Tung tin xuyên tạc tinh chất đậu nành để hại doanh nghiệp và nông dân

SK&MT - Mặc dù những thông tin thất thiệt về tác hại của đậu nành đã được các nhà khoa học hàng đầu Việt Nam bác bỏ từ nhiều năm nay. Song mới đây, thông tin này lại một lần nữa được gán ghép, tung ra có chủ đích khiến người tiêu dùng hoang mang; hàng triệu nông dân, các cơ sở sản xuất đậu nành, đậu phụ, tương... thêm một phen khốn đốn.

Cách đây 2 năm (2016), trên mạng xã hội lan truyền một số thông tin về việc sử dụng đậu nành, hay những sản phẩm từ đậu nành có khả năng mắc bệnh ung thư, làm tăng kích thước khối u, chống chỉ định với trường hợp có u xơ, u nang, u tuyến giáp... “Mối lo này nổi lên từ năm 1998, khi một nghiên cứu trên chuột cho thấy chất isoflavone trong đậu nành hoạt động như hoóc môn oestrogen. Chúng có thể khiến khối u ung thư vú lớn ra”, Tiến sĩ Mark Messina, Giám đốc điều hành Viện Dinh dưỡng đậu nành Mỹ cho biết.

Điều này gây hoang mang trong một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng vì các sản phẩm từ đậu nành thường xuyên được sử dụng trong đời sống ẩm thực của người Việt. Ngoài ra, mầm đậu nành và tinh chất mầm đậu nành cũng đang được ứng dụng trong nhiều sản phẩm hỗ trợ điều trị các triệu chứng tiền mãn kinh, mãn kinh cho phụ nữ. Đây là vấn đề không mới và tại rất nhiều buổi tư vấn sức khỏe, hội thảo khoa học, rất nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực dinh dưỡng, nội tiết và ung bướu đều đã lên tiếng phản bác thông tin này. Thậm chí, một số chuyên gia còn gọi đó là những “tin rác”.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K Trung ương: Đậu nành là một trong nhiều thực phẩm chứa “kích thích tố nữ” estrogen. Gọi là “kích thích tố nữ” vì estrogen là một yếu tố hóa học chi phối sự phát triển sinh dục của phụ nữ. Trong thời kỳ còn khả năng sinh sản, estrogen là một kích thích tố quan trọng đóng vai trò điều hòa các hoạt động sinh học của cơ thể, kể cả sinh hoạt tình dục. Nhưng sau thời kỳ mãn kinh, buồng trứng không còn sản xuất estrogen nữa và gây ra thay đổi tâm sinh lý trong người phụ nữ.

“Tuy nhiên, thông tin đậu nành hay sữa đậu nành gây ung thư chưa có bằng chứng khoa học. Nếu nghi ngờ mầm đậu nành chứa một chất tương tự như estrogen và cho rằng estrogen có thể gây ung là không có cơ sở”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Đức khẳng định.

Đồng quan điểm trên, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia từng khẳng định: “Estrogen trong mầm đậu nành là estrogen thực vật hay còn gọi là phytoestrogen, không phá vỡ chức năng nội tiết, cũng không gây nguy cơ ung thư như lời đồn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu trên thế giới còn chứng minh: Đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành có tác dụng giảm nguy cơ ung thư”.

Gán ghép thông tin có chủ đích?

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đậu nành là sản phẩm nông nghiệp chủ lực, liên quan đến sản xuất và thu nhập của hàng triệu nông dân Việt Nam, quy mô sản xuất ngày càng mở rộng. Cụ thể: Năm 2016, tổng diện tích canh tác cây đậu nành là 94 nghìn ha, cho sản lượng hơn 147 nghìn tấn. Năm 2017, tổng diện tích canh tác cây đậu nành ước tính 100 nghìn ha, cho sản lượng 157 nghìn tấn. Năm 2018, tổng diện tích canh tác cây đậu nành ước tính 105 nghìn ha, ước tính cho sản lượng 168 nghìn tấn.

“Việc một số đối tượng mới đây lợi dụng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí đưa thông tin méo mó về đậu nành một cách có chủ đích, ảnh hưởng tới hàng triệu người nông dân, các cơ sở sản xuất đậu nành, đậu phụ, tương... là không thể chấp nhận”. Trong đơn gửi Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông và một số cơ quan có liên quan... mới đây, Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân (Công ty Ích Nhân), có trụ sở tại lô A18/D7 khu đô thị mới Cầu Giấy, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, TP Hà Nôi; đơn vị phân phối sản phẩm BẢO XUÂN, có thành phần từ tinh chất mầm đậu nành đã cáo buộc như vậy.

Sản phẩm làm đẹp Bảo Xuân nổi tiếng.

Cũng theo doanh nghiệp này, lý do một số đối tượng cố ý đăng tải thông tin méo mó về đậu nành rất có thể nhằm mục đích tạo sức ép yêu cầu doanh nghiệp hợp tác truyền thông. Bởi “tin rác” về đậu nành được các đối tượng gán ghép với tên sản phẩm của công ty là BẢO XUÂN (bao gồm cả tên và lô gô sản phẩm) khiến người tiêu dùng hiểu lầm. Trong khi đó, nhãn hiệu BẢO XUÂN (viết hoa) và lô gô Bảo Xuân (cả hình và chữ) là nhãn hiệu mà Công ty Ích Nhân đã được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp văn bằng bảo hộ. Sản phẩm BẢO XUÂN của công ty đã được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm; được nghiên cứu lâm sàng tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương và Bệnh viện Từ Dũ chứng minh hiệu quả và an toàn khi sử dụng; được Hội Sản phụ khoa Việt Nam kiểm nghiệm và đánh giá cao chất lượng, độ an toàn và hiệu quả của sản phẩm.

Đại diện Công ty Ích Nhân cho biết đã gửi đơn kiến nghị các cơ quan chức năng vào cuộc, điều tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

PV