Hướng điều trị mới đối với trẻ tự kỷ

Hướng điều trị mới đối với trẻ tự kỷ

Nơi gửi gắm niềm tin

Thời điểm hiện tại, khoa Điều trị và chăm sóc trẻ tự kỷ của Bệnh viện Châm cứu Trung ương đang điều trị cho trên 70 cháu tự kỷ, có thời điểm gần 100 cháu, điều trị nội trú trên 40 trẻ. Trẻ lớn nhất là 14 -15 tuổi. Khoa còn điều trị cho bệnh nhi từ Bỉ, Austrlia, Canada, Hàn Quốc, Ukraina… khi tìm đến phương pháp đông y để chữa bệnh tự kỷ.

Trao đổi với phóng viên, BS Nguyễn Thế Dũng, Trưởng khoa Điều trị và chăm sóc trẻ tự kỷ cho biết, Bệnh viện Châm cứu Trung ương đã điều trị cho trẻ mắc chứng tự kỷ từ 13 năm trước bằng những phương pháp y học cổ truyền có kế thừa sáng tạo y thuật của cha ông.

Hiệu quả của phương pháp này đã giúp nhiều trẻ tiến triển tốt, trong đó có nhiều trẻ theo được các lớp học ở trường công lập, hoà nhập cộng đồng như những trẻ bình thường.

Theo BS. Nguyễn Thế Dũng, quan niệm của Đông y cho rằng, bệnh tự kỷ được chẩn đoán là ngũ trì (5 chứng chậm ở trẻ em), trong đó nổi bật nhất là chậm nói.

Theo Đông y, trong cuốn "Ấu ấu tập thành", Hải Thượng Lãn Ông cũng đã chỉ rõ một số chứng bệnh ở những đứa trẻ Việt Nam lúc bấy giờ, với các biểu hiện giống trẻ tự kỷ ngày nay. Tuy nhiên, lúc đó, chúng ta chưa gọi tên và chưa có khái niệm trẻ tự kỷ.

Tự kỷ là một khuyết tật phát triển kéo dài làm ảnh hưởng trầm trọng tới quan hệ và giao tiếp xã hội, khả năng tưởng tượng cũng như hành vi của trẻ. Tùy vào mức độ tự kỷ mà trẻ có những ảnh hưởng và biểu hiện khác nhau.

Việc điều trị bệnh này phải liên tục, lâu dài và gia đình phải thực sự kiên trì đồng hành cùng bệnh nhi và các bác sĩ, liệu trình điều trị của mỗi bệnh nhi có thể vài tháng đến vài năm, phụ thuộc vào việc phát hiện và điều trị bệnh cho trẻ sớm hay muộn. Bệnh càng được phát hiện sớm thì càng nhanh có hiệu quả.

BS Nguyễn Thế Dũng cũng chia sẻ, hiện nay có nhiều phương pháp điều trị nhằm làm giảm các triệu chứng rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ. Đối với phương pháp điều trị trẻ tự kỷ tại Khoa Điều trị và Chăm sóc trẻ tự kỷ của Bệnh viện Châm cứu Trung ương hoàn toàn bằng đông y.

Đó là sự kết hợp của 6 phương pháp của kỹ thuật châm cứu, gồm: điện châm, thuỷ châm, xoa bóp bấm huyệt, nhĩ châm, cấy chỉ, giáo dục can thiệp. Ngoài ra, Khoa còn sử dụng oxy cao áp phối hợp điều trị cho trẻ rất tốt.

Mục đích của châm cứu là khai khướu và tỉnh thần cho trẻ, khướu tức là nói, thần là nhận thức, trí tuệ của trẻ. Khi khai nói và tỉnh thần, trẻ sẽ dần tập trung và hiểu, từ đó trẻ có nhận thức, có giao tiếp bằng mắt, tỉnh thần là thần trí tỉnh táo trí tuệ bắt đầu ổn định và có sự tương tác với người đối thoại…

Đồng thời, Khoa cũng sử dụng phương pháp bổ các chức năng tạng phủ cho trẻ như bổ thận, tâm, kiện tỳ… Vì theo Đông y, chứng tự kỷ là do yếu tố tiên thiên bất túc, thận tinh bất túc, khí huyết không đầy đủ tức là các phủ tạng của trẻ kém, cần phải được bồi bổ.

Nhĩ châm là phương pháp dùng kim châm trên loa tai. Đây là phương pháp rất hay. Vì theo Đông y, tất cả các tạng phủ, cơ quan,,, của con người đều có vị trí như một sơ đồ gồm não, thận, tì, tay chân, cột sống, thần kinh giao cảm…được thể hiện trên hoa tai. Theo đó, các bác sĩ sẽ lựa theo các vị trí phủ tạng trên hoa tai để châm cứu vào những huyệt tương ứng với các triệu chứng của từng trẻ.

Thuỷ châm cũng là phương pháp đặc biệt, dùng thuốc bổ não, bổ thần kinh để đưa vào các huyệt có tính chất khai khướu và tỉnh thần, bổ ích ngũ tạng,,, giúp cải thiện các triệu chứng tự kỷ, nhằm tăng sự chú ý của trẻ.

Hi vọng nhiều hơn nếu trẻ tự kỷ được phát hiện và điều trị sớm

BS Nguyễn Thế Dũng khuyến cáo, trẻ càng phát hiện bệnh sớm, khoảng 18-20 tháng tuổi thì hiệu quả điều trị càng lớn.

"Nếu trẻ được điều trị bệnh sớm và có tiến triển nhanh thì liệu trình ít hơn. Trẻ được phát hiện bệnh muộn, nặng thì thời gian điều trị sẽ dài hơn, nhiều liệu trình hơn", BS Nguyễn Thế Dũng nhấn mạnh.

Cũng theo BS Nguyễn Thế Dũng, bệnh tự kỷ có dấu hiệu chậm nói là nổi bật nhất và thường kèm theo sa sút về trí tuệ, nhận thức, vận động và tình cảm.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra yếu tố chính gia tăng nguy cơ mắc tự kỷ là do gen và môi trường.

Các biểu hiện của trẻ bị rối loạn phổ tự kỷ thường xuất hiện trước 3 tuổi. Cụ thể, như 12 tháng tuổi không biết nói bập bẹ, không biết chỉ tay, không có phản ứng khi gọi tên…

Khi 16 tháng tuổi, trẻ chưa nói từ đơn, không quan tâm đến đồ chơi trẻ em…

24 tháng tuổi chưa nói được câu 2 từ, tránh giao tiếp bằng mắt không nhìn thẳng vào người đối diện.

"Trẻ tự kỷ còn thường xuất hiện những cơn nổi loạn, tăng động, không hợp tác, chống đối, gắn bó khác thường với một đồ chơi nào đó, quá nhạy cảm với xúc giác và thính giác, có những kiểu vận động ngón tay hoặc cơ thể khác thường, nháy mắt, không nhai chỉ nuốt chửng, đi nhún gót, kiễng chân, người quay tròn…", BS Dũng lưu ý các dấu hiệu nhận biết bệnh tự kỷ ở trẻ. Hiện nay, chi phí điều trị bệnh tự kỷ ở trẻ đang được Quỹ BHYT chi trả, vì phần lớn trẻ điều trị trong độ tuổi dưới 6 tuổi.

Luôn kiên trì, nhẫn nại và trao yêu thương

Hiện nay, nguyên nhân dẫn đến căn bệnh rối loạn tự kỷ vẫn chưa được xác định một cách cụ thể nhất. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, yếu tố chính gia tăng nguy cơ mắc tự kỷ là do gen (di truyền), môi trường hoặc kết hợp gen và môi trường.

Trong đó, yếu tố môi trường hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát được. Đó là trong quá trình mang thai, nếu người mẹ tiếp xúc thường xuyên với nhiều chất độc hại như thuốc lá, rượu bia, ma túy... sẽ làm tăng nguy cơ trẻ tự kỷ sau khi sinh ra. Yếu tố môi trường không thuận lợi như hóa chất độc hại, ô nhiễm môi trường, gia đình bỏ mặc, ít dạy dỗ quan tâm,… cũng làm tăng nguy cơ tự kỷ ở trẻ.

Theo y học cổ truyền, có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu thường gặp một số nguyên nhân như khi mẹ mang bầu mắc một số chứng bệnh nặng, trong đó có bệnh cảm cúm mà Đông y gọi là bệnh "Cảm mạo lưu hành" hoặc mắc một bệnh truyền nhiễm thường phát sinh vào mùa đông xuân hoặc thu đông…

Châm cứu là dùng kim châm vào huyệt làm lưu thông khí huyết, thông kinh hoạt lạc, lập lại cân bằng âm dương trong cơ thể. Mục đích cốt lõi của châm cứu là điều khí, vì khí hành thì huyết hành. Điều khí càng mạnh thì hiệu quả điều trị càng cao.

Theo Điều dưỡng trưởng Vũ Thị Mai Hương, khoa Điều trị và chăm sóc trẻ tự kỷ, bên cạnh các phương pháp điều trị cho trẻ mắc tự kỷ mà Khoa đang triển khai thì việc nắm bắt được tâm lý người nhà của trẻ, chia sẻ với họ, thậm chí phải nhượng bộ và dành thời gian trao đổi, tâm sự với họ nhiều hơn cả người nhà của mình.

Với phụ huynh có trẻ mắc tự kỷ, họ luôn chất chứa trong lòng nhiều tâm tư, thậm chí căng thẳng và mệt mỏi, bà Vũ Thị Mai Hương chia sẻ: "Chúng tôi luôn tự ý thức rằng, phải tách bạch công việc với gia đình, luôn phải kiên trì, nhẫn nại với trẻ và người nhà của trẻ, luôn động viên, khuyên nhủ gia đình trẻ cố gắng vượt qua khó khăn. Thương trẻ bao nhiêu, chúng tôi càng thương gia đình trẻ bấy nhiêu".

Hiện nay, chi phí điều trị bệnh tự kỷ ở trẻ đang được Quỹ BHYT chi trả, vì phần lớn trẻ điều trị trong độ tuổi dưới 6 tuổi.