Phú Thọ: Rác ùn trên phố, bài toán xử lý vẫn chờ lời giải

Toàn cảnh bãi rác khu vực Núi Bông.

Rác ùn trên phố, Núi Bông quá tải

Những ngày này, dạo một vòng trên các tuyến đường trên địa bàn phường Vĩnh Phúc, không khó để người dân bắt gặp hình ảnh nhiều điểm tập kết rác thải quá tải với túi rác, bao tải, thùng chứa đầy rác xuất hiện ngày càng nhiều. Việc thu gom bị gián đoạn khiến một số điểm tập kết quá tải, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng cảnh quan, sinh hoạt và sức khỏe của người dân.

Chị Nguyễn Thị Hương, ngõ 7, đường Nguyễn Tất Thành, phường Vĩnh Phú, cho biết mấy ngày nay, việc thu gom rác sinh hoạt tại khu vực bị gián đoạn. Rác từ các hộ dân không được vận chuyển kịp thời khiến một số điểm tập kết đầy ứ. “Người dân mong muốn cơ quan chức năng sớm có giải pháp khắc phục, bảo đảm rác sinh hoạt được thu gom, vận chuyển và xử lý bình thường, tránh để tồn đọng kéo dài trong khu dân cư”. Chị Hương bày tỏ.

Theo tìm hiểu, nguyên nhân trực tiếp liên quan đến việc vận chuyển rác vào bãi rác tạm Núi Bông gặp trở ngại. Mỗi ngày, phường Vĩnh Phúc và phường Vĩnh Yên phát sinh hơn 126 tấn rác thải sinh hoạt cần xử lý. Trong đó, phường Vĩnh Phúc gần 72 tấn, phường Vĩnh Yên hơn 54 tấn. Với khối lượng rác lớn như vậy, chỉ cần khâu tiếp nhận tại điểm xử lý bị gián đoạn, lượng rác nhanh chóng dồn về các điểm tập kết trong khu dân cư.

Người dân mong muốn cơ quan chức năng sớm có giải pháp khắc phục, bảo đảm rác sinh hoạt được thu gom, vận chuyển và xử lý bình thường, tránh để tồn đọng kéo dài trong khu dân cư

Được biết bãi rác tạm Núi Bông được đưa vào sử dụng từ tháng 5/2019, phục vụ tập kết, xử lý rác của khu vực Vĩnh Yên trước đây. Bãi nằm gần khu dân cư thuộc phường Vĩnh Phúc và xã Bình Xuyên.

Sau nhiều năm hoạt động, bãi rác đã bộc lộ nhiều bất cập. Lượng rác lớn, hạ tầng xử lý chưa bảo đảm, đặc biệt là hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác. Tình trạng đổ rác không đúng quy định từng xảy ra; mùi hôi, ruồi muỗi phát sinh, nhất là khi thời tiết nắng nóng hoặc sau mưa, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân sống quanh khu vực.

Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Xuyên, người dân khu vực gần bãi rác đã chịu ảnh hưởng trong thời gian dài. Những phản ánh về mùi hôi, ruồi muỗi và tình trạng đổ rác không đúng quy định đã được chính quyền địa phương tiếp nhận và quan tâm giải quyết.

Ngày 1/7/2026, UBND phường Vĩnh Phúc tiếp nhận 10 đơn kiến nghị với 247 chữ ký của người dân Tổ dân phố Trại Giao, phản ánh các vấn đề liên quan đến hoạt động của bãi rác.

Ngày 3/9, UBND phường Vĩnh Phúc tổ chức đối thoại với người dân Tổ dân phố Trại Giao, Hán Lữ và một số hộ dân khu vực Hoàng Oanh. Tại buổi đối thoại, người dân thống nhất đồng ý tiếp tục tập kết rác tại Núi Bông đến hết ngày 30/9/2026, sau đó phải dừng.

Ngày 7/9, UBND xã Bình Xuyên phối hợp UBND phường Vĩnh Phúc tiếp tục tổ chức đối thoại với người dân tại nhà văn hóa thôn Hoàng Hương.

Tại buổi đối thoại, người dân nêu 7 ý kiến, tập trung đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý, thẩm quyền sử dụng bãi rác, khối lượng rác được tiếp nhận và khoảng cách từ bãi rác đến khu dân cư. Người dân cũng đề nghị kiểm soát chặt việc đổ rác không đúng quy định, có biện pháp giảm mùi, ruồi muỗi và xây dựng phương án đóng cửa, phục hồi môi trường sau khi bãi rác dừng hoạt động.

Những kiến nghị này cho thấy việc tiếp tục duy trì bãi rác Núi Bông chỉ có thể là giải pháp tạm thời. Bài toán lâu dài vẫn là phải có địa điểm xử lý thay thế, bảo đảm yêu cầu môi trường và không làm gián đoạn việc thu gom rác.

Bãi rác Núi Bông quá tải, để tạo thêm dư địa xử lý cho lượng rác phát sinh tại phường Vĩnh Yên và phường Vĩnh Phúc phương án đưa rác về Trạm Thản đã được xây dựng.

Trạm Thản và khoảng trống chuyển tiếp

Trong bối cảnh đó, tại buổi đối thoại ngày 7/9, chính quyền hai địa phương tiếp tục đề nghị người dân tạo điều kiện để phường Vĩnh Phúc vận chuyển rác vào Núi Bông trong thời gian chuyển tiếp.

Theo phương án thống nhất, từ ngày 1/10, rác sẽ được vận chuyển đến Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt và phát điện tại xã Trạm Thản.

Để chuẩn bị cho phương án này, ngày 7/9, UBND phường Vĩnh Phúc đã làm việc với Công ty TNHH Năng lượng môi trường TianYu Phú Thọ, chủ đầu tư nhà máy.

Theo thông tin tại buổi làm việc, Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt và phát điện tại xã Trạm Thản đang hoàn thiện các thủ tục về giấy phép môi trường, dự kiến có thể tiếp nhận khoảng 200 tấn rác/ngày để hiệu chỉnh, chạy thử từ đầu tháng 9.

Rác đưa vào nhà máy không yêu cầu phân loại trước. Bể chứa của nhà máy có sức chứa khoảng 16.000 tấn, khả năng lưu chứa tối đa khoảng 45 ngày mà không gây tác động môi trường ra bên ngoài.

Với công suất dự kiến, phương án đưa rác về Trạm Thản có thể tạo thêm dư địa xử lý cho lượng rác phát sinh tại phường Vĩnh Yên và phường Vĩnh Phúc. Tuy nhiên, điểm cần giải quyết hiện nay là các thủ tục để nhà máy có thể chính thức tiếp nhận, xử lý rác. Bởi nếu đến hết ngày 30/9, Núi Bông phải dừng tiếp nhận trong khi Trạm Thản chưa thể vận hành theo phương án dự kiến, khoảng trống xử lý rác sẽ lập tức tạo áp lực lớn đối với hai phường.

Trước nguy cơ này, UBND phường Vĩnh Phúc đề nghị tỉnh chỉ đạo đẩy nhanh các thủ tục để Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt và phát điện tại Trạm Thản sớm có thể tiếp nhận, xử lý rác.

Trường hợp đến hết ngày 30/9 chưa thể chính thức đưa rác về nhà máy, địa phương đề nghị xem xét phương án tạm thời đưa toàn bộ rác thải của hai phường về khu vực bể chứa của Nhà máy Trạm Thản, tránh tình trạng rác tiếp tục tồn đọng trong khu dân cư.

Cùng với đó, địa phương đề nghị Công an tỉnh và các sở, ngành liên quan phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực Núi Bông; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân; kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, đổ rác không đúng quy định.

Theo phương án thống nhất, Công an phường Vĩnh Phúc và Công an xã Bình Xuyên phối hợp thành lập tổ kiểm soát phương tiện ra vào bãi rác, bảo đảm chỉ những xe thuộc Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Vĩnh Yên được phép vận chuyển rác vào khu vực.

Ban Quản lý dự án phường Vĩnh Phúc và Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Vĩnh Yên được yêu cầu thực hiện các biện pháp hạn chế mùi, ruồi muỗi, chôn lấp đúng quy trình trong thời gian bãi rác còn tiếp nhận rác.

Trước đó, sáng 6/9, một xe chở rác không thuộc Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Vĩnh Yên được phản ánh có hành vi đổ rác tại khu vực bãi tạm. Cơ quan công an đã tạm giữ phương tiện để xác minh.

Đến chiều cùng ngày, nhiều người dân khu vực Hoàng Oanh, Hoàng Hương tập trung, dựng lán và dùng vật cản chặn đường vào bãi rác, không cho xe vận chuyển rác đi vào.

Việc người dân phản ứng là hệ quả của những bất cập kéo dài tại Núi Bông. Tuy nhiên, khi lối vào bãi bị chặn, hoạt động vận chuyển rác bị đình trệ cũng đồng nghĩa áp lực rác thải được chuyển từ khu vực bãi xử lý về các khu dân cư.

Bài toán vì thế không chỉ là giải quyết lượng rác đang ùn ứ mà còn phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân sống quanh Núi Bông, đồng thời duy trì hoạt động thu gom, xử lý rác cho hàng chục nghìn hộ dân tại phường Vĩnh Yên và phường Vĩnh Phúc.

Một bên cần chấm dứt tình trạng ô nhiễm kéo dài. Một bên cần rác được thu gom, xử lý hàng ngày. Cả hai đều là những yêu cầu chính đáng và không thể giải quyết bằng cách chuyển áp lực từ nơi này sang nơi khác.

Khoảng thời gian từ nay đến ngày 30/9 không còn nhiều. Vì vậy, việc sớm hoàn tất thủ tục để Nhà máy Trạm Thản có thể tiếp nhận rác cần được xem là giải pháp cấp thiết. Đồng thời, cần có phương án cụ thể cho giai đoạn chuyển tiếp, kiểm soát chặt phương tiện, quy trình tiếp nhận và xử lý tại Núi Bông, không để phát sinh thêm những vi phạm làm gia tăng bức xúc trong nhân dân, đặc biệt ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân.

Bãi rác Núi Bông cần một lộ trình đóng cửa rõ ràng. Trạm Thản cần sớm đủ điều kiện tiếp nhận rác. Còn trước mắt, hơn 126 tấn rác phát sinh mỗi ngày vẫn cần một nơi xử lý ổn định. Đây là bài toán không thể để kéo dài thêm.

Núi Bông cần một lộ trình đóng cửa rõ ràng. Trạm Thản cần sớm đủ điều kiện tiếp nhận rác. Còn trước mắt, hơn 126 tấn rác phát sinh mỗi ngày vẫn cần một nơi xử lý ổn định. Đây là bài toán không thể để kéo dài thêm. Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần vào cuộc quyết liệt để giải bài toán xử lý ô nhiễm môi trường và bảo đảm sức khỏe cho cộng đồng.