làm nhiệm vụ”.

Những người lính Công binh Quân khu 9 không quản khó khăn, nguy hiểm để đem trả lại màu xanh cho đất.

Bom, mìn chuẩn bị đưa đi hủy nổ.

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội phối hợp với Trung tâm Hành động bom, mìn Quốc gia (VNMCA) ước tính hiện nay số bom, mìn còn sót lại sau chiến tranh ở Việt Nam còn khoảng 800 nghìn tấn; tổng diện tích ô nhiễm và nghi ngờ ô nhiễm bom, mìn hơn 6,1 triệu ha.

Riêng, ở địa bàn Quân khu 9, các tỉnh còn ô nhiễm nhiều như: Tiền Giang, Cần Thơ, Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh... Cuộc chiến với tử thần còn sót lại sau chiến tranh chưa có hồi kết, nhưng với những kết quả và kinh nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ dò tìm, thu gom, xử lý bom, mìn, vật nổ thời gian qua là cơ sở để Lữ đoàn Công binh 25 (Quân khu 9) tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt làm sạch địa bàn Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nhanh, bền vững.