Thị xã Sa Pa (Lào Cai): Điểm nóng vi phạm đất đai, ảnh hưởng tới môi trường phát triển khu du lịch quốc gia

Trung tâm thị xã Sa Pa

Nhằm phát triển thị xã Sa Pa theo đúng định hướng mà Chính Phủ đã phê duyệt, tỉnh Lào Cai chú trọng theo hướng hiện đại, các giải pháp quy hoạch phải được thực hiện đồng bộ, ngân sách đầu tư kết cấu hạ tầng, giao thông kết nối thuận lợi các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng…

Với tầm nhìn chiến lược như trên, Sa Pa đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành các chủ trương phát triển kinh tế, xã hội, du lịch, dịch vụ, đặc biệt là chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, chống vi phạm xây dựng trái phép, phá vỡ quy hoạch, sử dụng đất sai mục đích… đảm bảo Sa Pa phát triển theo quy hoạch tổng thể.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Sa Pa đang trở thành điểm nóng vi phạm đất đai, trật tự xây dựng, với hàng trăm lượt vi phạm sử dụng đất sai mục đích, những công trình xây dựng mọc lên như nấm, đất nông nghiệp bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích, nhiều công trình xây dựng trái phép quy mô lớn không xử lý nghiêm ngay từ ban đầu mới phát sinh, dẫn tới hình thành tài sản công trình vi phạm trên đất trái mục đích giá trị cao, khiến cho việc xử lý vi phạm gặp nhiều khó khăn, tốn kém.

Việc xử lý vi phạm nhiều nơi chỉ dừng lại ở các văn bản chỉ đạo, xử phạt vi phạm hành chính mà không cưỡng chế vi phạm, buộc trả lại mặt bằng. Điều này khiến cho việc phát sinh các vi phạm mới với mật độ dày hơn, khó giải quyết hơn.

Được biết, theo thống kê đến hết quý I, năm 2024 thị xã Sa Pa vẫn còn trên 7.700 trường hợp vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng; trong đó tổng số sai phạm đó có 1.161 cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.

Công khai Quyết định xử lý vi phạm trên Cổng thông tin điện tử của thị xã Sa Pa trong lĩnh vực xây dựng đô thị xuất hiện hàng trăm văn bản xử phạt vi phạm hành chính được ban hành chủ yếu là vi phạm đất đai, trật tự xây dựng.

Có thể kể đến một số công trình lớn vi phạm như Dự án Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Cầu Mây. Dự án do Công ty cổ phần Trường Giang Sa Pa làm chủ đầu tư, được phê duyệt chấp thuận đầu tư tại Quyết định số 1490/QĐ-UBND ngày 21/6/2012 và được điều chỉnh tại Quyết định số 335/QĐ-UBND ngày 31/1/2019 của UBND tỉnh Lào Cai.

Tuy nhiên, tại dự án này, trong quá trình tranh tra, kiểm tra đã vi phạm nhiều quy định, Theo Kết luận số 03/KL-TT của Thanh tra tỉnh Lào Cai, Công ty cổ phần Trường Giang Sa Pa đã thực hiện xây dựng dự án trước khi có hồ sơ thiết kế cơ sở được duyệt (thi công bắt đầu từ năm 2015 và hồ sơ thiết kế cơ sở được duyệt năm 2019). Sai phạm này đã bị Sở Giao thông vận tải - Xây dựng xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, mật độ xây dựng.

Chủ đầu tư đã xây dựng các biệt thự trước khi có giấy phép xây dựng; chưa lập kế hoạch quản lý môi trường; chưa thực hiện nghĩa vụ kê khai nộp thuế.

Tiếp đó, tháng 9/2022, thanh tra Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ ra sai phạm của Dự án Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Cầu Mây này khi không công bố thông tin về bất động sản đầy đủ; thông tin về bất động sản đã ký hợp đồng mua bán không thực hiện theo đúng quy định; chế độ báo cáo, cung cấp thông tin, dữ liệu định kỳ của chủ đầu tư về tình hình giao dịch bất động sản của Dự án không đầy đủ.

Công trình nghỉ dưỡng The Mong Village Resort & Spa, Phường Cầu Mây, thị xã Sa Pa chưa được xử lý triệt để

Cách dự án Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Cầu Mây không xa là Công trình nghỉ dưỡng, khách sạn The Mong Village Resort & Spa, Tổ 1, Phường Cầu Mây, thị xã Sa Pa, vi phạm trật tự xây dựng đã nhiều lần UBND phường Cầu Mây gửi văn bản mời làm việc để vận động hộ gia đình, cá nhân tự tháo dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng do ông Bùi Đình Tế và ông Phạm Xuân Tuệ làm chủ đầu tư.

Theo giấy mời số 93 của UBND phường Cầu Mây ngày 19/11/2020 ghi rõ: Căn cứ hồ sơ vi phạm trật tự xây dựng, quản lý đất đai nhận bàn giao từ Đội QLTTĐT thị xã và UBND xã Lao Chải (trước đây) và bản cam kết tự tháo dỡ công trình vi phạm của ông Bùi Đình Tế và ông Phạm Xuân Tuệ ngày 16/12/2019.

Ủy ban nhân dân lâm thời phường Cầu Mây chủ trì phối hợp cùng cơ quan, đơn vị liên quan và TDP số 1 tổ chức họp vận động ông Bùi Đình Tề và ông Phạm Xuân Tuệ tự tháo dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng.

Theo tìm hiểu, hiện tại vị trí đất xây dựng các công trình Resort The Mong hàng trăm m2 chưa được chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất ở, hay đất thương mại mà vẫn là nông nghiệp. Với hàng chục căn nhà kiên cố kinh doanh dịch vụ nghỉ dưỡng cùng các công trình tiện ích khác mọc lên, ngang nhiên tồn tại nhiều năm nhưng do chính quyền địa phương không chủ động phát hiện kịp thời, thiếu kiểm tra, giám sát, để tài sản hình thành trên đất sai phạm quá lớn dẫn tới khó kiểm soát vi phạm đất đai.

Vấn đề quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại thị xã Sa Pa đang trở thành bài toán nan giải

Đó chỉ là 2 trong số hàng trăm công trình vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại thị xã Sa Pa chưa được xử lý dứt điểm. Bên cạnh đó, còn rất nhiều công trình xây dựng khác thiếu hồ sơ, thủ tục pháp lý những vẫn ngang nhiên xây dựng, phá vỡ quy hoạch Sa Pa, việc chấp nhận bị xử phạt vi phạm hành chính đang trở thành “thói quen” của nhiều tổ chức, cá nhân tại thị xã Sa Pa.

Theo ghi nhận, hiện nay chính quyền địa phương các xã, phường tại Sa Pa thường xuyên tổ chức cưỡng chế vi phạm đất đai, trật tự xây dựng nhưng chủ yếu là những công trình xây dựng nhỏ lẻ, còn lại các công trình vi phạm nghiêm trọng, diện tích đất vi phạm, công trình vi phạm lớn vẫn ngang nhiên tồn tại, chưa có giải pháp xử lý triệt để.

Hiện nay, theo quy định pháp luật, việc sai phạm trên phải thực hiện các biện pháp cưỡng chế, giải toả mặt bằng, trả lại nguyên trạng đất ban đầu. Để xây dựng các công trình kiên cố kinh doanh nghỉ dưỡng phai theo quy hoạch, được các cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét, quyết định theo luật đất đai, luật xây dựng.

Với đặc thù là khu du lịch Quốc gia tầm nhìn dài hạn, thị xã Sa Pa cần có giải pháp kiên quyết, triệt để xử lý các trường hợp cố tình vi phạm, coi thường luật pháp, ngang nhiên vi phạm luật đất đai nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ, khẳng định vai trò thượng tôn pháp luật. Quy trách nhiệm những tổ chức, cá nhân có hành vi bao che, nể nang, né tránh trong xử lý vi phạm, không để sự việc sai phạm của một vài cá nhân làm tiền đề cho các sai phạm khác. Có như vậy, điểm du lịch quốc gia Sa Pa sẽ thuận lợi hơn trong thực hiện mục tiêu trở thành điểm du lịch mang tầm cỡ quốc gia, quốc tế.