Dấu ấn ECMO trong hồi sức cấp cứu tại Đồng bằng sông Cửu Long

Bệnh nhân là nam, Đ.M.T. (27 tuổi, ngụ TP. Cần Thơ), được chuyển từ tuyến trước đến Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ lúc 7 giờ 32 phút ngày 08/01/2026 trong tình trạng sốc nặng, huyết áp tụt phải dùng thuốc vận mạch liều cao, suy hô hấp nặng phải bóp bóng qua nội khí quản, ý thức lơ mơ, kích thích, thể trạng thừa cân béo phì. Trước đó, bệnh nhân có biểu hiện đau bụng thượng vị, nôn ói nhiều và được chẩn đoán viêm tụy cấp.

Ngay khi tiếp nhận, bệnh nhân được xử trí cấp cứu, thở máy, dùng thuốc an thần, vận mạch, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chuyển Khoa Hồi sức tích cực -Chống độc với chẩn đoán: sốc nhiễm khuẩn; viêm tụy cấp nặng do tăng triglyceride máu biến chứng suy hô hấp cấp mức độ nặng; suy thận cấp; suy gan cấp. Bệnh nhân được điều trị hồi sức tích cực bằng thở máy và lọc máu liên tục.

Sau 5 ngày điều trị, chức năng thận có cải thiện, bệnh nhân ngưng được vận mạch. Tuy nhiên, tình trạng hô hấp diễn tiến xấu, tổn thương phổi lan rộng, biến chứng ARDS rất nặng, oxy máu không đạt mục tiêu dù đã tối ưu thông số máy thở, kèm ứ CO₂. Trước nguy cơ tử vong rất cao, lãnh đạo khoa đã hội chẩn cùng ê-kíp ECMO và quyết định triển khai kỹ thuật VV-V ECMO, được xem là biện pháp “cứu cánh” cuối cùng.

Sau 6 ngày chạy ECMO kết hợp lọc máu liên tục, các chỉ số oxy máu và chức năng cơ quan của bệnh nhân dần hồi phục. Bệnh nhân được rút ECMO, ngưng lọc máu, sau đó rút nội khí quản ngày 22/01/2026. Sau 14 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân ổn định, tỉnh táo, tiếp xúc tốt, được chuyển về khoa Nội Lão theo dõi và xuất viện ngày 28/01/2026 trong tình trạng sức khỏe ổn định.

Theo BS.CKII Dương Thiện Phước, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, tổn thương phổi cấp và ARDS trong viêm tụy cấp là biến chứng rất nghiêm trọng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 80%. Nguyên nhân chủ yếu do phản ứng viêm toàn thân làm tổn thương lan tỏa phổi, giảm nghiêm trọng khả năng trao đổi khí. Với những bệnh nhân viêm tụy cấp nặng, sốc nhiễm trùng trên nền béo phì, việc điều trị là thách thức lớn đối với bác sĩ hồi sức.

Trong bối cảnh đó, ECMO đóng vai trò như “cầu nối sự sống”, hỗ trợ thay thế chức năng hô hấp và tuần hoàn khi các biện pháp điều trị thông thường thất bại. Đặc biệt, Hybrid ECMO (VV-V) là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi theo dõi sát và kiểm soát chặt chẽ biến chứng, nhất là ở bệnh nhân béo phì và rối loạn đông máu. Đây cũng là lần đầu tiên bệnh viện triển khai VV-V ECMO trên ca viêm tụy cấp nặng biến chứng sốc - suy đa tạng - ARDS - béo phì.

Thành công của ca bệnh không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn của ê-kíp ECMO mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Hiện nay, ECMO đã trở thành kỹ thuật thường quy tại bệnh viện, góp phần cứu sống nhiều ca bệnh nguy kịch như viêm cơ tim cấp, viêm phổi nặng gây ARDS, nhồi máu cơ tim biến chứng choáng tim, thuyên tắc phổi nguy kịch, sốc phản vệ không đáp ứng điều trị thông thường.