Sầu riêng Đắk Lắk hướng tới chuỗi giá trị bền vững, tăng tốc kết nối thị trường Trung Quốc

Chương trình có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành Trung ương, các sở, ngành tỉnh Đắk Lắk cùng gần 150 doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất, thu mua, chế biến, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam và Trung Quốc.

Toàn cảnh chương trình “Gặp gỡ, giao thương, kết nối hợp tác chuỗi cung ứng sầu riêng Việt Nam – Trung Quốc, tỉnh Đắk Lắk 2026”.

Diễn ra trong thời điểm chính vụ thu hoạch sầu riêng tại Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên, chương trình không chỉ mở ra cơ hội giao thương, kết nối tiêu thụ mà còn đặt ra yêu cầu lâu dài về xây dựng chuỗi giá trị sầu riêng minh bạch, an toàn, có trách nhiệm và bền vững, trong đó người nông dân là một mắt xích quan trọng.

Đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác Việt Nam – Trung Quốc tham dự chương trình.

Hiệp hội làm cầu nối, hướng tới chuỗi liên kết thực chất

Phát biểu tại chương trình, ông Lê Anh Trung – Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk nhấn mạnh, ngành sầu riêng đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là xây dựng được chuỗi cung ứng ổn định, minh bạch và có trách nhiệm.

Theo ông Lê Anh Trung, Đắk Lắk có lợi thế lớn về vùng nguyên liệu, điều kiện sản xuất và kinh nghiệm của người dân. Tuy nhiên, để những lợi thế này chuyển hóa thành giá trị kinh tế bền vững, các chủ thể trong chuỗi cần tăng cường liên kết từ người nông dân, hợp tác xã đến doanh nghiệp thu mua, cơ sở đóng gói, chế biến, logistics và các đối tác nhập khẩu.“Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk xác định vai trò của mình là cầu nối giữa người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đối tác quốc tế; qua đó góp phần hình thành chuỗi liên kết thực chất, cùng chia sẻ lợi ích, trách nhiệm và rủi ro”, ông Lê Anh Trung chia sẻ.

Ông Lê Anh Trung – Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk phát biểu, chia sẻ định hướng tăng cường liên kết, mở rộng hợp tác và xây dựng chuỗi giá trị sầu riêng an toàn, minh bạch, bền vững tại chương trình.

Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cho rằng, thị trường Trung Quốc tiếp tục là một thị trường quan trọng đối với sầu riêng Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển thị trường, ngành hàng phải chủ động nâng cao chất lượng, tuân thủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc.

Theo đó, người dân cần từng bước thay đổi phương thức sản xuất, kiểm soát vật tư đầu vào và tuân thủ quy trình kỹ thuật; hợp tác xã cần phát huy vai trò liên kết vùng nguyên liệu; doanh nghiệp phải chủ động xây dựng thị trường, nâng cao năng lực thu mua, bảo quản, chế biến và xuất khẩu.

Ông Lê Anh Trung nhấn mạnh, Hiệp hội sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và đối tác trong và ngoài nước để thúc đẩy chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực hợp tác xã, kết nối tiêu thụ và mở rộng hợp tác về chế biến, bảo quản, logistics và chuyển đổi số.

“Muốn đi đường dài với thị trường quốc tế, chúng ta phải xây dựng được niềm tin bằng chất lượng và sự minh bạch. Khi người nông dân sản xuất đúng quy trình, doanh nghiệp thực hiện đúng cam kết và các bên cùng chia sẻ trách nhiệm, chuỗi sầu riêng sẽ phát triển ổn định hơn”, ông Lê Anh Trung nhấn mạnh.Một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra là chuyển từ những liên kết mang tính thời vụ sang liên kết lâu dài, trong đó doanh nghiệp có vùng nguyên liệu ổn định, nông dân có đầu ra và giá trị sản phẩm được nâng lên thông qua chế biến, bảo quản và xây dựng thương hiệu.

Ông Trần Văn Thắng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, nhấn mạnh lợi thế đất đai, khí hậu, nguồn nước và kinh nghiệm sản xuất để phát triển sầu riêng bền vững.

Hiệp hội cũng mong muốn tăng cường kết nối với các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và đối tác Trung Quốc để không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán sầu riêng tươi, mà từng bước mở rộng sang đầu tư vùng nguyên liệu, công nghệ sau thu hoạch, chế biến sâu, logistics và thương mại nông sản.

“Mục tiêu cuối cùng là làm sao để người nông dân có thể yên tâm sản xuất, doanh nghiệp có vùng nguyên liệu ổn định, đối tác có nguồn hàng đạt chuẩn và người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm an toàn, chất lượng. Khi tất cả các mắt xích cùng phát triển, ngành sầu riêng Đắk Lắk mới có thể phát triển bền vững”, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk khẳng định.

Không chỉ bán sầu riêng, mà xây dựng một chuỗi giá trị

Theo Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, thị trường Trung Quốc có ý nghĩa quan trọng đối với ngành hàng sầu riêng Việt Nam. Đắk Lắk sở hữu vùng nguyên liệu lớn, người dân có kinh nghiệm sản xuất, trong khi hệ thống doanh nghiệp thu mua, đóng gói, chế biến và xuất khẩu ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, định hướng phát triển mới không dừng ở việc xuất khẩu trái sầu riêng tươi. Đắk Lắk mong muốn mở rộng hợp tác về chế biến, bảo quản sau thu hoạch, kho lạnh, logistics, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu.

Đây là bước chuyển từ tư duy sản xuất đơn lẻ sang tư duy phát triển chuỗi, trong đó chất lượng, an toàn thực phẩm, khả năng truy xuất và giá trị gia tăng được đặt song hành với mục tiêu mở rộng thị trường.

Biến động giá và bài toán dòng vốn cho người trồng sầu riêng

Một trong những vấn đề được người trồng sầu riêng quan tâm là sự biến động của giá cả và khả năng chủ động nguồn vốn trong từng mùa vụ.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Sức khỏe và Môi trường, ông Nguyễn Lê Minh Thành – Giám đốc Vietcombank Chi nhánh Đắk Lắk cho rằng biến động giá có thể tác động trực tiếp đến dòng tiền và khả năng duy trì sản xuất của người nông dân, nhất là những hộ đã đầu tư lớn cho vườn cây.

Phóng viên Tạp chí Sức khỏe và Môi trường trao đổi, đặt câu hỏi về giải pháp tài chính hỗ trợ người trồng sầu riêng.

Theo ông Nguyễn Lê Minh Thành, giá nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như cung – cầu thị trường, chất lượng sản phẩm, mùa vụ, tiêu chuẩn xuất khẩu và tình hình giao thương quốc tế.“Khi giá biến động, người nông dân dễ gặp khó khăn về dòng tiền, đặc biệt đối với những hộ đã đầu tư lớn cho vườn cây”, ông Nguyễn Lê Minh Thành chia sẻ.

Ông Nguyễn Lê Minh Thành, Giám đốc Vietcombank Bắc Đắk Lắk, chia sẻ định hướng hỗ trợ tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị sầu riêng.

Ông Nguyễn Lê Minh Thành, Giám đốc Vietcombank Bắc Đắk Lắk, chia sẻ định hướng hỗ trợ tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị sầu riêng.

Trong bối cảnh đó, Vietcombank xác định việc đồng hành cùng người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị sầu riêng là một nội dung cần được quan tâm. Đối với những khách hàng có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi và đáp ứng các điều kiện tín dụng, ngân hàng có thể xem xét các giải pháp vốn theo quy định, phục vụ nhu cầu chăm sóc vườn cây, mua vật tư nông nghiệp, đầu tư cơ sở hạ tầng, thu mua, bảo quản, chế biến và các hoạt động liên quan đến chuỗi cung ứng.

Nguồn vốn cần đi cùng với vùng nguyên liệu và thị trường

Theo Giám đốc Vietcombank Chi nhánh Đắk Lắk, hỗ trợ vốn cho ngành sầu riêng không chỉ dừng ở người trồng mà cần được nhìn nhận trên toàn bộ chuỗi.

Hợp tác xã, doanh nghiệp thu mua, cơ sở đóng gói, chế biến và xuất khẩu đều là những mắt xích quan trọng kết nối vùng nguyên liệu với thị trường. Khi các khâu trong chuỗi được tổ chức tốt, nguồn vốn tín dụng cũng có điều kiện được đưa vào những lĩnh vực tạo ra giá trị, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh.

Đặc biệt, khi thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, mã số vùng trồng, kiểm soát dư lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, việc chuẩn hóa sản xuất sẽ không chỉ giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của chuỗi cung ứng.

Nâng giá trị trên mỗi hecta thay vì chỉ tăng diện tích

Đắk Lắk hiện có hơn 45.000 ha sầu riêng, sản lượng năm 2026 dự kiến khoảng 500.000 tấn. Mùa thu hoạch tập trung từ khoảng tháng 8 đến tháng 11, tạo lợi thế thương mại trong việc bổ sung nguồn cung cho chuỗi sầu riêng Việt Nam.Tuy nhiên, sản lượng lớn cũng đặt ra yêu cầu về bảo quản, chế biến, kho lạnh và logistics. Theo Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, địa phương có điều kiện để từng bước trở thành trung tâm kết nối vùng nguyên liệu, chế biến, kho lạnh, logistics và thương mại nông sản của khu vực Tây Nguyên.

Theo ông Lưu Húc (ảnh), đại diện China Coop, sầu riêng là “sợi dây vàng” kết nối vùng sản xuất Việt Nam với thị trường Trung Quốc.

Quan điểm được nhấn mạnh tại chương trình là tương lai ngành sầu riêng không thể chỉ đo bằng diện tích trồng thêm bao nhiêu hecta, mà quan trọng hơn là tạo ra bao nhiêu giá trị trên mỗi hecta.

Muốn làm được điều đó, cần tập trung vào chất lượng, an toàn thực phẩm, vùng nguyên liệu có kiểm soát, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, logistics và xây dựng thương hiệu.

Liên kết ngân hàng – nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệpSự phát triển bền vững của ngành sầu riêng đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể. Người nông dân có vùng nguyên liệu và kinh nghiệm sản xuất; hợp tác xã giữ vai trò liên kết; doanh nghiệp đảm nhiệm thu mua, chế biến và thị trường; ngân hàng cung cấp nguồn lực tài chính; cơ quan quản lý tạo hành lang và hỗ trợ chuẩn hóa chuỗi.

Bà Nguyễn Thu Trang – Giám đốc Công ty TNHH Phát triển Công nghệ và Thương mại C&M chia sẻ về hoạt động của doanh nghiệp và vai trò đồng hành truyền thông cùng chương trình.

Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cũng xác định vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp Trung Quốc với người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và các cơ quan liên quan tại địa phương.

Trong chuỗi liên kết đó, mục tiêu không chỉ là có thêm những hợp đồng mua bán trong từng mùa vụ mà hướng tới hình thành những nhóm đối tác thực sự, hợp đồng thực sự và dự án đầu tư thực sự, tạo nền tảng cho quan hệ hợp tác lâu dài.

Hướng tới chuỗi sầu riêng an toàn, minh bạch và bền vững

Hiện Đắk Lắk đã hình thành hệ thống vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Theo thông tin tại chương trình, địa phương có 280 mã số vùng trồng được phê duyệt với diện tích khoảng 7.500 ha; 253 mã số vùng trồng với diện tích khoảng 6.532 ha đang chờ phê duyệt; 41 cơ sở đóng gói quả tươi xuất khẩu được phê duyệt và 16 cơ sở đóng gói sầu riêng đông lạnh.Những con số này cho thấy ngành sầu riêng đang từng bước chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang quản lý vùng nguyên liệu và kiểm soát chất lượng theo yêu cầu của thị trường.

Ông Thạch Minh Huy – Chủ tịch Tập đoàn Giống cây trồng Trung Nông Thịnh Nguyên chia sẻ tại chương trình về hợp tác, phát triển giống cây trồng và đồng hành cùng nông dân.

Cùng với đó, việc đầu tư vào công nghệ bảo quản, chế biến, logistics, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng tính minh bạch của chuỗi.

Từ vùng trồng đến bàn ăn, mỗi khâu trong chuỗi đều gắn với chất lượng nông sản, sức khỏe người tiêu dùng, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm với môi trường.

Nếu kết nối được vùng nguyên liệu – sản xuất an toàn – nguồn vốn – chế biến – bảo quản – logistics – thị trường, ngành sầu riêng Đắk Lắk sẽ có thêm nền tảng để nâng cao giá trị và giảm bớt những rủi ro do biến động thị trường.

Với người nông dân, điều mong muốn không chỉ là bán được sản phẩm với giá tốt trong một mùa vụ, mà là có thị trường ổn định, nguồn vốn phù hợp, quy trình sản xuất rõ ràng và một chuỗi liên kết đủ sức chia sẻ lợi ích cũng như rủi ro.Với doanh nghiệp, đó là cơ hội xây dựng nguồn nguyên liệu ổn định và mở rộng thị trường. Với đối tác Trung Quốc, đó là cơ hội tiếp cận vùng nguyên liệu có tiềm năng lớn và cùng đầu tư vào chế biến, logistics, thương mại nông sản. Với ngân hàng, đó là đồng hành cùng một ngành hàng có vai trò ngày càng quan trọng trong kinh tế địa phương.

Đại biểu tham quan, tìm hiểu các sản phẩm được trưng bày tại gian hàng Sunny Mart trong khuôn khổ chương trình.

Và với cộng đồng, một chuỗi sầu riêng được tổ chức bài bản, kiểm soát chất lượng và hướng tới phát triển bền vững sẽ góp phần tạo ra nông sản an toàn hơn, sinh kế ổn định hơn cho người dân và giá trị bền vững hơn cho Đắk Lắk.

Đó cũng là hướng đi để sầu riêng Đắk Lắk không chỉ vươn xa về thị trường, mà còn vươn lên về chất lượng, giá trị và trách nhiệm đối với sức khỏe con người và môi trường.