Để sớm thoát khỏi đại dịch cần tỷ lệ tiêm chủng cao hơn và giãn cách xã hội tốt hơn

Với đợt bùng dịch mới nhất, liệu có thể dự đoán khi nào làn sóng dịch do biến thể Delta sẽ đạt tới đỉnh điểm không?

Jagpreet Chhatwal, Phó giám đốc tại Viện Đánh giá Công nghệ - Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, Phó giáo sư Trường Y Harvard, cho biết các dự báo mô hình hóa từ dự án "Mô phòng COVID-19" – mà cả Viện Y tế quốc gia và Viện đánh giá Công nghệ đều tham gia - cho thấy các ca mắc COVID-19 tại Mỹ sẽ đạt đỉnh trong khoảng thời gian tháng 10-11, tuỳ thuộc từng tiểu bang.

Sau khi làm việc với một nhóm nghiên cứu đang xem xét câu hỏi về đỉnh dịch Delta bằng mô hình mô phỏng, Giáo sư Linas tại Đại học Boston (Mỹ) cho biết dữ liệu của nhóm cho thấy, nếu không có sự can thiệp, nhiều tiểu bang có thể chứng kiến gia tăng mạnh lây nhiễm do biến thể Delta, với tỷ lệ tử vong cao hơn so với làn sóng COVID đầu tiên ở Mỹ. Ông nói: "Nếu được tiêm phòng, gần như chắc chắn bạn sẽ không phải là một trong những người chết vì Delta, nhưng bạn vẫn cần quan tâm đến đợt dịch này vì nó đang tạo ra những điều kiện dẫn đến các biến thể mới nếu chúng ta để dịch bệnh kéo dài. Với tỷ lệ tiêm chủng còn khiêm tốn trong cộng đồng, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều biến thể hơn và một trong số đó có thể tránh được vaccine”.

Ông Chhatwal dự báo: “Rõ ràng chúng ta đang ở giai đoạn đầu của làn sóng COVID-19 mới vì sự xuất hiện của biến thể Delta. Mọi thứ có thể trở nên tồi tệ hơn trước khi tiến triển tốt hơn vào cuối năm”. Phó giáo sư Chhatwal cho biết sự kết hợp của hai yếu tố khẩu trang và tiêm chủng đã góp phần gây nên làn sóng COVID-19 mới nhất ở Mỹ. "Đầu tiên, biến thể Delta xuất hiện ở Mỹ ngay sau khi các hạn chế về giãn cách xã hội — bao gồm cả quy định về đeo khẩu trang với người đã tiêm vaccine - được dỡ bỏ. Kể từ khi các ca mắc và tử vong do COVID-19 giảm xuống mức thấp, thái độ của người dân Mỹ với việc giãn cách xã hội đã thay đổi”, ông Chhatwal nói. “Thứ hai, tỷ lệ tiêm chủng vẫn ở dưới mức tối ưu. Khi biến thể Delta bắt đầu tấn công vào tháng 7, hầu hết các bang thậm chí chưa có đủ 50% dân số tiêm chủng đầy đủ."

Theo ông Chhatwal, sự kết hợp giữa tốc độ tiêm chủng chậm hơn và thái độ lơ là, thoải mái của người dân Mỹ đã tạo điều kiện lý tưởng để biến thể Delta lây lan trong cộng đồng. Ông nói: "Để sớm thoát khỏi làn sóng này- hoặc giảm tác động của nó- chúng ta cần tỷ lệ tiêm chủng cao hơn và giãn cách xã hội tốt hơn, bao gồm cả bắt buộc đeo khẩu trang trong nhà tại hầu hết các bang".

Trong khi đó, Giáo sư Linas cho biết, chừng nào còn một số lượng lớn dân số không được tiêm chủng - như hiện tại - làn sóng lây nhiễm sẽ tiếp tục xảy ra khi virus tìm thấy “hang ổ” mới ở những người nhạy cảm. "Tương tự cháy rừng, cần vừa kịp thời vừa hiệu quả. Những người không được tiêm phòng là lá khô, những người bị nhiễm bệnh là tia lửa. Nếu chúng ta tiêm phòng cho tất cả mọi người và loại bỏ tất cả lá khô, thì ngay cả với một tia lửa, chúng ta sẽ không bị cháy", ông Linas nói.

Theo trang tin của Trường Y, Đại học Yale, các chuyên gia y tế và các bác sĩ đều thống nhất rằng, điều quan trọng nhất mọi người có thể làm để bảo vệ bản thân trước Delta hiện nay là tiêm phòng đầy đủ.

Một số nhà phân tích nhận định, khống chế Delta sẽ là cuộc đua giữa biến thể và các chiến dịch chủng ngừa quốc gia trên khắp thế giới. Ngay cả ở Mỹ, nơi hiện có lợi thế về tỷ lệ chủng ngừa cao cho dân (59% dân số đã tiêm liều vắc xin đầu tiên và 50% đã tiêm đủ liều), nếu Delta tiếp tục tăng tốc, làm số ca mắc tăng vọt thì đường cong dịch bệnh có thể leo thang.

Căn cứ vào kết quả của các nghiên cứu hiện có, tiến sĩ Yildirim kết luận, trước sự tấn công của biến thể Delta, những người đã tiêm vaccine sẽ có nguy cơ thấp hơn nhiều và an toàn hơn nhiều so với những người chưa tiêm. Bên cạnh đó, việc tuân thủ các hướng dẫn khác về phòng chống dịch của nhà chức trách và cơ quan y tế như thường xuyên đeo khẩu trang, khử khuẩn, giãn cách xã hội cũng giúp tăng cường sự bảo vệ cho mỗi cá nhân.

Đ.Linh