Hà Nội: Cần chấn chỉnh việc thi công “ẩu” gây ô nhiễm môi trường

Trong quá trình thi công các công trình xây dựng, chủ đầu tư, nhà thầu thi công và các bên liên quan phải thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về môi trường, đây là yêu cầu đã được nêu rõ trong Luật Bảo vệ môi trường. Song tình trạng ô nhiễm môi trường tại các công trình xây dựng ngày càng gia tăng. Đặc biệt là ở các khu vực có mật độ dân cư đông đúc.

Để ngăn chặn tình trạng trên nhằm bảo vệ môi trường, đảm bảo cuộc sống của người dân. Tạp chí Sức khỏe & Môi trường điện tử thực hiện Chuyên đề “Tăng cường đảm bảo môi trường trong thi công dự xây dựng”, góc nhìn thực tiễn tại dự án TĐC Hòa Lạc giai đoạn I.

Theo tìm hiểu, năm 2008, UBND tỉnh Hà Tây đã ban hành quyết định thu hồi đất thuộc khu công nghiệp cao Hòa Lạc để giao Ban quản lý đầu tư phát triển các cụm, điểm công nghiệp, thủ công nghiệp Hà Tây, thực hiện Dự án TĐC Hòa Lạc giai đoạn I.

Sau nhiều năm điều chỉnh các quyết định thu hồi đất, năm 2017, UBND huyện Thạch Thất đã ban hành Quyết định số 2745/QĐ-UBND, phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 khu TĐC Hòa Lạc giai đoạn 1 tại xã Bình Yên, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội. Trị giá gói thầu san nền khoảng 18 tỷ đồng.

Dự án do UBND huyện Thạch Thất là chủ đầu tư, đại diện chủ đầu tư là Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng huyện Thạch Thất (viết tắt là Ban quản lý dự án) - đơn vị thi công gói san nền là Công ty TNHH Xây dựng và Trang trí Nội thất Việt Hà (địa chỉ số 58, thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội).

Được biết, đây là dự án san lấp mặt bằng để tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất trong khu công nghệ cao Hòa Lạc. Năm 2018, dự án đã được khởi công nhưng sau đó dừng lại. Vì vậy, vào tháng 10/2023 khi dự án tiếp tục triển khai, người dân mong chờ dự án sẽ được hoàn thiện theo đúng kế hoạch, mục tiêu đề ra để sớm ổn định cuộc sống. Thế nhưng trái với sự kỳ vọng trước đó, hiện người dân thôn Văn Lôi, xã Bình Yên, huyện Thạch Thất đã và đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm tiếng ồn, bụi bẩn, mùi hôi thối, bốc lên do nhà thầu thi công “ẩu”, chủ đầu tư có “dấu hiệu” buông lỏng quản lý, giám sát.

Theo phản ánh của các hộ dân, việc đền bù mặt bằng còn thiếu sự minh bạch, giá đền bù chưa thỏa đáng. Ông Trần M.T. cho biết: Dự án này, Nhà nước thu hồi đất hơn 10 năm, nhưng đến nay nhà tôi vẫn chưa nhận tiền đền bù giải phóng mặt bằng. Tháng 12/2023, gia đình tôi được UBND xã mời lên ký xác nhận đền bù, nhưng lại không đền bù theo diện tích trong sổ đã đóng thuế mà lại đền bù theo số liệu khác dẫn tới thiếu hàng trăm m² đất, đã thế giá đền bù lại thấp so với quy định nên chúng tôi rất bức xúc. Hàng chục năm mất đất, chúng tôi đã thiệt thòi không canh tác được, giờ đến lúc nhận tiền đền bù thì lại “nhập nhèm” như vậy, ai chịu được. Có người mất 10 năm nay rồi mà chưa nhận được tiền đền bù.

Người dân cho biết, nhiều hộ gia đình chưa nhận được tiền đền bù nhưng nhà thầu đã cho máy móc, thiết bị vào thi công

Cùng chung nỗi bức xúc, nhiều người dân thôn Văn Lôi, xã Bình Yên bất bình chia sẻ: Nhiều diện tích đất của các hộ gia đình chưa được đền bù, nhà nước chưa bàn giao đất nhưng nhà thầu đã cho máy móc, thiết bị vào thi công như vậy là trái với quy định. Bên cạnh đó, tôi còn thấy nhiều vị trí ao đầm, nhà thầu chưa nạo vét lớp bùn đen đã cho máy móc vào san lấp, rồi lu lèn. Thi công “ẩu” kiểu đó, gia đình nào mà xây nhà ở vị trí đó thì tôi cho rằng không đảm bảo, dễ dẫn đến sụt lún.

Nhiều vị trí ao chưa được vét các lớp bùn đen, nhà thầu đã đổ đất, chất thải vào san lấp mặt bằng

Ông Ngô V. B. thôn Văn Lôi, xã Bình Yên, huyện Thạch Thất cho biết: Thời gian mấy tháng gần đây cứ bắt đầu nhá nhem tối đến rạng sáng là các xe chở đất “lậu” từ Hòa Bình về để san lấp dự án, ầm ĩ vô cùng, dân chúng tôi không thể ngủ được. Mặt khác sau khi vận chuyển đất về san lấp, đường xá bụi bẩn, nhà thầu không cho người vệ sinh. Hơn nữa nhà thầu lại không che chắn cũng như không quây tôn ở những vị trí sát khu dân cư dễ dẫn tới nguy cơ gây mất an toàn, rủi ro cho những người dân và trẻ nhỏ xung quanh.

Mặc dù đã có nhiều ý kiến phản ánh của người dân đến nhà thầu và UBND xã Bình Yên về việc thi công vào ban đêm ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân nhưng sự việc không được dừng lại, nhà thầu vẫn tiếp tục vận chuyển đất vào ban đêm để thi công dự án.

Vào ban đêm có rất nhiều xe tải lớn chở đất về san lấp gây ô nhiễm tiếng ồn, ảnh hưởng tới giấc ngủ của người dân

Theo ghi nhận của phóng viên (PV), tại công trường có máy múc, máy lu và các phương tiện đang thi công, khu vực thi công giáp với khu dân cư thôn Văn Lôi, không được nhà thầu lắp đặt biển báo công trình, không đặt rào chắn, cảnh báo an toàn theo quy định. Đáng nói, về đêm nhiều xe trọng tải lớn chở đất về san lấp mặt bằng dự án không được che chắn cẩn thận gây bụi bặm, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng các hộ dân sống xung quanh.

Khu vực thi công sát khu dân cư không được rào chắn, dễ dẫn tới tình trạng gây mất an toàn.

Bên cạnh đó, một số vị trí ao, đầm giáp với khu dân cư, nhà thầu chưa nạo vét hết lớp bùn đen phía dưới lòng ao đã cho máy ủi, máy múc tiến hành san gạt một lượng lớn đất nghi là đất thải có lẫn rác, gốc tre, gạch vụn khiến người dân nghi ngờ về tính minh bạch của nhà thầu trong việc sử dụng vật liệu thi công không đạt chuẩn.

Trong khuôn viên mặt bằng dự án tập kết rất nhiều đống bùn thải lớn màu đen. Những đống bùn thải này được bố trí rải rác trong khuôn viên chứ không tập trung tại một vị trí cố định, chính việc này càng gây ảnh hưởng đến môi trường, thu hẹp mặt bằng thi công, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động.

Điều khiến nhiều người dân lo lắng không chỉ là việc khối lượng chất thải trên không được vận chuyển ra ngoài dự án để xử lý theo quy định, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh, làm hạn chế mặt bằng thi công chung của dự án, mà có thể xảy ra tình trạng nhà thầu lợi dụng việc này để sử dụng chất thải thi công san nền, lấp móng công trình. Nếu thực tế xảy ra sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thi công và công trình khi đưa vào sử dụng.

Người dân lo lắng khối lượng chất thải trên không được che đậy, vận chuyển ra ngoài để xử lý theo quy định, gây mùi hôi thối ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh

Để có thông tin khách quan, PV đã có buổi làm việc với ông Đỗ Xuân Quyết - Cán bộ phụ trách dự án thuộc Ban quản lý và ông Nguyễn Công Thương (Vinh) - Chỉ huy công trường thuộc Công ty TNHH Xây dựng và Trang trí Nội thất Việt Hà.

Tại đây, ông Quyết cho biết: Dự án này, kéo dài hàng chục năm nay, Công ty TNHH Xây dựng và Trang trí Nội thất Việt Hà là đơn vị triển khai thi công gói san nền mặt bằng cho dự án (giai đoạn 1). Hiện chủ đầu tư đã bàn giao khoảng 8000 m² cho nhà thầu triển khai thi công, còn lại một số vị trí chưa giải phóng được mặt bằng. Về phần bùn, đất phát sinh từ việc nạo vét ao, đầm chúng tôi chưa phê duyệt vị trí đổ thải nên nhà thầu đang tập kết tại công trường.

Khi PV trao đổi về việc người dân phản ánh nhà thầu thi công gây ồn ào, không có các biện pháp bảo vệ môi trường gây ảnh hưởng đến người dân, chỉ huy công trường thừa nhận việc thi công gây bụi bẩn, ô nhiễm là khó tránh khỏi, doanh nghiệp cũng chỉ muốn làm cho xong. Bởi vì dự án này kéo dài nhiều năm nay rồi, đến nay chủ đầu tư cũng chưa thanh toán cho nhà thầu một đồng nào nên doanh nghiệp cũng không thiết tha làm dự án này, chỉ muốn trả lại cho chủ đầu tư.

Từ khi dự án thi công người dân luôn phải sống trong cảnh bụi bẩn, ô nhiễm môi trường

Cũng tại đây, PV đề nghị đại diện Ban quản lý dự án cung cấp các tài liệu liên quan như: Đánh giá tác động môi trường, hợp đồng thu gom xử lý chất thải, hợp đồng cung cấp vật liệu … Tuy nhiên, đại diện Ban quản lý dự án và nhà thầu đều “khất” và hẹn gửi qua email.

Thiết nghĩ, đây là một dự án trọng điểm, giải quyết nhu cầu đất ở cho nhiều hộ dân bị thu hồi đất, ổn định cuộc sống, tuy nhiên trong quá trình triển khai dự án, nhà thầu đã để xảy ra nhiều bất cập, tồn tại. Ban quản lý dự án vẫn im lặng trước bức xúc của dư luận. Kính đề nghị UBND thành phố Hà Nội, UBND huyện Thạch Thất và các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra, xử lý triệt để những tồn tại tại dự án, yêu cầu nhà thầu thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn trong thi công, đảm bảo vệ sinh môi trường. Đồng thời kiểm tra chất lượng đất sử dụng san lấp dự án có được cấp phép và có đạt chuẩn theo quy định (?).

Sức khỏe & Môi trường điện tử sẽ tiếp tục thông tin.