Petrovietnam - Trụ cột kinh tế, động lực phát triển bền vững của Việt Nam

Động lực tăng trưởng kinh tế

Trải qua hơn 50 năm hình thành và phát triển, Petrovietnam đã khẳng định uy tín, vị thế của một Tập đoàn kinh tế hàng đầu, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước. Petrovietnam luôn nằm trong nhóm doanh nghiệp có đóng góp lớn nhất cho ngân sách và tăng trưởng GDP. Hiện nay, Petrovietnam là doanh nghiệp có quy mô lớn nhất, với tổng tài sản hợp nhất vượt 1 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 556 nghìn tỷ đồng. Là đơn vị có đóng góp ngân sách cao nhất, với bình quân đạt 160 nghìn tỷ đồng/năm trong những năm gần đây, chiếm tới 80,3% tổng số nộp ngân sách của 18 Tập đoàn, Tổng công ty trong khối doanh nghiệp nhà nước; có lợi nhuận cao nhất, khi giai đoạn 2020 - 2025 đạt tới 316 nghìn tỷ đồng, tương đương bình quân 2,2 tỷ USD/năm. Đồng thời, tạo việc làm ổn định cho gần 60.000 lao động trực tiếp và hàng trăm nghìn lao động gián tiếp từ chuỗi cung ứng.

Chuỗi hoạt động khép kín từ thăm dò, khai thác, vận chuyển, chế biến đến phân phối năng lượng đã tạo ra hệ sinh thái công nghiệp rộng lớn, lan tỏa mạnh tới các ngành công nghiệp phụ trợ, cơ khí, logistics, vận tải biển và dịch vụ kỹ thuật dầu khí, năng lượng. Nhiều dự án trọng điểm ngoài khơi do Petrovietnam triển khai đã làm thay đổi diện mạo kinh tế biển, đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp - dịch vụ liên quan, đóng góp trực tiếp vào Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) cho rằng, những thành tựu của Petrovietnam đã vượt ra ngoài khuôn khổ một doanh nghiệp nhà nước thông thường, đóng góp toàn diện vào phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ, an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế.

ĐBQH Phạm Đình Toản - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội: Petrovietnam không chỉ góp phần giữ ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế mà còn là chỗ dựa quan trọng cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh nhiều nguồn thu khác gặp khó khăn.

ĐBQH Phạm Đình Toản (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhận định: “Petrovietnam không chỉ góp phần giữ ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế mà còn là chỗ dựa quan trọng cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh nhiều nguồn thu khác gặp khó khăn. Tập đoàn đã chứng minh sức chống chịu và năng lực quản trị vượt trội so với mặt bằng chung”.

Theo ĐBQH Phạm Đình Toản, Petrovietnam là một trong những doanh nghiệp trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam, không chỉ về quy mô tài sản, doanh thu, đóng góp ngân sách, mà còn ở vai trò dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ. Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động - từ căng thẳng địa chính trị, xung đột năng lượng đến xu hướng chuyển dịch xanh - Petrovietnam vẫn giữ vững vị thế doanh nghiệp chủ lực, duy trì tăng trưởng ổn định, góp phần quan trọng vào cân đối thu - chi ngân sách nhà nước.

Petrovietnam là doanh nghiệp đóng góp ngân sách lớn nhất Việt Nam. Chỉ riêng năm 2024, nộp ngân sách toàn hệ thống Petrovietnam lên tới 165.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng thu quốc gia và là nguồn thu chủ lực của nhiều địa phương có hoạt động của Tập đoàn. Không chỉ dừng ở hiệu quả tài chính, Tập đoàn còn lan tỏa chuỗi giá trị kinh tế - kỹ thuật - nhân lực, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động và hàng trăm doanh nghiệp vệ tinh.

Dự án phát triển mỏ Kình Ngư Trắng - Kình Ngư Trắng Nam về đích sớm hơn kế hoạch, đóng góp tích cực cho mục tiêu gia tăng sản lượng.

Đại biểu Lê Hữu Trí - Phụ trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cũng cho rằng, bên cạnh trụ cột kinh tế, Petrovietnam còn đang giữ vai trò “xương sống” trong chuỗi cung ứng năng lượng quốc gia, đóng góp trực tiếp vào ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng GDP và nguồn thu ngân sách. Cùng với hoạt động khai thác dầu khí truyền thống, Tập đoàn còn điều tiết nguồn cung năng lượng, nhập khẩu LNG, phát triển điện khí, điện tái tạo và tham gia đầu tư sản xuất năng lượng hạt nhân - những lĩnh vực then chốt trong chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.

Ở góc độ địa phương, đại biểu Lê Hữu Trí cho biết, Petrovietnam đóng vai trò hết sức đặc biệt trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của vùng Nam Trung Bộ nói chung và Khánh Hòa nói riêng, nhất là sau khi hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận hợp nhất thành một đơn vị hành chính - kinh tế mới. Tập đoàn đóng góp lớn cho ngân sách địa phương tại vùng Nam Trung Bộ thông qua thuế, phí và các hoạt động dịch vụ kỹ thuật, logistics, năng lượng.

Những dự án mà Tập đoàn và các đơn vị thành viên đã triển khai như: Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Nhà máy đóng tàu Dung Quất, cảng Cam Ranh... không chỉ tạo hàng nghìn việc làm mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương sang công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao. Nhiều doanh nghiệp địa phương trở thành nhà thầu vệ tinh cho Petrovietnam, từ đó nâng cao năng lực công nghệ và đóng góp nhiều hơn cho ngân sách.

Không dừng ở tác động kinh tế trực tiếp, sự hiện diện của Petrovietnam còn kéo theo phát triển chuỗi công nghiệp phụ trợ như vận tải biển, cơ khí, vật liệu xây dựng, thương mại, đào tạo nghề, du lịch công nghiệp... góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế năng động cho khu vực.

Ngoài ra, việc Petrovietnam được giao làm chủ đầu tư và triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại Khánh Hòa cho thấy sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước vào năng lực tổ chức, quản trị và công nghệ của Tập đoàn. Đây là dự án có ý nghĩa chiến lược, góp phần bảo đảm nguồn điện nền ổn định, công suất lớn, phát thải thấp và thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ năng lượng hạt nhân của Việt Nam.

Theo ĐBQH Lê Hữu Trí, dự án sẽ tạo động lực phát triển hạ tầng cảng biển, truyền tải, logistics, mở ra cơ hội hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng chiến lược của Nam Trung Bộ. Đồng thời thu hút đầu tư công nghệ cao, phát triển công nghiệp nặng và các trung tâm R&D, tạo hàng nghìn việc làm kỹ thuật chất lượng cao, tăng sức hút đầu tư tư nhân và quốc tế vào Khánh Hòa và Nam Trung Bộ.

Các kỹ sư Nhà máy lọc dầu Dung Quất.

Còn theo ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau), không chỉ đóng góp về nguồn lực tài chính, an ninh năng lượng, Petrovietnam còn là lực lượng tiên phong trong ứng dụng và làm chủ công nghệ, nội địa hóa thiết bị, đào tạo kỹ sư - công nhân kỹ thuật trình độ cao, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước chuyển dịch sang năng lượng xanh, sạch và bền vững.

Riêng tại khu vực Tây Nam Bộ - vùng kinh tế năng động nhưng còn nhiều thách thức về hạ tầng và nguồn lực, sự hiện diện của Petrovietnam, đặc biệt là Cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau, đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế. Cụm công nghiệp này không chỉ cung cấp điện, khí, đạm cho cả vùng và quốc gia, mà còn kéo theo hệ sinh thái dịch vụ, logistics, công nghiệp phụ trợ và hàng nghìn việc làm ổn định cho người dân địa phương. Hạ tầng kỹ thuật, giao thông, đô thị tại Cà Mau nhờ đó phát triển nhanh hơn, đời sống người dân được nâng cao rõ rệt.

Quan trọng hơn, Petrovietnam đã góp phần đưa Cà Mau và vùng Đồng bằng sông Cửu Long bước vào giai đoạn phát triển công nghiệp - năng lượng hiện đại, biến vùng đất vốn là “vựa lúa, vựa tôm, vựa cá” truyền thống trở thành một cực tăng trưởng mới của miền Tây Nam Bộ. Sự kết hợp giữa khai thác khí, sản xuất điện và phân bón đã tạo ra chuỗi giá trị khép kín, nâng cao năng suất nông nghiệp và giá trị gia tăng cho toàn vùng.

Đóng góp mạnh mẽ cho an sinh xã hội và thu hẹp khoảng cách vùng miền

Không chỉ tạo ra động lực tăng trưởng ở các vùng kinh tế trọng điểm như TP Hồ Chí Minh, Quảng Ngãi, Cà Mau, Đà Nẵng, Hải Phòng,... Petrovietnam còn có đóng góp mạnh mẽ vào phát triển vùng trung du, miền núi phía Bắc và khu vực khó khăn.

Việc đầu tư các dự án khí - điện, kho chứa, đường ống, nhà máy chế biến... đã giúp cải thiện hạ tầng năng lượng, thu hút đầu tư, hình thành chuỗi cung ứng và tạo việc làm tại chỗ. Những dự án kỹ thuật - công nghiệp của Tập đoàn cũng đã thúc đẩy các ngành dịch vụ - thương mại địa phương phát triển, đóng góp ngân sách lớn cho nhiều tỉnh.

Đặc biệt, Tập đoàn chú trọng đào tạo kỹ thuật viên, kỹ sư địa phương thông qua liên kết với các trường đại học, cơ sở nghề - một yếu tố giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng khả năng tham gia sâu của lao động địa phương vào chuỗi giá trị năng lượng.

Đoàn hỗ trợ của Petrovietnam do đồng chí Trần Quang Dũng - Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Tập đoàn dẫn đầu thăm hỏi, động viên và trao các phần quà cho đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng do mưa lũ.

Cùng với đó, Petrovietnam nhiều năm liền nằm trong nhóm doanh nghiệp thực hiện an sinh xã hội lớn nhất cả nước. Tập đoàn đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng xây dựng trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, hệ thống cấp nước sạch, điện lưới cho hàng trăm xã, vùng khó khăn, cấp học bổng, đào tạo nghề, cứu trợ thiên tai... thể hiện rõ tinh thần “Trách nhiệm - Đồng hành - Vì cộng đồng” mà Tập đoàn theo đuổi trong suốt nhiều năm qua.

Về hỗ trợ thiên tai, trong đợt mưa lũ vừa qua đã gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tại nhiều tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Ngay sau thiên tai, Petrovietnam đã cử các đoàn công tác đến thăm hỏi, động viên và hỗ trợ người dân, đồng thời triển khai chương trình quyên góp toàn tập đoàn nhằm lan tỏa tinh thần “tương thân tương ái” và nét đẹp văn hóa sẻ chia của người Dầu khí.

Từ đầu năm đến nay, Petrovietnam đã dành 14 tỷ đồng hỗ trợ khắc phục bão số 3, 5 tỷ đồng cho bão số 5 và 53 tỷ đồng cho thiệt hại do bão số 10 và 11. Riêng đợt mưa lũ miền Trung vừa qua, Tập đoàn ủng hộ tổng cộng 16 tỷ đồng, gồm: Quảng Trị 3 tỷ, Thừa Thiên Huế 5 tỷ, Đà Nẵng 5 tỷ và Quảng Ngãi 3 tỷ.

Tập đoàn cũng đang hoàn tất các khoản hỗ trợ mới với tổng giá trị 27 tỷ đồng cho các tỉnh chịu ảnh hưởng bởi bão số 13 và mưa lũ, gồm: Gia Lai (10 tỷ), Đăk Lăk (5 tỷ), Khánh Hòa (5 tỷ), Lâm Đồng (5 tỷ) và bổ sung thêm 2 tỷ cho Quảng Ngãi.

Ngoài ra, hàng loạt trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, công trình cấp điện - nước được xây mới hoặc nâng cấp tại các vùng sâu, vùng xa. Một trong những dự án tiêu biểu là xây dựng lại toàn bộ khu dân cư thôn Kho Vàng (Lào Cai), đáp ứng chỗ ở an toàn, bền vững cho 40 hộ dân vùng sạt lở; hay chương trình “STEM Innovation Petrovietnam” - mô hình giáo dục khoa học - công nghệ tiên tiến, góp phần hình thành thế hệ nhân lực kỹ thuật trẻ trong tương lai.

Theo Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Mạnh Hùng, công tác an sinh xã hội luôn là một nhiệm vụ trọng tâm song song với hoạt động sản xuất – kinh doanh của Tập đoàn. Hằng năm, Petrovietnam duy trì nguồn lực hàng trăm tỷ đồng để hỗ trợ các địa phương khó khăn và vùng bị thiên tai.

Theo ĐBQH Phạm Thúy Chinh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, không chỉ đóng vai trò trụ cột của kinh tế nhà nước, Petrovietnam cũng được ghi nhận bởi những đóng góp thiết thực cho phát triển vùng, nhất là khu vực trung du và miền núi phía Bắc.

Tập đoàn đã đầu tư nhiều dự án hạ tầng khí - điện - dầu, cải thiện hệ thống điện và tạo điều kiện thu hút đầu tư công nghiệp - dịch vụ cho các địa phương còn hạn chế về hạ tầng. Các dự án đồng thời tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động, hỗ trợ hình thành chuỗi cung ứng vật liệu - kỹ thuật - dịch vụ, đóng góp lớn cho ngân sách địa phương.

Những ngôi nhà khang trang tại thôn Kho Vàng (Lào Cai) do Petrovietnam tài trợ.

“Với những thành tựu nổi bật trong sản xuất - kinh doanh, đóng góp ngân sách, đảm bảo an ninh năng lượng, đổi mới công nghệ, phát triển vùng và thực hiện an sinh xã hội, Petrovietnam đã khẳng định vai trò: Trụ cột kinh tế của Việt Nam; Đảm bảo chủ quyền biển đảo; Lá chắn năng lượng chiến lược; Động lực của chuyển dịch năng lượng xanh; Doanh nghiệp tiên phong về trách nhiệm xã hội”, ĐBQH Phạm Thúy Chinh nhận định.

Tuy nhiên, ĐBQH Phạm Thúy Chinh cho rằng, để các doanh nghiệp nhà nước như Petrovietnam phát huy vai trò tiên phong trong lĩnh vực năng lượng mới và đóng góp hiệu quả vào mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, Nhà nước cần xây dựng một khung cơ chế, chính sách đồng bộ và linh hoạt.

Theo ĐBQH Phạm Thúy Chinh, trước hết cần mở rộng khả năng tiếp cận vốn ưu đãi, cơ chế bảo lãnh tín dụng và ưu đãi thuế nhằm khuyến khích các dự án năng lượng sạch, điện khí, năng lượng tái tạo và công nghệ giảm phát thải - những dự án có thời gian hoàn vốn dài nhưng đóng góp lớn cho chuyển dịch năng lượng. Bà nhấn mạnh doanh nghiệp nhà nước phải được trao quyền tự chủ cao hơn trong quyết định đầu tư, lựa chọn công nghệ và hợp tác quốc tế, từ đó tăng tính linh hoạt, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản trị.

Cùng với đó, hệ thống pháp lý cho năng lượng xanh cần được hoàn thiện, trong đó có cơ chế giá, hợp đồng mua bán điện (PPA), chia sẻ rủi ro và ưu đãi thuế carbon để tạo thị trường minh bạch và thu hút đầu tư tư nhân.

Ngoài ra, ĐBQH Phạm Thúy Chinh cho rằng các chính sách phát triển năng lượng mới phải gắn với yêu cầu đánh giá tác động môi trường - xã hội, giám sát phát thải, xây dựng quỹ rủi ro môi trường và ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu công nghệ ngày càng cao của ngành năng lượng.

Về dài hạn, theo ĐBQH Phạm Thúy Chinh, Petrovietnam có đầy đủ tiềm năng trở thành hình mẫu doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt phát triển bền vững: kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế - năng lượng - trách nhiệm xã hội. Tập đoàn không chỉ đầu tư các dự án lớn mà còn góp phần nâng cao đời sống tại vùng sâu, vùng xa thông qua xây dựng hạ tầng, giáo dục, y tế, tạo sinh kế và đào tạo kỹ thuật để người dân tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị.

“Với chiến lược phát triển đồng bộ, Petrovietnam sẽ tiếp tục là trụ cột của nền kinh tế và cũng là doanh nghiệp tiên phong trong phát triển bền vững, trở thành Tập đoàn năng lượng tích hợp hàng đầu khu vực và trên thế giới, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển mạnh mẽ và thịnh vượng của quốc gia”, ĐBQH Phạm Thúy Chinh nhấn mạnh.