Hội thảo khoa học: Ứng dụng công cụ AI trong phát triển giáo dục nghề nghiệp

Đến dự có đại diện Bộ GDĐT, Cục Giáo dục nghề nghiệp và nhiều cơ sở giáo dục, doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội nói: Trong thời đại công nghiệp 4.0 thì trí tuệ nhân tạo AI đang trở thành một công cụ rất quan trọng ở mọi lĩnh vực. Trong giáo dục nghề nghiệp, việc ứng dụng AI cũng là một phần hữu hiệu để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Hội thảo này với tinh thần cởi mở và thẳng thắn, chúng ta cần làm rõ và chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI trong chương trình, phương pháp đào tạo mỗi ngành nghề, ứng dụng trong quản lý như thế nào…

Đoàn chủ tịch chủ trì hội thảo

Đại diện các đơn vị như Văn phòng Chính phủ, Trường Quản lý KH&CN (Bộ KH&CN), Trường Cao đẳng Điện tử-Điện lạnh HN, Trường Cao đẳng Việt Mỹ HN, Công ty TNHH đầu tư và quản lý tài sản Wmacapital đã có những báo cáo thông tin về Ứng dụng công cụ AI trong phát triển giáo dục nghề nghiệp: những cơ hội thách thức và định hướng phát triển tại VN; Thực trạng, nhu cầu và tiềm năng cũng như xu hướng ứng dụng: kể cả những vấn đề thực tiễn như việc nâng cao năng lực số, thiết kế bài giảng giáo dục nghề nghiệp…

PGS.TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội phát biểu khai mạc

Ông Lê Việt Anh - đại diện Bộ GD-ĐT phát biểu

Ông Lê Công Lương - PHó Tổng thư ký Liên hiệp Hội phát biểu

Ông Nguyễn Thành Hưng (nguyên Phó vụ trưởng Vụ QHQT VPCP) nhắc lại Bộ tứ trụ cột chiến lược với 4 NQ của Bộ Chính trị vừa qua đã rất nhấn mạnh vai trò của KHCN và Giáo dục đào tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có sự tham gia quan trọng của công cụ AI. Thế giới đã bắt đầu 5.0 với thế giới ảo, robot…phát triển mạnh mẽ. AI được coi là công nghệ cốt lõi của nhân loại toàn cầu. Để có nguồn nhân lực chất lượng cao với cá nhân hóa việc học, không thể đứng ngoài xu hướng công nghệ đó. Bên cạnh những cơ hội, thì AI cũng có rất nhiều thách thức nếu không sử dụng thành thạo công nghệ này. Điều này thực tế đã chứng minh rất rõ. Vấn đề là thực hiện giải pháp cho các vấn đề này.

Ông Lê Việt Anh, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, hệ thống GD nghề nghiệp có trên 1800 cơ sở, trong đó gần 400 cơ sở cao đẳng, còn lại là trung cấp và trung tâm dạy nghề. Bộ đang tiếp tục điều chỉnh khung năng lực dạy nghề và phát triển nguồn nhân lực, theo định hướng của NQ 71. Nội dung chương trình và các phần mềm ứng dụng đổi mới sẽ góp phần vào công cuộc này.Tuy nhiên, cần phải song song nâng cao kỹ năng số lấy AI làm cốt lõi cho cả người dạy và người học ở tất cả các cấp học, trong đó có GD nghề nghiệp. Đầu tư cho hạ tầng và dữ liệu là những việc quan trọng cần phải được quan tâm trước hết, nhất là khi Bộ đang có chủ trương quản lý số, thi trên máy tính…

Toàn cảnh Hội thảo

Lý thuyết là vậy, tuy nhiên, thực tế còn nảy sinh nhiều vấn đề sinh động hơn trong việc ứng dụng AI vào phát triển giáo dục nghề nghiệp.

TS Nguyễn Văn Nghị (nguyên Phó hiệu trưởng Trường quản lý KH&CN-Bộ KH&CN) cho rằng, thực trạng tại VN, nhu cầu và tiềm năng ứng dụng AI trong GD nghề nghiệp là rất lớn. Trong số gần 2000 cơ sở GD nghề nghiệp thì chỉ có 1/3 số cơ sở có thể đáp ứng được việc ứng dụng AI. Như vậy, khoảng trống còn lại là rất lớn. Ngoài việc đầu tư hạ tầng và yếu tố con người, thì việc tham khảo các mô hình trên thế giới là cần thiết. Ông cũng đưa ra 7 giải pháp công nghệ, 7 gợi ý chính sách để ứng dụng AI trong phát triển GD nghề nghiệp, trong đó việc hoàn thiện cơ chế chính sách được đặt lên hàng đầu.

Ông Lê Việt Cường phụ trách công tác chuyển đổi số của Trường Cao đẳng Điện tử, Điện lạnh HN thông tin về những hoạt động chuyển đổi số của nhà trường, giúp giáo viên cải tiến nội dung và phương pháp giảng dạy, học trò sẽ cá nhân hóa quá trình học tập của mình, nhà trường có thêm dữ liệu trong công tác quản lý. Tuy nhiên, cũng chỉ khoảng 10% ứng dụng AI hiệu quả. Ba bên Chính phủ, nhà trường và doanh nghiệp thắt thặt thêm mối liên kết thông qua ứng dụng AI. Để AI là công cụ hiệu quả, còn rất nhiều vấn đề cần phải tiếp tục, cả về hạ tầng và năng lực con người.

TS Lê Công Lương, Phó Tổng thư ký Liên hiệp Hội đặc biệt nhấn mạnh các giải pháp để ứng dụng AI trong phát triển GD nghề nghiệp: Chuẩn hóa đào tạo, Xây dựng hệ sinh thái AI, Đào tạo tại chỗ, Khuyến khích tự học, Hợp tác với các doanh nghiệp. Ông cũng kiến nghị Bộ GD-ĐT cần ban hành chuẩn năng lực Ai lấy con người làm trung tâm và đạo đức là chuẩn mực, đầu tư phòng lab, ban hành chương trình quốc gia cho giáo viên dạy nghề.

Đến từ khoa Kinh doanh, Trường Cao đẳng Việt Mỹ Hà Nội, ThS Bùi Thanh Vân trình bày về mô hình đào tạo theo 3 cấp độ để ứng dụng AI trong GD nghề nghiệp với việc xây dựng đội ngũ cốt cán, Lan tỏa diện rộng và Duy trì, phát triển mô hình, tạo ra tiêu chuẩn đầu ra cho sinh viên nhà trường, và đầu vào cho giáo viên. Trường cũng xây dựng Hệ sinh thái công cụ AI đa dạng giúp cán bộ giáo viên và học viên có thể ứng dụng tốt công cụ AI. 100% giáo viên nhà trường có thể sử dụng công cụ AI hiệu quả trong đó có 8% có thể đào tạo ứng dụng công cụ AI. HƠn 40% giáo viên đã đưa AI vào việc thiết kế bài giảng và cho rằng hiệu suất làm việc tăng lên từ 20% đến 40%.

ThS Đặng Vương Anh, chuyên ngành Kinh tế quốc tế và phát triển thuộc Công ty Wmacapital, từ bài học kinh nghiệm của mình đã đưa ra những khuyến nghị cần thiết cho Việt Nam: Dự báo về những công việc sẽ mất đi và chuẩn bị cho những cái mới trong nghề nghiệp tương lai, trong đó có ứng dụng AI.

Kết luận hội thảo, ThS Nguyễn Anh Quân, Viện trưởng Viện nghiên cứu giáo dục nghề nghiệp phát biểu: Không ai có thể phủ nhận vai trò của công cụ AI cũng như xu hướng tất yếu cần ứng dụng công nghệ cốt lõi này. Tuy nhiên, AI mãi mãi chỉ là công cụ, và sử dụng công cụ này như thế nào thì yếu tố con người vẫn là tiên quyết, cả về đạo đức và trí tuệ.

Hội thảo này đã đặt ra nhiều vấn đề có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn trong quá trình ứng dụng công cụ AI trong phát triển giáo dục nghề nghiệp.