Đã bao lâu rồi bạn chưa tẩy giun?

Không phải ai cũng biết cơ thể đang nhiễm giun sán.

Nhiễm giun sán có nguy hiểm không?

Bệnh nhiễm giun sán là một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khoảng một phần tư dân số thế giới, đặc biệt là tại các quốc gia có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Hiện nay, hơn 100 loại giun tròn và 140 loại sán được xác định có khả năng gây bệnh cho con người.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 1 tỷ người trên thế giới bị nhiễm một hoặc nhiều loại giun sán đường ruột, và khoảng 2 tỷ người có nguy cơ bị lây nhiễm. Hằng năm, có khoảng 3,5 triệu trường hợp có triệu chứng liên quan đến các bệnh giun tròn. Tình trạng này đã trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm đúng mức.

Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm và mưa nhiều, là môi trường thuận lợi cho sự phát triển và lây lan của giun sán đường tiêu hóa. Tỷ lệ nhiễm giun sán ở nước ta rất cao, với nhiều trường hợp gây biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong như thiếu máu nặng do giun móc, giun chui ống mật, tắc ruột do giun, viêm tắc đường mật do sán lá gan nhỏ, ho ra máu do sán lá phổi, áp xe gan do sán lá gan lớn, và viêm não, màng não có bạch cầu ái toan tăng do giun tròn.

Đáng lưu ý, hầu hết các loại giun sán không tạo ra miễn dịch bảo vệ, do đó người bệnh sau khi khỏi vẫn có thể bị tái nhiễm. Việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh nhiễm giun sán đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ cộng đồng và các cơ quan y tế.

Sai lầm thường gặp trong việc tẩy giun định kỳ

Nhiều gia đình thường tự ý tẩy giun mà không có sự hướng dẫn từ bác sĩ, dựa vào cảm tính.

Thêm vào đó, không ít người vẫn giữ quan niệm rằng chỉ cần tẩy giun một lần là đủ, mà không nhận ra rằng ai cũng có nguy cơ tái nhiễm giun sán, đặc biệt là những người ưa ăn sống hoặc thường xuyên tiếp xúc với nguồn nhiễm. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nên tẩy giun định kỳ từ 2 đến 3 lần một năm.

Giun đũa chó Toxocara có thể lây nhiễm cho người với những triệu chứng điển hình.

Ngoài ra, nhiều người tin rằng uống thuốc giun khi đói mới hiệu quả, nhưng theo các chuyên gia, với công nghệ tẩy giun hiện đại, hiệu quả của việc uống thuốc không phụ thuộc vào thời điểm uống.

Việc sử dụng thuốc tẩy giun cũng có thể gây ra các phản ứng phụ như đau đầu, nổi mề đây, mệt mỏi, nôn mửa... Đặc biệt là đối với những người dị ứng với các thành phần của thuốc hoặc có cơ địa nhạy cảm. Mặc dù vậy, những tác dụng phụ này thường nằm trong ngưỡng chấp nhận được và đã được khuyến cáo sẵn.

Dấu hiệu chung của bệnh nhiễm giun sán thường gặp

Người nhiễm bệnh giun sán thường có các triệu chứng sau:

• Đau bụng: Đôi khi nhầm lẫn với đau dạ dày.
• Táo bón hoặc tiêu chảy: Tiêu chảy có thể kèm theo máu.
• Đầy bụng, khó tiêu: Cảm giác khó chịu sau khi ăn.
• Buồn nôn, nôn: Thường xuyên cảm thấy buồn nôn hoặc nôn mửa.
• Chán ăn: Có thể dẫn đến tắc ruột ở trẻ nhỏ do lòng ruột bị tắc bởi quá nhiều giun.
• Đau bụng dưới, đau thượng vị, đau quanh rốn: Đau ở nhiều vị trí khác nhau trên bụng.
• Dị ứng: Phát ban hoặc nổi mề đay.
• Thiếu máu: Biểu hiện qua da xanh xao, mệt mỏi.
• Ảnh hưởng thần kinh: Khó tập trung, giảm trí nhớ, lo âu.
• Triệu chứng ở trẻ em: Nghiến răng, quấy khóc vào ban đêm, suy dinh dưỡng, bụng to, chậm lớn, ngứa hậu môn, học kém.

Hướng dẫn sử dụng thuốc tẩy giun đúng cách an toàn và hiệu quả

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị việc tẩy giun định kỳ là một biện pháp dự phòng quan trọng, đặc biệt đối với những người có nguy cơ nhiễm giun cao. Biện pháp này cần kết hợp với các phương pháp phòng tránh khác như vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và vệ sinh cá nhân đúng cách.

Uống thuốc tẩy giun đúng cách và định kỳ giúp bạn phòng chống bệnh giun sán.

Những ai không được dùng thuốc tẩy giun?

Mặc dù tất cả mọi người đều có thể mắc bệnh giun, nhưng những đối tượng nêu trên đặc biệt cần được chú ý. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng thuốc tẩy giun. Các trường hợp sau đây cần thăm khám bác sĩ trước khi sử dụng thuốc tẩy giun:

• Người đang mắc bệnh lý cấp tính và có triệu chứng sốt (thân nhiệt trên 38.5°C).
• Người mắc các bệnh lý mạn tính như suy thận, suy tim, suy gan, hoặc hen phế quản.
• Người bị dị ứng với các thành phần của thuốc.
• Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu thai kỳ, phụ nữ đang cho con bú và trẻ dưới 12 tháng tuổi.

Sử dụng thuốc tẩy giun dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế là việc làm cần thiết.

Biện pháp phòng chống bệnh giun sán hiệu quả

Để phòng chống bệnh giun sán hiệu quả, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Chủ động cắt đứt nguồn lây nhiễm bằng cách điều trị người nhiễm và tẩy giun định kỳ. Khuyến khích tẩy giun cho cả gia đình ít nhất 6 tháng một lần, và tối thiểu 2 lần trong năm.
• Giữ vệ sinh cá nhân bằng cách rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, không nghịch bẩn và thường xuyên tắm rửa.
• Tránh đi chân đất và bảo vệ đôi chân bằng cách đi dép thường xuyên, đặc biệt khi tiếp xúc với đất.
• Thực hiện ăn chín, uống chín bằng cách ăn các thực phẩm đã được nấu chín kỹ và chế biến hợp vệ sinh.
• Tránh ăn tiết canh, thịt tái, các loại gỏi cá, nem chua sống và thịt bò tái. Đối với các loại rau sống, cần ngâm rửa kỹ trước khi ăn.
• Sử dụng hố xí hợp vệ sinh và không sử dụng phân tươi để bón cho cây trồng, đặc biệt là các loại rau.
• Tránh để các loại gia súc như chó, lợn, gà tha phân gây ô nhiễm môi trường.
• Vệ sinh môi trường xung quanh và không phóng uế bừa bãi.

Các biện pháp này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh giun sán cho bạn và gia đình.