Lọc màng bụng bằng máy, có thêm lựa chọn cho bệnh nhận suy thận

Một bệnh nhân suy thận mạn tính được lọc màng bụng bằng máy tại BVĐK tỉnh Khánh Hòa.

Bác sĩ Nguyễn Lương Kỷ - Trưởng Khoa Hồi sức Tích cực chống độc, BVĐK tỉnh cho biết, lọc màng bụng (còn gọi là thẩm phân phúc mạc) là một trong ba phương pháp hữu hiệu điều trị suy thận mạn giai đoạn cuối, 2 phương pháp còn lại là chạy thận nhân tạo và ghép thận. Ở phương pháp này, bệnh nhân dùng màng bụng để lọc sạch các chất độc và nước dư thừa do suy thận. Theo đó, dung dịch thẩm phân được cho vào khoang màng bụng, sau khoảng thời gian (tuỳ vào việc áp dụng lọc bằng máy hoặc tay) dịch này được xả ra và cho vào dịch mới.

Với nhiều ưu điểm so với chạy thận nhân tạo như bệnh nhân có thể tự thực hiện lọc tại nhà, sức khoẻ ổn định hơn, có thể sinh hoạt như người bình thường mà không phải thường xuyên đến bệnh viện... Do đó, gần 10 năm nay, Khoa Hồi sức tích cực chống độc áp dụng phương pháp lọc màng bụng bằng tay cho 90 bệnh nhân đủ điều kiện. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của lọc màng bụng bằng tay là bệnh nhân phải tự thay dịch 4 lần một ngày, mỗi lần cách nhau 5 - 6 giờ nên mất thời gian và bất tiện trong sinh hoạt, phải đặt dẫn lưu ổ bụng thường xuyên nên có nguy cơ nhiễm trùng cao nếu không đảm bảo vệ sinh tốt. Một số người bệnh như trẻ em, người già không thể tự thay dịch được mà cần người hỗ trợ, với cuộc sống bận rộn hiện nay, người nhà rất khó có thể lo được nhiệm vụ này hàng ngày… Chính vì thế, để tìm ra phương pháp tối ưu hơn cho bệnh nhân, đầu tháng 12, khoa áp dụng phương pháp lọc màng bụng bằng máy cho bệnh nhân. Ưu điểm của nó so với lọc bằng tay là máy được kết nối với bệnh nhân vào ban đêm khi ngủ, được cài đặt tự động lọc trong 9 - 10 giờ. Vì thế, ban ngày bệnh nhân có thể tự do sinh hoạt thoải mái như người bình thường, không phải canh giờ để lọc như bằng tay; nguy cơ nhiễm trùng rất thấp...

Là bệnh nhân đầu tiên sử dụng phương pháp này, bà Trần Thị M. (xã Vĩnh Phương, TP.Nha Trang) bị suy thận mạn tính 3 năm nay cho biết: “Sau khi sử dụng, tôi thấy sức khoẻ của mình tốt hơn nhiều. Không phải làm phiền con cháu canh thay dịch như lọc bằng tay. Sau khi xuất viện, tôi dự định đặt mua 1 cái để ở nhà tự lọc”. Bệnh nhân Nguyễn Phương H. chia sẻ: “Tôi sử dụng phương pháp lọc bằng tay điều trị suy thận mạn tính hơn 5 năm, nó bất tiện là phải nhớ canh giờ để xả và thay dịch, nhất là khi đi công tác xa. Sau khi nghe tác dụng của phương pháp sử dụng lọc bằng máy tôi đang có dự định đặt mua”.

Do máy được cài chế độ đọc bằng ngôn ngữ tiếng việt nên sau khi được bác sĩ, điều dưỡng chuyên trách hướng dẫn bệnh nhân có thể tự thực hiện tại nhà mà không cần đến bệnh viện. Hiện nay, để tiện cho việc hướng dẫn, giải đáp thắc mắc, Khoa Hồi sức tích cực chống độc đã thành lập nhóm trên zalo cho những bệnh nhân suy thận mạn tính đang sử dụng phương pháp lọc màng bụng bằng tay và máy. Ngoài hướng dẫn, nhóm zalo còn là nơi để các bệnh nhân, bác sĩ trao đổi những kinh nghiệm trong quá trình áp dụng phương pháp này.

Theo bác sĩ Kỷ, tất cả bệnh nhân đang lọc màng bụng bằng tay đều có thể sử dụng máy lọc màng bụng. Nhờ được lọc hàng ngày nên bệnh nhân ít phải hạn chế ăn kiêng và lượng nước uống. Bệnh nhân không phải đến bệnh viện thường xuyên, chỉ tái khám mỗi tháng một lần. Phương pháp này giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn, điều trị liên tục nhẹ nhàng và cơ động, lịch trình lọc có thể điều chỉnh phù hợp với lịch sinh hoạt hàng ngày…Tuy có nhiều ưu điểm nhưng phương pháp này chưa được nhiều bệnh nhân sử dụng, bởi chi phí mua máy lọc màng bụng khá cao, khoảng 140 - 160 triệu đồng. Ngoài ra, bảo hiểm y tế chưa thanh toán các hoá chất, vật tư, dây truyền điều trị ngoại khoa khi bệnh nhân sử dụng lọc bàng bụng bằng máy.

Bác sĩ Nguyễn Văn Xáng – Giám đốc BVĐK tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Hiện nay, bệnh viện chỉ mới áp dụng phương pháp này cho những bệnh nhân điều trị nội trú. Để giúp các bệnh nhân tiếp cận được nhiều hơn phương pháp trên, bệnh viện đang làm việc với Bảo hiểm xã hội tỉnh để tiến tới có thể thực hiện thanh toán bảo hiểm y tế cho những bệnh nhân điều trị ngoại trú”.

Vũ Nghĩa