Phú Thọ: Không để bị động trước thiên tai

Phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”

Năm 2025 được đánh giá là một năm thời tiết diễn biến bất thường với tần suất và cường độ thiên tai gia tăng trên địa bàn tỉnh. Toàn tỉnh chịu ảnh hưởng của 13 đợt mưa lớn diện rộng, 5 cơn bão cùng nhiều đợt lũ, dông lốc, sét, rét đậm, rét hại và nắng nóng kéo dài.

Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác phòng chống thiên tai năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Không chỉ đa dạng về loại hình, thiên tai còn có xu hướng cực đoan hơn, gây ra nhiều thiệt hại về người, tài sản, sản xuất và kết cấu hạ tầng. Tổng thiệt hại ước tính lên tới khoảng 1.550 tỷ đồng, con số cho thấy mức độ ảnh hưởng sâu rộng và áp lực lớn đối với công tác ứng phó, khắc phục hậu quả.

Tuy nhiên, trong khó khăn, thách thức đã nổi bật lên sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Từ cấp tỉnh đến cơ sở đã chủ động ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, công điện khẩn, tổ chức sơ tán dân, huy động lực lượng, phương tiện tham gia cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai. Việc thành lập các tổ thường trực ứng phó tại địa bàn trọng điểm đã góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành trong tình huống khẩn cấp.

Đặc biệt, phương châm “4 tại chỗ” tiếp tục phát huy hiệu quả, giúp nhiều địa phương xử lý kịp thời sự cố ngay từ giờ đầu, hạn chế thiệt hại lan rộng. Bộ máy chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp từng bước được kiện toàn, bảo đảm hoạt động thông suốt sau quá trình sắp xếp tổ chức, bộ máy, góp phần giảm thiểu, hạn chế tối đa thiệt hại tính mạng, tài sản của nhà nước, nhân dân do thiên tai gây ra.

Chuyển mạnh sang phòng ngừa chủ động

Năm 2026 và những năm tiếp theo, dự báo tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, cực đoan và khó lường hơn. Địa bàn Phú Thọ với đặc điểm địa hình đồi núi xen kẽ, nhiều sông, suối, khu vực trũng thấp… tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng.

Công ty Điện lực Phú Thọ diễn tập ứng phó sự cố lưới điện do ảnh hưởng mưa bão.

Trong khi đó, quá trình phát triển kinh tế, xã hội, đô thị hóa, khai thác tài nguyên… nếu không được kiểm soát chặt chẽ cũng có thể làm gia tăng rủi ro thiên tai. Một số tồn tại như hạ tầng chưa đồng bộ, năng lực ứng phó ở cơ sở còn hạn chế, nhận thức của một bộ phận người dân chưa cao… vẫn là những “điểm nghẽn” cần sớm khắc phục.

Từ bài học thực tiễn, tỉnh Phú Thọ xác định rõ quan điểm xuyên suốt: Công tác phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, liên tục của cả hệ thống chính trị; không được chủ quan, lơ là trong bất kỳ tình huống nào.

Do vậy, tỉnh tập trung chỉ đạo các sở, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng tiếp tục hoàn thiện hệ thống kế hoạch, phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, từng loại hình thiên tai và từng địa bàn cụ thể.

Cùng với đó, việc kiện toàn Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp được thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo điều hành.

Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và truyền thông rủi ro thiên tai. Các cơ quan chức năng được yêu cầu theo dõi sát diễn biến thời tiết, phối hợp chặt chẽ với ngành khí tượng thủy văn, các đơn vị quản lý hồ chứa để kịp thời đưa ra cảnh báo chính xác.

Chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần theo phương châm “4 tại chỗ”. Từ lực lượng quân sự, công an đến các sở, ngành và địa phương đều phải sẵn sàng tham gia ứng phó khi có tình huống xảy ra.

Các lực lượng chức năng tỉnh Phú Thọ diễn tập sơ tán người dân khỏi vùng bị ảnh hưởng mưa lũ, thiên tai.

Các địa phương được yêu cầu rà soát kỹ các khu vực xung yếu như ven sông, suối, khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng; lập danh sách các hộ dân cần sơ tán và xây dựng phương án bảo đảm nơi ở tạm, nhu yếu phẩm, chăm sóc y tế cho người dân.

Tăng cường kiểm tra, gia cố hệ thống đê điều, hồ đập, công trình thủy lợi, hạ tầng giao thông, điện, viễn thông… nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn; hú trọng công tác tuyên truyền, tập huấn, diễn tập để nâng cao kỹ năng phòng tránh, sơ tán, cứu hộ cho người dân, đặc biệt tại các khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai…

Thực tiễn những năm qua cho thấy, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, nhưng thiệt hại có thể được giảm thiểu nếu có sự chuẩn bị chủ động, bài bản và đồng bộ.

Với những giải pháp đang được triển khai, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang từng bước chuyển từ bị động sang chủ động, từ ứng phó sang phòng ngừa. Đó không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là nền tảng quan trọng để bảo đảm an toàn cho người dân, giữ vững ổn định xã hội và tạo điều kiện cho phát triển kinh tế, xã hội bền vững trong những năm tới.