Làm sạch đáy biển, bảo vệ san hô Cù Lao Chàm

Tạo điều kiện phát triển tốt nhất cho hệ sinh thái biển

Chương trình dọn vệ sinh đáy biển do Ban Quản lý (BQL) Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm (TP. Hội An, Quảng Nam) phát động thực hiện. Vừa phát động, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng trên đảo, doanh nghiệp hoạt động du lịch tại địa phương đồng hành với lực lượng bảo tồn biển… cùng tham gia dọn vệ sinh dưới đáy biển nhằm bảo vệ các loài san hô.

Trong hơn 5 ngày, các tình nguyện viên, lực lượng bảo tồn biển đã thực hiện dọn vệ sinh đáy biển, lặn tìm bắt sao biển gai tại khu vực khoanh nuôi, bảo tồn san hô, khu vực tại Bãi Tra, Bãi Nần, Bãi Xếp và Bãi Bắc (Cù Lao Chàm) an toàn và hiệu quả.

Phân loại, tổng hợp số liệu rác thải được đưa lên từ dưới đáy biển Cù Lao Chàm.

Lý giải về việc chú trọng thu gom loài sao biển gai, ông Nguyễn Văn Vũ - Phó Giám đốc BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm cho biết, đây có thể gọi là kẻ thù của san hô bởi chúng ăn polyp của san hô cứng và tàn phá san hô rất nhanh. Nó là loài sao biển lớn thứ nhì thế giới sau loài sao biển hoa hướng dương. Mỗi con sao biển có khi ăn hết lượng san hô bằng với đường kính cơ thể của nó chỉ trong một đêm. Loài sinh vật gây hại đến san hô này rất độc, gai của nó rất cứng, mang nọc độc có thể đâm xuyên qua đế giày. Nếu không cẩn thận khi bắt, một chiếc gai của chúng rụng xuống cũng có thể hình thành một cá thể khác. Do số lượng thức ăn của loài sao biển gai (chủ yếu là ốc tù và) hầu như không được tìm thấy trong Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm nên việc thu bắt và tiêu hủy sao biển gai được xem như phương pháp tối ưu góp phần bảo vệ các rạn san hô tại đây.

Đồng thời, lưới bị hỏng, dây cước, bao tải, chất thải chìm dưới đáy biển nơi các loài san hô sinh sống cũng đã được thu gom. Bên cạnh đó, BQL Khu bảo tồn biển đã đo đạc hệ sinh thái biển, đánh giá thảm thực vật, dọn rác thải nhựa, rác thải khó phân hủy tại các rạn san hô, thảm thực vật… nhằm tìm được giải pháp cụ thể bảo vệ sự phát triển tốt cho hệ sinh thái biển, các rạn san hô, các loại tôm cá.

Kết quả từ chuyến làm sạch môi trường biển

Việc dọn dẹp đáy biển đòi hỏi người tham gia phải có sức khỏe tốt để lặn sâu từ 2 đến 8 mét và sâu nhất vào khoảng 10m. Vì vậy nếu người bình thường không có kỹ năng bơi lặn tốt sẽ khó có thể ở lâu dưới đáy biển để thực hiện việc thu dọn. Ngoài ra, để tham gia được các chuyến thu dọn cũng đòi hỏi một số kỹ năng cần thiết khác dưới môi trường nước nên thông thường chỉ có những người đã có nhiều kinh nghiệm về lặn biển mới có thể hoàn thành tốt công việc.

Dọn vệ sinh, bắt sao biển gai, bảo vệ vùng rạn san hô ở vùng biển Cù Lao Chàm

Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn, song theo ông Vũ, giữa năm 2019, BQL Khu bảo tồn biển đã thực hiện giám sát nhanh trên hiện trường và phát hiện 2 khu vực có san hô cứng mọc, hồi sinh và phát triển tương đối tốt tại nền các bờ kè bê tông tại Cù Lao Chàm. San hô đang tái sinh khá tốt tại các khu vực chịu nhiều tác động từ các công trình xây dựng trên đảo. Sắp tới, chương trình sẽ tiếp tục được thực hiện hằng năm nhằm thu dọn vệ sinh trên các rạn san hô và bãi biển, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương góp phần bảo tồn hệ sinh thái, đa dạng sinh học.

Nhờ làm tốt công tác bảo vệ, bảo tồn, thường xuyên ra quân để làm sạch biển trong khu dự trữ sinh quyển, nên môi trường và chất lượng nước biển ở Cù Lao Chàm đang từng bước được cải thiện. Đây được xem là thành quả của cộng đồng và các bên liên quan trong công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên biển tại Cù Lao Chàm.

BQL Cù Lao Chàm khuyến cáo mỗi người dân, du khách và doanh nghiệp không xả chất thải xuống biển, đặc biệt nơi có rạn san hô; không vứt rác xuống biển, phải bỏ rác đúng nơi quy định; không bẻ gãy, giẫm đạp lên rạn san hô; không thu thập các mẫu san hô, kể cả san hô chết; tập kết thúng chai, lưới đánh cá xa khu vực có các rạn san hô.

QUỐC MINH