Trẻ em tự kỷ có nguyên nhân từ gene và môi trường

(SK&MT) - Trên thế giới cứ 10.000 trẻ sinh ra thì có từ 5 đến 10 trẻ bị mắc bệnh tự kỷ, một bệnh về rối loạn phát triển của hệ thần kinh, ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ.

Theo các nhà khoa học thế giới, có nhiều nhân tố có thể dẫn đến nguy cơ tự kỷ ở trẻ. Hiện vẫn còn nhiều tranh cãi xung quanh những yếu tố nguy cơ này giữa các nhà khoa học, tuy nhiên nhìn chung mọi người đều thống nhất căn bệnh gây ra bởi những bất bình thường trong cấu trúc não hoặc hoạt động của não. Theo Hiệp hội tự kỷ Mỹ, các bức hình chụp scan não ở trẻ mắc bệnh tự kỷ cho thấy hình dáng và cấu trúc não của các em khác so với những trẻ bình thường khác.

Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu những giả thuyết về những yếu tố nguy cơ bao gồm: gene di truyền, yếu tố về môi trường như viêm nhiễm, mất cân bằng chuyển hóa trong cơ thể hoặc tiếp xúc với hóa chất.

Một nghiên cứu mới được công bố gần đây của các nhà khoa học thuộc trường đại học UC Davis ở California (Mỹ), cho thấy một loại gene đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tác hại của môi trường có nhiều khả năng bị vô hiệu ở những trẻ bị mắc bệnh tự kỷ. Nghiên cứu cho thấy mối liên quan này đặc biệt rõ ở những trẻ bị chứng tự kỷ nặng.

Năm 2011, các nhà khoa học thuộc trường UC Davis cũng công bố một nghiên cứu khác cho thấy một số những bà mẹ mang thai có một loại gene có thể sản sinh ra các chất tự miễn trong não của thai nhi và khiến trẻ sinh ra dễ bị mắc bệnh tự kỷ.

Trước đó, năm 2009, các nhà khoa học của trường UC Davis cũng công bố một nghiên cứu khác cho rằng các yếu tố môi trường, những vi khuẩn gây viêm nhiễm trong môi trường có thể làm thay đổi sự phát triển thần kinh ở trẻ và làm tăng nguy cơ bị tự kỷ ở trẻ.

Các nhà khoa học ở trường UC Davis đang nghiên cứu thêm về các yếu tố môi trường có thể tác động đến bệnh tự kỷ như kim loại, thuốc diệt côn trùng và các yếu tố gây viêm nhiễm ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh.

Hồi cuối năm 2015, một nghiên cứu khác của các nhà khoa học Mỹ được đăng tải trên tạp chí y khoa chuyên về trẻ em JAMA Pediatrics cho thấy thuốc chống trầm cảm mà các bà mẹ mang thai thường được kê đơn uống làm tăng nguy cơ bị tự kỷ ở trẻ từ 1 đến 2%. Những loại thuốc trầm cảm được nghiên cứu bao gồm prozac và Zoloft là những loại thuốc khá phổ biến hiện này và vẫn được coi là khá an toàn đối với phụ nữ có thai. Theo kết quả của nghiên cứu này, thì nguy cơ bị tự kỷ ở trẻ tăng khi các bà mẹ uống thuốc trầm cảm ở giai đoạn hai và ba của thai kỳ.

Trước đó một nghiên cứu khác nhỏ hơn cũng liên quan đến thuốc trầm cảm và tự kỷ được công bố vào năm 2011 lại cho thấy việc uống thuốc trầm cảm ở giai đoạn một của thai kỳ làm tăng nhẹ nguy cơ tự kỷ ở trẻ. Kết quả những nghiên cứu mới này đã được nhiều báo chí quốc tế đồng loạt đưa tin nhưng sau đó lại gặp phải nhiều phản bác.

Cho đến hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa thống nhất được hoàn toàn với nhau đâu là yếu tố chính dẫn đến tự kỷ ở trẻ. Những nghiên cứu trên thế giới cho đến giờ vẫn chỉ chỉ ra những mối liên quan hạn chế giữa một vài yếu tố với bệnh tự kỷ và theo các nhà khoa học là chưa đủ tính thuyết phục.

Tuy nhiên phần đông các nhà khoa học đều đồng ý với nhau là dù trẻ bị bệnh tự kỷ găp nhiều hạn chế trong khả năng nhưng khi có sự can thiệp tích cực từ mọi người xung quanh, các nhà nhà chuyên môn, các em vẫn có thể làm được những điều mà tưởng chừng không thể. Quan niệm mới của các nhà tâm lý là đừng cố gắng ‘sửa chữa’ mà hãy giúp các em phát huy thế mạnh của mình. Ngoài ra các nhà khoa học cũng khuyến khích các bà mẹ cho con bú sữa mẹ vì theo họ trẻ càng được bú sữa mẹ lâu dài thì càng ít khả năng bị tự kỷ.

Linh Đức