Sức khỏe tâm thần - Tác động lớn từ đại dịch

COVID-19 làm gia tăng rối loạn trầm cảm, lo âu, căng thẳng, rối loạn giấc ngủ

Lần đầu tiên trong lịch sử 29 năm sự kiện thường niên về sức khỏe tâm thần thế giới, Ngày Sức khỏe tâm thần Thế giới 10/10 năm nay diễn ra trong bối cảnh đại dịch COVID-19 làm gia tăng một cách đáng kể các rối loạn tâm thần.

Kết quả phân tích 66 nghiên cứu trên thế giới về tỷ lệ hiện mắc các rối loạn tâm thần trong đại dịch COVID-19 cho thấy tỷ lệ mắc rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu, căng thẳng, rối loạn giấc ngủ tăng hơn với tỷ lệ tương ứng là 31,4%, 31,9%, 41,1% và 37,9%.

Đại dịch COVID gây tác động đặc biệt tới một số nhóm dễ bị tổn thương như nhân viên y tế, những người ở tuyến đầu phòng chống dịch, người có bệnh lý nền, những người sống độc thân. Ngoài ra, COVID-19 cũng khiến việc cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh và điều trị các rối loạn tâm thần bị gián đoạn.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới từ năm 2005, rối loạn tâm thần chiếm 13% gánh nặng bệnh tật trên thế giới và đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm các chức năng sống.

Tổ chức Y tế thế giới cho rằng, gần một nửa dân số thế giới chịu ảnh hưởng của các vấn đề sức khỏe tâm thần và 10 - 20% trẻ em và vị thành niên trên thế giới có một trong những rối loạn tâm thần. Nếu những rối loạn đó không được can thiệp, chữa trị thì sẽ góp phần ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển, học tập, giáo dục và chất lượng cuộc sống của cá nhân nói riêng và cả xã hội nói chung.

Giãn cách xã hội trong dịch Covid-19 đã tác động lớn đến sức khỏe tâm thần của nhiều người

Còn tại Việt Nam việc giãn cách xã hội trong dịch Covid-19 đã tác động lớn đến sức khỏe tâm thần của nhiều người. Theo Th.S-BS Trần Quyết Thắng, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, thời gian gần đây, Bệnh viện Tâm thần Hà Nội tiếp nhận các trường hợp rối loạn sức khỏe tâm thần liên quan đến Covid-19. Số cuộc gọi đề nghị được tư vấn về sức khỏe tâm thần có thời điểm tăng đến 200%. BS Thắng chia sẻ trong những tác động tiêu cực về mặt tâm lý do dịch bệnh, có những yếu tố có thể là chất xúc tác thúc đẩy quá trình bệnh lý tâm thần diễn ra nhanh hơn.

BS Thắng nêu ví dụ, khi giãn cách xã hội để phòng dịch, các học sinh học online dài ngày không được ra bên ngoài giao tiếp, vui chơi với bạn bè. Ở nhà dài ngày trong không gian hẹp, bó buộc ảnh hưởng đến cân bằng tâm lý của trẻ, khiến trẻ dễ cáu giận, bực tức, căng thẳng. Tiếp xúc với máy tính nhiều, hầu như không có các vận động thể chất tích cực, trẻ cũng dễ mệt mỏi, buồn ngủ hơn. Tuy nhiên, khi ngủ lại chập chờn, không ngủ sâu, ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe tâm thần.

"Chăm sóc sức khỏe tâm thần toàn dân: Hãy biến điều đó thành hiện thực"

Chủ đề Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới 10/10 năm nay do WHO đưa ra là "Chăm sóc sức khỏe tâm thần toàn dân: hãy biến điều đó thành hiện thực", kêu gọi tất cả các nước thành viên và công chúng cùng chung tay để hiện thực hóa các sáng kiến, các ý tưởng, các kế hoạch thành hành động cụ thể và thiết thực nhằm đảm bảo mọi người có nhu cầu được chăm sóc sức khỏe tâm thần một cách chất lượng, hiệu quả và toàn diện.

Từ năm 1992, Liên đoàn Sức khỏe tâm thần thế giới (Word Federation for Mental Health – WFMH), tổ chức bảo vệ sức khỏe tâm thần toàn cầu có thành viên ở hơn 150 quốc gia, đã đưa ra sáng kiến lựa chọn Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới (World Mental Health Day) là ngày 10/10.

Kể từ đó, Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới được tổ chức vào ngày 10/10 hàng năm trên toàn thế giới. Sự kiện này tạo cơ hội cho tất cả đối tác làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần được trao đổi về công việc của họ cũng như các nhu cầu cần được đáp ứng để biến việc chăm sóc sức khỏe tâm thần cho nhân dân trở thành hiện thực.

Việt Nam, cũng như các nước khác trên thế giới, đang chịu tác động do đại dịch COVID-19 gây ra trên mọi mặt kinh tế, xã hội mà đặc biệt đối với sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của nhân dân.

PV