Vĩnh Phúc: Kè Trung Hà “kêu cứu” trước tình trạng khai thác cát sỏi trên sông Hồng

Kè Trung Hà xây dựng hai mũi kè năm 2011 từ vốn vay của Ngân hàng Thế Giới , nằm trong Dự án WB6 để nắn dòng chảy đang “oằn mình” chống đỡ trước tình trạng khai thác khoáng sản rầm rộ trên sông Hồng.

Đất sạt, bờ kè lâm nguy

Báo CLXH nhận được đơn thư phản ánh của những cựu chiến binh, cùng bà con thôn 3, thôn 4, thôn 5 xã Trung Hà, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc phản ánh về việc tình trạng khai thác khoáng sản gây sạt lở bờ sông, ảnh hướng đến bờ kè.

Theo nội dung đơn thư phản ánh cho biết: nhân dân xã Trung Hà ở ven sông Hồng mấy chục năm bị sạt lở xuống sông mất 50% diện tích đất ở và đất nông nghiệp trên địa bàn toàn xã. Năm 1996, được Nhà nước đầu tư kè để bảo vệ đê điều và dân cư với chi phí hàng trăm tỷ đồng. Đến năm 2011 lại được Ngân hàng Thế Giới đầu tư 2 mũi kè nằm trong Dự án WB6 để nắn dòng chảy trên địa phận xã Trung Hà.

Từ khi UBND tỉnh Vĩnh Phúc cấp phép cho Cty Khoáng sản Hoàng Phát Thủ Đô khai thác tận thu khoáng sản đến nay, nhiều diện tích đất bờ bãi bị sạt lở xuống sông. Không những vậy, bờ kè được Ngân hàng Thế Giới đầu tư trước đó cũng đang phải “oằn mình” chống đỡ dẫn đến nguy cơ sạt lở, hư hại kè có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Kè Trung Hà đang bị đe dọa nghiêm trọng

Người dân nơi này phản ánh: Công ty Khoáng sản Hoàng Phát Thủ đô được cấp phép tận thu cát sỏi từ địa phận thôn 3 đến hết địa phận thôn 5 xã Trung Hà, cách 2 đầu mũi kè WB6 là 70m và được khai thác từ cốt 00 xuống 3m. Nhưng khi chúng tôi kiểm tra và phát hiện Công ty này đã khai thác vượt quá giới hạn cho phép gấp mấy lần (15 – 25m). Đặc biệt có chỗ sâu đến 40m và khai thác sâu vào bãi bồi phía trong 2 mũi kè WB6 vị trí đầu thôn 2 vào bên trong 150m khơi thành luồng cho tàu có trọng tải lớn đi vào được.

Với cường độ hàng trăm con tàu mỗi ngày, bình quân mỗi con tàu chở 400m khối, vậy mỗi ngày công ty này khai thác 400.000 m3 Với độ sâu và khối lượng như vậy, việc khai thác khoáng sản đe dọa đến khu dân cư và công trình kè Quốc Gia.

Được biết, Công ty khoáng sản Hoàng Phát Thủ Đô được cấp Giấy phép số 1346/GP-UBND ngày 25/5/2015 (Thời hạn 12 năm) về việc cho phép Công ty khai thác cát sông Hồng (Khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường) thuộc xã Trung Hà, diện tích 32,57 ha. Mức sâu khai thác đến có +2,5 m; trữ lượng công suất khai thác, sản lượng khai thác 30.000 m3/năm; mức sâu đến cao trình tuyệt đối coste + 2,5 m; trữ lượng khai thác 803.935 m3 và công suất khai thác 84.000 m3/năm.

Không chỉ khai thác vượt độ sâu được cấp phép, người dân còn cho rằng Công ty Hoàng phát Thủ đô đã khai thác sai vị trí, tiến sâu vào bờ bãi phiá trong thân kè. Ngoài ra, công ty còn “tiếp tay” cho “cát tặc” tiến vào khu vực mà mình được cấp phép để khai thác cát trái pháp luật.

Kè thuộc thôn 2 bị mất đất hộ chân, khoét sâu khoảng 200m

hai thác ngoài giấy phép, nợ thuế vẫn “chây ì”

Để rộng đường dư luận, chúng tôi đẫ tìm đến UBND xã Trung Hà để có cái nhìn khách quan nhất về tình hình khai thác cát sỏi và tình trạng sạt lở trên địa bàn.

Thông tin từ Trần Ngọc Thạch - Chủ tịch UBND đượ biết: “Công ty Hoàng phát Thủ đô được UBND tỉnh cấp phép năm 2015 và đi vào hoạt động bắt đầu từ tháng 9/2016. Kè xây dựng năm 2014, mục đích là để chống sạt lở bờ sông, nắn dòng chảy về phía hạ lưu. Xã Trung Hà được đầu từ xây dựng 2 mũi kè, 1 mũi từ thôn 2, một mũi tại thôn 5 và lao thẳng ra sông ôm trọn bãi bồi.”

Diện tích phía trong bãi kè khoảng 70 ha, trong đó Công ty Hoàng Phát Thủ đô được cấp phép khai thác diện tích 32ha, công ty An Viên được cấp phép 13 ha phía ngoài bãi bồi. Giới hạn so với mũi kè là 70 m ra đến đơn vị được cấp phép. Sở TN&MT đã yêu cầu đơn vị thả phao để phân định ranh giới với các đơn vị được cấp phép. Nhưng phía công ty không thực hiện đầy đủ, trong khi đó lực lượng mỏng, không có các thiết bị kỹ thuật nên không thể xác định được độ sâu cũng như vị trí khai thác của doanh nghiệp dẫn tới tình trạng sạt lở bờ sông.

Ông Thạch cho biết thêm, đơn thư phản ánh của người dân xuất phát từ hoạt động khai thác cát sỏi của công ty được cấp phép. Các cơ quan chức năng tỉnh cần về kiểm tra để xem việc các công ty thực hiện có đúng với giới hạn được cấp phép hay không. Chúng tôi không mong muốn doanh nghiệp về địa phương khai thác cát sỏi, vì từ ngày các công ty về đây khai thác thì xảy ra rất nhiều hệ lụy trên địa bàn, người dân ý kiến, phản ánh rất nhiều”.

Phản ánh bằng đơn thư của các cựu chiến binh và người dân địa phương

Được biết hiện nay, 2 công ty được cấp phép khai thác cát sỏi trên địa bàn vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và còn đang nợ thuế. Chia sẻ về điều này, ông Thạch thông tin, Công ty An Viên khai thác từ năm 2012 đến nay nhưng mới thực hiện nộp thuế 72.000m3/600.000m3. Riêng công ty Hoàng Phát thủ đô thì mới nộp 30 triệu đồng/ 850.077 m3.

Hiện nay, kè thôn 2 xã Trung Hà đang trong tình trạng nguy hiểm, nằm chơ vơ giữa lòng sông nguyên nhân do hoạt động khai thác cát sỏi khiến đất hộ chân bị trôi xuống sông. Không những vậy, UBND xã Trung Hà còn cho 3 hộ dân thuê đất đào rạch sâu, khiến bờ kè chênh vênh trên mặt nước. Nguy hiểm, sạt lở có thể xảy ra bất cứ lúc nào…

Khi PV đang thực hiện bài viết này, thông tin từ những người dân tố cáo cho biết họ đang bị nhiều đối tượng lạ mặt dọa "dìm xuống sông". Sự việc này CL&XH xin gửi lời đề nghị cấp thiết tới Tỉnh ủy, UBND tỉnh Vĩnh Phúc, Công an tỉnh Vĩnh Phúc các cơ quan chức năng liên quan có biện pháp can thiệp, bảo vệ an toàn cho người dân.

Theo Công lý & Xã hội