Lâm Đồng: “rầm rộ” khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép

Một điểm khai thác đất, đá trái phép công khai, diễn ra hàng ngày ở xã Tu Tra. (Ảnh: SK&MT)

Từ phản ánh từ người dân, Nhóm phóng viên của SK&MT đã nhiều ngày bám sát địa bàn các xã Tu Tra và Đạ Ròn để ghi nhận việc khai thác khoáng sản (đất, đá) trái phép. Tại hai xã trên, hàng ngày có nhiều xe ben, xe thùng có trọng tải lớn, vận chuyển đất đá để san lấp mặt bằng suốt ngày, không những làm thất thoát lớn tài nguyên khoáng sản quốc gia, ảnh hưởng cảnh quan, gây ô nhiễm môi trường, mà còn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Cụ thể tại các đồi của thôn Kambutte, Bokabang (xã Tu Tra), hàng ngày diễn ra hoạt động khai thác đất đá trái phép rất “nhộn nhịp”. Sau khi phát hiện có phóng viên quay phim, ghi hình thì toàn bộ máy xúc, phương tiện khai thác đã nhanh chóng rút khỏi hiện trường, để lại những hố sâu sau khi bị khai thác nham nhở với diện tích hàng chục ha.

Một ngọn đồi ở thôn Bokabang, xã Tu Tra đang bị khai thác đất, đá trái phép. (Ảnh: SK&MT)

Điều nghiêm trọng hơn, một số quả đồi đang dần biến mất do bị khai thác đất đá, ước tính hàng chục ngàn mét khối đất, đá trên đỉnh đồi trong khi vẫn còn cây rừng xanh mơn mởn được người dân trồng ở đây. Cá biệt có những địa điểm khai thác đất, đá san lấp mặt bằng trái phép ở ngay cạnh cây xăng Kambut, cách UBND xã Tu Tra không xa.

Trao đổi với phóng viên, Già L. có vườn rau nằm trên đường vào khu mỏ đất ở thôn Bokabang cho biết: "Trong mấy ngày qua là không có chiếc xe nào chở đất, đá chạy qua khu vực này (đó là thời điểm phóng viên có mặt tại hiện trường). Còn những lúc trước, ngày nào cũng có hàng chục lượt xe tải chở đất, đá nườm nượp chạy qua đây. Ông nói; Hầu như, toàn bộ những mỏ khoáng sản trong khu vực xã Tu Tra này đều có xe chạy từ sáng sớm đến đêm khuya, khói bụi từ xe tải gây ô nhiễm môi trường và những con đường nơi đây xuống cấp trầm trọng.

Khi nhóm phóng viên làm việc ông Nguyễn Đức Quang, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Tu Tra, ông Q. khẳng định trên địa bàn xã không có mỏ khoáng sản nào cả, ở đây không có người dân hoặc doanh nghiệp nào khai thác. Nếu có là chủ trương được huyện cho phép khai thác để làm đường giao thông phục vụ cho xây dựng nông thôn mới nâng cao. Nếu phát hiện có khai thác trái phép là xã đã xử phạt hành chính cũng như tham mưu, báo cáo cho huyện về làm việc, xử lý triệt để. Còn các trường hợp chở đất, đá ra khỏi khu vực, có thể do san lấp dôi dư, người dân cần một vài xe để phục vụ cho cá nhân gia đình. Ông khẳng định địa bàn xã không phải là điểm nóng về tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, nếu có lãnh đạo xử lý ngay.

Đất đá khai thác các ngọn đồi được phục vụ san lấp mặt bằng trái phép. (Ảnh: SK&MT)

Ngoài ra ông còn cho rằng, do quản lý địa bàn quá rộng, cán bộ quá ít, nên mặc dù lực lượng của Ủy ban Nhân dân, công an xã đã tích cực tuần tra, làm việc suốt cả thứ 7, chủ nhật cũng không phát hiện được các trường hợp khai thác khoáng sản trái phép nào. Từ đầu năm đến nay toàn huyện phát hiện và xử phạt 35 vụ việc riêng xã Tu Tra khoảng mười ba trường hợp, mỗi trường hợp 2,5-3,5 triệu đồng…

Để cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ hơn nữa cho bạn đọc, phóng viên đã liên hệ với ông Nguyễn Văn Thông, công chức địa chính, môi trường xã Tu Tra để làm rõ thêm nhiều vần đề liên quan. Điều đặc biệt ở đây là những gì mà ông Thông cung cấp cho chúng tôi lại hoàn toàn khác, trái với những lời ông Quang, Phó Chủ tịch xã Tu Tra cung cấp cho phóng viên. Ông cho rằng, những quả núi “bị” khai thác là hoàn toàn không có giấy phép, đó là khai thác tự phát của cá nhân, người dân thực hiện. Người dân lấy đất trên đồi để phục vụ san lấp đoạn đường nguy hiểm thường xuyên xảy ra tai nạn, điều này đặt ra nhiều điều phải “suy ngẫm”...

Theo quan sát của phóng viên và phản ánh của người dân tại đó thì trên thực tế lại không như vậy, địa điểm san lấp trái phép ngay đối diện cây xăng Kambut –Tu Tra (ông Thông thừa nhận với phóng viên, cây xăng này là của ông), với diện tích cả ngàn mét vuông thì làm sao có thể gọi là phục vụ cho đắp, cải tạo đường? Một diễn biến khác, khi trao đổi với chúng tôi ông Ya Tuy (ở thôn Đa Hoa, Tu Tra) là người dân sinh sống đối diện khu san lấp mặt bằng ngay cây xăng của ông Thông cho biết, khu đất này trước đây là của gia đình khai hoang, cải tạo từ trước, nay ông bán cho ông Thông và ông cho đổ đất san lấp để có mặt bằng hàng ngàn mét vuông. Như vậy việc san lấp mặt bằng tại đây như cán bộ địa chính xã nói là do cá nhân thực hiện không hề có giấy phép và điều đặc biệt ở đây chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số đến khai thác hoàn toàn không phải là người dân ở đây.

Cây xăng mà ông Nguyễn Văn Thông (công chức địa chính, môi trường xã Tu Tra) làm chủ nằm đối diện khu san lấp mặt bằng trái phép .

Qua những hình ảnh, video phóng viên ghi được cùng với người dân cung cấp có thể thấy rằng việc san lấp đã kéo dài, có quy mô lớn. Tuy nhiên tại Báo cáo số 421/BC- UBND huyện Đơn Dương cho rằng, việc san lấp, cải tạo mặt bằng, khai thác đất đá trái phép là có diễn ra nhưng ở quy mô nhỏ lẻ, phần đất dôi dư trong lúc cải tạo mặt bằng để phục vụ làm đường giao thông nông thôn tại một số khu vực ở thôn 3 xã Đạ Ròn và các thôn Bokabang, Đa Hoa xã Tu Tra, (huyện Đơn Dương). Báo cáo của UBND huyện Đơn Dương chưa thực sự khách quan, chưa đúng với thực tế, không thuyết phục dư luận khi lấy nhiều lý do như chống dịch Covid-19, địa bàn xa đi lại khó khăn, lực lượng mỏng mà buông lỏng quản lý khai thác khoáng sản. Theo người dân địa phương phản ánh, các địa điểm san lấp, khai thác khoáng sản diễn ra trong thời gian dài, nhiều năm chứ không phải lén lút, nhanh chóng trong một, hai ngày… Tình trạng này đã khiến cho dư luận xã hội rất bức xúc, nhất là khi các đoàn “xe vua” chở đất, đá ngang nhiên chạy với tốc độ cao trên các tuyến đường, làm hư hỏng nặng các đường liên xã, liên huyện. Người dân cũng vô cùng bức xúc trước tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép của một số cá nhân, doanh nghiệp diễn ra công khai với quy mô lớn trong nhiều năm và dư luận đặt câu hỏi dường như có sự bao che, tiếp tay của chính quyền địa phương. Tình trạng này đã làm chảy máu nguồn tài nguyên, thất thu ngân sách Nhà nước, hư hỏng đường sá, khói bụi làm ô nhiễm môi trường một cách trầm trọng, đồng thời gây mất lòng tin của người dân vào năng lực quản lý và sự liêm chính của đội ngũ cán bộ chính quyền địa phương cùng các lực lượng chức năng.

Khu đất rộng cả ngàn mét vuông được người dân bán cho ông T. (Ảnh: SK&MT)

Sức khỏe và Môi trường điện tử sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc, ai là người khai thác số lượng khoáng sản trái phép đang diễn ra trên địa bàn xã Tu Tra.

Video: Hàng ngày nhiều xe chở đất đá khai thác từ các ngọn đồi chạy nhiều trên đường làm ảnh hưởng trầm trọng đến đường giao thông đi qua địa phận 2 xã Tu Tra và Đạ Ròn. Chưa kể đến làm mất an toàn giao thông và ảnh hưởng trầm trọng đến môi trường, làm thất thoát tài nguyên khoáng sản Nhà nước.

Nhóm PV