Hội thảo “Xây dựng và phát triển tủ sách Khoa học và Công nghệ”

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi và ThS. Lê Thanh Tùng đồng chủ trì hội thảo

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi - Đại biểu Quốc hội khóa XV, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam và ThS. Lê Thanh Tùng - Trưởng Ban Phổ biến Kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam đồng chủ trì hội thảo. Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo Văn phòng và các Ban chuyên môn Cơ quan Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam; Đại diện một số Tổ chức KH&CN, Hội ngành toàn quốc, Nhà xuất bản Tri thức, các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực xuất bản và một số đơn vị báo chí trong hệ thống.

ThS. Lê Thanh Tùng - Trưởng Ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, ThS. Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam, nhấn mạnh: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại.

Trong hơn 40 năm hình thành và phát triển, Liên hiệp Hội Việt Nam đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, đó là tư vấn, phản biện, tôn vinh trí thức và đặc biệt là hoạt động phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ đến đông đảo quần chúng nhân dân. Đội ngũ trí thức của Liên hiệp Hội Việt Nam đã không ngừng nỗ lực đưa tri thức khoa học đến mọi miền Tổ quốc, góp phần quan trọng vào thành tựu phát triển đất nước.

Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra tầm nhìn đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao với nền kinh tế số chiếm tỷ trọng lớn. Để đạt được các mục tiêu này, việc xây dựng hệ thống Tủ sách KH&CN là yêu cầu tất yếu, tạo nền tảng, kết nối tri thức cho hoạt động nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng.

ThS. Phạm Thị Bích Hồng, Phó Trưởng ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Tri thức phát biểu tại hội thảo

Bà Phạm Thị Bích Hồng – Phó trưởng ban Phổ biến kiến thức và Truyền thông của LHH cho biết: Với hơn 40 năm phát triển, Liên hiệp Hội Việt Nam hiện nay là một tổ chức rộng lớn với 127 hội thành viên (trong đó 93 hội ngành toàn quốc, 34 Liên hiệp hội tỉnh/thành phố); thành lập được hơn 500 tổ chức KH&CN và 3 đơn vị trực thuộc (gồm: Quỹ Vifotec, Nhà Xuất bản Tri thức, Báo Tri thức và Cuộc sống.

Một trong các nhiệm vụ quan trọng nhất của Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đó chính là phổ biến kiến thức cho người dân.

Năm 2005, Liên hiệp Hội Việt Nam thành lập Nhà xuất bản Tri thức (NXB Tri thức). Trải qua gần 20 năm xây dựng và phát triển, NXB Tri thức đã trở thành một nhà xuất bản có thương hiệu và uy tín đối với trí thức KH&CN nói riêng và bạn đọc nói chung.

Với thế mạnh của mình, NXB Tri thức đóng vai trò là đơn vị xuất bản nòng cốt trong hoạt động xuất bản nói riêng và góp phần thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến kiến thức của Liên hiệp Hội Việt Nam nói chung.

Bên cạnh hoạt động xuất bản của NXB Tri thức, các Hội thành viên của Liên hiệp Hội Việt Nam trong thời gian qua đã chủ động chủ trì/tham gia xuất bản sách, tài liệu, ấn phẩm, đây là những kiến thức có giá trị được các nhà khoa học trong từng lĩnh vực, ngành của Liên hiệp Hội Việt Nam tổng kết, đúc rút lại và xuất bản để phổ biến cho hội viên và người dân. Những cuốn sách/ấn phẩm này là những sản phẩm kết tinh từ trí tuệ của các chuyên gia, các nhà khoa học thuộc các hội thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có giá trị lớn trong phổ biến kiến thức cho hội viên, bạn đọc những kiến thức/tri thức từ đơn giản đến chuyên sâu trong nhiều ngành, lĩnh vực, là sách tham chiếu trong quá trình nghiên cứu khoa học của Việt Nam (trong số các tác phẩm này có thể kể đến một số bộ sách nổi bật như Bộ sách Bách nghệ (100 nghề) của Hội các ngành sinh học Việt Nam; các cuốn sách về Y dược học và nhiều cuốn sách khác).

Như vậy có thể thấy, Liên hiệp Hội Việt Nam và hệ thống các hội thành viên có rất nhiều thế mạnh và điều kiện thuận lợi để phát triển hoạt động xuất bản và định hình thương hiệu là một tổ chức có uy tín về xuất bản tại Việt Nam.

Tuy nhiên, trên thực tế, mặc dù có thế mạnh là nơi tập hợp đội ngũ trí thức, tập hợp chuyên gia đầu ngành nhưng công tác xuất bản của Liên hiệp Hội Việt Nam vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng và thế mạnh của tổ chức.

Chính vì vậy, nhằm để tăng sự kết nối, tăng tính nhận diện sách khoa học của Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên, cần có biện pháp tập hợp các cuốn sách lại và thiết kế thành kho sách chung, với thương hiệu sách của Liên hiệp Hội Việt Nam. Hoạt động này chính là xây dựng Tủ sách khoa học của Liên hiệp Hội Việt Nam.

Mục tiêu xây dựng Tủ sách ít nhất là 500 cuốn sách, bao gồm các cuốn sách có giá trị được xuất bản thông qua việc tập hợp các công trình hay từ các hội thành viên của Liên hiệp Hội Việt Nam, tìm kiếm/huy động nguồn kinh phí, phối hợp với NXB Tri thức thực hiện xuất bản, nhằm thực hiện mục tiêu phổ biến kiến thức hoặc thương mại.

PGS.TS Phạm Bích San cho rằng từ năm 2025 trở đi có thể là giai đoạn khởi đầu mới, mở ra “cơ hội” để Việt Nam tạo đột phá về tri thức

ThS. Nguyễn Hữu Giới, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam chia sẻ tại hội thảo

ThS. Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách NXB Tri thức chia sẻ tại hội thảo

Hội thảo tập trung vào các giải pháp để xây dựng Tủ sách KHCN của LHH với các tham luận của các chuyên gia trong lĩnh vực xuất bản như PGS.TS Đặng Cảnh Linh, bà Bùi Thị Thu Hằng (Phó GĐ phụ trách NXB Tri thức), PGS.TS Phạm Bích San, ThS Nguyễn Hữu Giới, Nhà báo Ngô Đức Hành…Đặc biệt, câu hỏi đặt ra của ông Phạm Bích San ngay tại tiêu đề tham luận “Tủ sách dành cho giới KH-CN, tại sao không?” đã thu hút sự quan tâm của đại biểu. Sau khi điểm lại lịch sử chưa thành công của lĩnh vực này, nguyên nhân, thì PGS Phạm Bích San khẳng định bằng một câu kệ của Trần Nhân Tông: “Trong nhà có của tìm chi nữa/Đối cảnh vô tâm hỏi chi thiền”. Để thấy rằng, việc xây dựng tủ sách KH&CN là rất nên làm, và LHH, với tiềm năng, thế mạnh của mình, cùng với nỗ lực chung của tất cả các hội thành viên, chắc chắn một tủ sách dành riêng cho giới KH&CN sẽ thành công.