Bướm Monarch được bổ sung vào sách đỏ ICUCN

Đánh giá cho thấy quyết định này được đưa ra sau nhiều thập kỷ sụt giảm quần thể do mất đi những loài thực vật chúng cần như sâu bướm và trong những khu rừng nơi con trưởng thành nghỉ đông, kết hợp với biến đổi khí hậu. Các tác giả đã xem xét khoảng 100 nghiên cứu, phỏng vấn các chuyên gia và áp dụng các tiêu chí từ Danh sách Đỏ các loài bị đe dọa của nhóm để đưa ra quyết định của họ.

Bướm Monarch hiện là loài nguy cấp trong Sách đỏ IUCN.

Hằng năm, cứ vào mùa thu, bướm vua lại tổ chức một cuộc di cư quy mô lớn, di chuyển quãng đường hàng nghìn km từ những vùng sinh sản ở miền đông nước Mỹ và Canada để đi trú đông ở Mexico và California (Mỹ), sau đó quay trở lại vào mùa hè.

Mặc dù có số lượng lên tới hàng triệu con vào những năm 1990, song theo ước tính của các nhà khoa học, quần thể loài bướm vua di cư hiện đã thu hẹp hơn 85%.

Nguyên nhân của sự suy giảm này là do hoạt động khai thác gỗ và chặt phá rừng của con người để lấy đất sản xuất nông nghiệp và phát triển đô thị, khiến các vùng trú đông của bướm vua ở Mexico và California bị phá hủy.

Việc sử dụng thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ trên phạm vi rộng trong nông nghiệp thâm canh cũng là tác nhân khiến một bộ phận bướm vua bị tiêu diệt và khiến cây cỏ sữa - nguồn thức ăn của ấu trùng bướm bị tàn lụi.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang là mối đe dọa ngày càng lớn với sự tồn tại của loài côn trùng này. Hạn hán hạn chế sự phát triển của cây cỏ sữa và làm tăng tần suất các vụ cháy rừng thảm khốc. Nhiệt độ cực đoan buộc bướm vua phải di cư sớm trước thời điểm cây cỏ sữa sinh trưởng, trong khi thời tiết khắc nghiệt cũng đã giết chết hàng triệu con bướm.

Mối quan tâm của các nhà bảo tồn hiện nay là liệu số lượng bướm sống sót có đủ để duy trì quần thể và ngăn chặn sự tuyệt chủng loài hay không.

Karen Oberhauser, một nhà sinh vật học bảo tồn tại Đại học Wisconsin, người đã nghiên cứu về các loài bướm vua, cho biết: “Thật buồn khi thấy số lượng của chúng suy giảm quá nhiều, vì vậy bất cứ điều gì có thể giúp chúng làm tôi vui và tôi nghĩ rằng chỉ định này có thể giúp ích cho chúng. trong hơn 35 năm và đóng góp vào việc đánh giá. “Mặc dù thật đáng buồn khi họ cần sự giúp đỡ đó, nhưng họ đã đạt đến điểm mà chỉ định này được đảm bảo.”

Số lượng vua chúa phương Tây, sống ở phía tây Dãy núi Rocky, đã giảm mạnh ước tính khoảng 99,9% trong khoảng thời gian từ những năm 1980 đến năm 2021. Trong khi chúng phục hồi phần nào trong năm nay, chúng vẫn gặp nguy hiểm lớn. Các loài bướm vua phương Đông, chiếm phần lớn dân số ở Bắc Mỹ, đã giảm 84% từ năm 1996 đến năm 2014. Việc chỉ định mới về loài có nguy cơ tuyệt chủng bao gồm cả hai quần thể.

Vào năm 2020, các quan chức về động vật hoang dã Hoa Kỳ nhận thấy rằng bướm vua bị đe dọa tuyệt chủng nhưng từ chối bổ sung chúng vào danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng vì họ cho rằng việc bảo tồn các loài khác được ưu tiên.

Cùng với bướm vua di cư, 26 loài cá tầm còn lại trên thế giới hiện nay cũng được IUCN bổ sung vào danh sách loài có nguy cơ tuyệt chủng sau nhiều thế kỷ bị đánh bắt quá mức để lấy thịt và trứng cá muối. Trong số đó, có 17 loài thuộc diện cực kỳ nguy cấp.

Sách đỏ IUCN hiện có khoảng 147.500 loài, với hơn 41 nghìn loài đang bị đe dọa tuyệt chủng. Các nhà khoa học gọi đây là sự kiện tuyệt chủng hàng loạt lần thứ 6 của Trái đất và lần đầu tiên do con người gây ra.

THANH LAM