Nghệ An, đua nhau ‘xẻ thịt’ rừng ngập mặn để nuôi tôm

Những ngày đầu tháng 8/2017, phóng viên Sức khỏe & Môi trường có mặt tại sông Mơ, đoạn qua xã Quỳnh Thanh (Quỳnh Lưu, Nghệ An). Tại đây, đứng từ đê sông Mơ nhìn hướng ra phía bắc, một vùng rừng ngập mặn (rừng ngập mặn cửa biển) xanh ngút ngàn đang bị “hô biến” thành hồ nuôi tôm.

Ngay sát chân cầu, một ao nuôi tôm mới, nằm ngoài đê (thuộc vùng rừng ngập mặn) đang được hình thành.

Dân mặc sức đắp đập, be bờ vùng rừng ngập mặn thành ao, hồ nuôi tôm. Ảnh Duy Ngợi

Từ ao tôm mới đào đắp, phóng viên men dọc bờ đê tiến sâu vào trong. Tại đây, vùng rừng ngập mặn xanh tốt đã được người dân ngang nhiên thuê máy xúc vào đào bới để khoanh bờ bao, đắp đập, be bờ biến rừng ngập mặn dọc sông Mơ thành những ao nuôi tôm rộng mênh mông. Những bờ bao được đắp lên còn khá mới trải dài cả trăm mét cắt xé xuyên những khu rừng đước, vẹt, sú cao quá đầu người.

Qua quan sát của phóng viên, ngoài ao tôm mới được đào đắp, khu vực ngoài đê thuộc diện tích rừng ngập mặn có tới 4-5 ao nuôi tôm đã được hình thành với diện tích lên tới cả héc-ta. Theo một người nuôi tôm trong vùng, số ao nuôi tôm trong khu vực rừng phòng hộ nói trên đều thuộc của một hộ dân trú ở xóm 4, xã Quỳnh Thanh.

Dân mặc sức đắp đập, be bờ vùng rừng ngập mặn thành ao, hồ nuôi tôm. Ảnh Duy Ngợi

Một hộ nuôi tôm khác ở cạnh đó cho biết: Đây tuy là rừng ngập mặn nhưng lâu rồi không thấy nhà nước, chính quyền quan tâm nên mạnh ai người nấy đào ao để nuôi tôm?

Được biết, nhờ có được nguồn vốn tài trợ từ các dự án phi Chính phủ của Nhật Bản và Đan Mạch, nhiều năm trước đây, diện tích rừng ngập mặn ven sông, biển của Quỳnh Lưu không ngừng tăng lên và phát triển tốt. Lúc cao điểm, toàn huyện có trên 500 ha rừng ngập mặn và rừng phi lao ven biển. Tuy nhiên, gần đây diện tích rừng ngập mặn đang có xu hướng giảm mạnh, đến nay chỉ còn còn trên dưới 300 ha.

Thế nhưng tấm lá chắn này đang bị hủy hoại không thương tiếc chỉ vì lợi ích của một vài nhóm người nuôi tôm khiến dư luận bức xúc.

Những ao nuôi tôm rộng mệnh mông trong khu vực rừng ngập mặn đoạn qua xã Quỳnh Thanh. Ảnh Duy Ngợi

Trao đổi về vấn đề này, ông Hồ Xuân Xuyên, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Thanh phủ nhận: “Cái đó họ làm từ trước chứ năm nay họ có làm cái mô. Thêm nữa, vùng đất rừng họ đắp bờ làm ao nuôi tôm đó là của từng hộ cá nhân một chứ không phải của tập thể”.

Khi phóng viên đặt câu hỏi về ao tôm mới đào sát chân cầu trong diện tích rừng phòng hộ, ông Xuyên cho biết: “Đó là cái cửa cống cũ ngày xưa của họ!”.

Làm việc với Ban quản lý rừng phòng hộ Quỳnh Lưu, ông Trần Huy Đạt, Trưởng phòng Kế hoạch – Kỹ thuật cho biết: “Ở xã Quỳnh Thanh giờ tình trạng này nhiều lắm!”.

Nguồn gốc rừng ngập mặn khu vực này trước đây là dự án Hội chữ thập đỏ trồng. Tuy nhiên, từ khi ban chưa thành lập, cây tốt lên là bà con tự ý ra chặt rồi tự trồng lại và không được quản lý tốt nên đã xảy ra tình trạng trên.

Một diện tích rừng ngập mặn ở Quỳnh Thanh mới bị phá để làm ao nuôi tôm cạnh bên đường tỉnh lộ. Ảnh Duy Ngợi.

Hiện khu vực ngoài đê (vùng rừng ngập mặn) ngoài những ao nuôi tôm được hình thành từ những năm trước thì mới đây, ban cũng phát hiện một vài ao được đào mới với diện tích 0,2 héc-ta. “Cách đây mấy hôm, đoàn của huyện đã xuống kiểm tra, lập biên bản và đình chỉ hộ ông Trần Văn Thuyên đang đào ao nuôi tôm mới trong khu vực rừng phòng hộ”, ông Đạt nói.

“Vùng rừng ngập mặn toàn xã Quỳnh Thanh rộng 21,3 héc-ta nhưng diện tích ao, hồ nuôi tôm của người dân trong vùng đã chiếm tới 15,6 héc-ta. Do vậy hiện tại diện tích cây có rừng chỉ còn hơn 5 héc-ta và ngày càng giảm sút”, đại diện Ban quản lý rừng phòng hộ Quỳnh Lưu cho biết thêm.

Khi hỏi phải chăng đơn vị quản lý có sự bất lực trong công tác quản lý rừng ngập mặn, ông Trần Hữu Đạt phân trần: Trong công tác quản lý của đơn vị cũng có nhiều bất cập. Phía đơn vị cũng có làm công văn đề xuất, kiến nghị gửi cơ quan cấp trên kể cả tỉnh và sở để có phương án thu hồi hoặc có biện pháp xử lý chứ cứ để như thế thì đơn vị cũng rất khó quản lý. Hơn nữã, đến nay phía đơn vị mới chỉ được giao sơ đồ vùng rừng ngập mặn chứ chưa được giao đất, giao rừng!?

Được biết, không riêng xã Quỳnh Thanh, tình trạng phá rừng ngập mặn để nuôi tôm đã và đang xảy ra ở các xã lân cận như Quỳnh Lương, Quỳnh Bảng Quỳnh Minh...

Nếu tình trạng phá rừng để nuôi tôm không được ngăn chặn kịp thời thì e rằng một ngày không xa, rừng phòng hộ ven sông, biển ở Quỳnh Lưu sẽ bị xóa sổ.

Duy Ngợi