“Mê hồn trận” mỹ phẩm tự chế và những nguy cơ tiềm tàng

SK&MT - Mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng sản phẩm mập mờ, thậm chí trộn lẫn chất tẩy trắng… đang được bày bán nhan nhản trên thị trường. Người tiêu dùng không biết đâu là hàng thật, hàng giả nên vừa mất tiền lại ôm bệnh vào người, có thể suy thận, thậm chí tử vong.

Mới đây, một cơ sở có hành vi tự pha chế, sản xuất các loại mỹ phẩm khi chưa được cấp phép vừa bị lực lượng cảnh sát môi trường Công an TP Vinh, tỉnh Nghệ An bắt quả tang. Hơn 200 hộp, gói mặt nạ tái sinh, bột tắm trắng, kem dưỡng da cùng hàng trăm vỏ bao, nhãn mác và hơn 50 kg bột màu - nguyên liệu chế biến mỹ phẩm - đã bị tạm giữ để giám định, xử lý theo quy định. Điều này cho thấy ngày càng nhiều mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng đang được bày bán khiến người tiêu dùng lao đao trong ranh giới “thật – giả”.

Có một thực tế là, trên thị trường đang tràn ngập các loại mỹ phẩm tự chế, không rõ nguồn gốc xuất xứ cũng như chất lượng sản phẩm. Dạo qua các trang mạng xã hội (zalo, facebook), cửa hàng bán thuốc bắc, cửa hiệu đông y, các cửa hàng bán thiết bị thẩm mỹ, chúng tôi như lạc vào “mê hồn trận” mỹ phẩm làm đẹp từ các mặt hàng thuốc.

Mỹ phẩm tự chế được bán tại một cửa hàng trên đường Lê Duẩn, quận Hoàn Kiếm

Trên một fanpage thuốc tắm trắng thảo dược, tôi thấy dòng quảng cáo rất hay về bột ngọc trai. Tôi gọi theo số 0975342xxx để được tư vấn. Một giọng nói ngọt ngào tư vấn: “Dạ! Chào anh! Bột ngọc trai bên em là nguyên chất 100%. Đây được coi là thần dược mà hoàng tộc Trung Hoa, Ấn Độ, Ai Cập ưa chuộng. Giúp cho làn da trắng sạch, luôn mịn màng, kích thích độ đàn hồi, ngăn chặn nếp nhăn, chống lão hóa. Anh yên tâm, chỉ cần chị nhà anh dùng hết túi này thì sẽ trắng như trứng gà bóc, xinh quá, anh lại không nhận ra ý chứ”.

Tại một cửa hàng bán thiết bị y tế, thiết bị thẩm mỹ trên đường Lê Duẩn (quận Hoàng Mai, Hà Nội) bày bán rất nhiều sản phẩm này. Cầm trên tay túi sản phẩm có ghi trên bao bì là “bột yến mạch”, quảng cáo với công dụng như dương da trắng hồng, trị mụn cám, đầu đen, mụn viêm, giảm thâm quầng mắt, thâm mụn, se khít lỗ chân lông, đào thải độc tố, tẩy tế bào chết. Hạn sử dụng là 2 năm, tính từ ngày sản xuất. Thậm chí, sản phẩm này còn tạo ra những hình giống như mã vạch để tạo uy tín. Tuy nhiên, ngoài bao bì sản phẩm không hề ghi cơ sở sản xuất.

Một túi bột yến mạch, có ghi ngày sản xuất, mã vạch mà không có tên công ty và địa chỉ cụ thể

Theo lời quảng cáo, tôi đến tìm hiểu sản phẩm làm trắng da bằng thuốc bắc của nhà thuốc gia truyền A.T.V (quận Thanh Xuân, Hà Nội). Trong vai một người buôn dược liệu, thấy sản phẩm hay, tôi muốn nhập thêm về bán. Ông V. – chủ nhà thuốc cho biết, muốn nhập bao nhiêu cũng có. “Anh có thể để tên nhãn mác nhà thuốc, cũng có thể anh bỏ đi, dán nhãn mác gì mà anh muốn”, ông V. nói.

Sản phẩm tự chế không có nguồn gốc xuất xứ bày bán nhan nhản

Phía sau vỏ bọc nhãn mác

Chị Lan (quận Hoàng Mai, Hà Nội) - người có thâm niên trong nghề mỹ phẩm tự nhiên tiết lộ, tất cả các đầu mối bán nguyên liệu thô, chị đều thuộc trong lòng bàn tay. Chị cho biết, thành phần các chủ shop trên mạng vô cùng đa dạng. Từ sinh viên, các “mẹ bỉm sữa”, dân văn phòng, cho đến dân buôn và lang băm.

Họ quảng cáo là sản phẩm của nhà, người quen tự sản xuất nhưng thực chất toàn đi nhập từ các đầu mối về. Các đầu mối thì cũng thu gom khắp các nơi, không rõ chất lượng sản phẩm chứ đừng nói đến quy trình chế biến đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

Họ đóng các loại túi nilon mỏng, túi zipper đáy cứng, thậm chí là những hộp giấy sang trọng. Tiếp theo là họ in nhãn mác thật đẹp, sang trọng và bắt mắt. Trên “tấm áo” sang trọng ấy là các “hoa văn” về tác dụng, những lời cam kết, thậm chí giả dạng mã vạch để tạo uy tín. Ngay cả những nhà thuốc đông y, ghi rõ là bài thuốc gia truyền, cũng đi nhập nguyên liệu của từ các đầu mối khác.

Nguy hại nhất vẫn là bột tắm trắng, trị mụn bằng thuốc bắc. Theo tìm hiểu, 80% thuốc bắc bán tại các chợ dược liệu là hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng nhái. Nhiều loại đã bị các công ty dược chiết xuất hết chất, sau đó bán lại bã ra thị trường. Điều tai hại là một số người chưa từng học qua trường lớp về y học, không am hiểu về thuốc, nhưng vẫn ra chợ thuốc bắc về nghiền, tự kết hợp các vị với nhau rồi quảng cáo nó như “thần dược”.

Bạn Lan Anh, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội cho hay: “Trước đây, trên facebook, mình thấy một quảng cáo thuốc tắm trắng bằng thuốc bắc rất hay, giá chỉ có 180.000 đồng/túi 500gram, mình mua về dùng thử. Mấy lần đầu tắm thấy da tắng mịn hẳn lên. Nhưng chỉ được thời gian da bỗng xạm lại. Thấy có điều bất thường, mình nghi ngờ về chất lượng. Đem hỏi người có kinh nghiệm thì người ta bảo đó là mã vạch giả. Mình đổ thuốc ra chậu, quấy đều lên thấy sủi bọt màu trắng nhợt, đổ nước vào bồn cầu thấy sạch bong. Nghi có chất tẩy rửa, mình không dám dùng nữa, đành đổ đi”, Lan Anh bức xúc.

Ngay sau đó, Lan Anh đã liên hệ lại cơ sở này để phản ánh thì họ khẳng định không bán thuốc đó, người mua hàng cũng không có hóa đơn, đành ngậm đắng nuốt cay.

Túi bột tắm trắng thuốc bắc không rõ nguồn gốc xuất xứ

Theo tìm hiểu, có những đội ngũ chuyên “lướt sóng dược liệu”. Tức là họ lập ra rất nhiều các fanpage, các tài khoản, bỏ tiền chạy quảng cáo, bán hàng trong thời gian ngắn, sau khi “hớt váng” lợi nhuận xong, họ âm thầm đóng tài khoản tai tiếng, tiếp tục lập ra tài khoản khác và lặp lại các mánh lừa như trên, tiếp tục kinh doanh sản phẩm cũ, hoặc chuyển sang mặt hàng khác. Kiểu “lướt sóng” này đúng nghĩa là lừa đảo trên sức khỏe, sắc đẹp của người tiêu dùng.

Theo PGS.TS Đinh Thị Kim Dung, nguyên Trưởng khoa Thận – Tiết niệu (Bệnh viện Bạch Mai), việc dùng các loại mỹ phẩm không có nguồn gốc xuất xứ, kém chất lượng, mỹ phẩm giả sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng. Các sản phẩm làm đẹp, tẩy trắng như kem trộm, mỹ phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc, có thể gây dị ứng nhiều mức độ. Nhẹ thì bị kích ứng ngoài da. Nặng có thể bị tổn thương toàn cơ thể, có thể suy thận, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Thế Hoàng