Hiệu quả từ dự án thí điểm thả muỗi vằn mang Wolbachia phòng bệnh sốt xuất huyết
Giảm lây truyền sốt xuất huyết
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Bình Nguyên - Điều phối viên Dự án hướng tới loại trừ SXH tại Việt Nam, cho biết: Được sự phê duyệt của các cấp có thẩm quyền và sự đồng thuận của người dân xã Vĩnh Lương, ngày 6/3/2018 dự án Hướng tới loại trừ SXH tại Việt Nam (trong khuôn khổ Chương trình Muỗi Thế giới) bắt đầu thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia ở xã Vĩnh Lương (Nha Trang). Theo đó, có 8/10 thôn gồm Lương Sơn 1, 2, 3, Văn Đăng 1, 2, 3 và Võ Tánh 1, 2 được chọn thả. Hai thôn còn lại (Lương Hoà và Cát Lợi) không nằm trong khu vực thả muỗi thí điểm do có mật độ dân cư tương đối thấp và tách biệt khỏi cụm dân cư trung tâm xã. Dự án đã lập bản đồ phân chia hơn 300 ô thả muỗi trong khu vực, mỗi ô có kích thước 50m x 50m (diện tích 2.500m2). Mỗi tuần, dự án thả khoảng 100 con muỗi vào mỗi ô, tương ứng với mức thả trung bình 1 con muỗi/25m2/tuần. Ngày 26/6/2018, dự án kết thúc thả muỗi.

Cán bộ y tế thực hiện thí điểm thả muỗi vằn mang Wolbachia phòng bệnh sốt xuất huyết.
Theo kết quả nghiệm thu, quần thể muỗi vằn (Aedes aegypti) ở xã Vĩnh Lương mang Wolbachia đã dần thích nghi và duy trì ổn định tại địa bàn thả muỗi. Mặt khác, kết quả giám sát tình hình mắc SXH tại xã Vĩnh Lương và TP. Nha Trang trong thời gian nghiên cứu cũng cho thấy những dấu hiệu khả quan về hiệu quả làm giảm lây truyền SXH ở địa bàn thả muỗi. Qua 1 năm theo dõi kể từ khi ngừng thả muỗi, tỷ lệ mắc SXH ở khu vực thả muỗi xã Vĩnh Lương giảm đi rõ rệt so với trung bình 5 năm trước khi thả muỗi. Trong khi đó, tỷ lệ mắc SXH ở 26 phường xã còn lại của TP. Nha Trang (chưa được thả muỗi) tăng rất cao, đặc biệt trong những tháng cuối năm 2018 và đầu năm 2019.
Ông Phan Văn Lợi – Trưởng thôn Văn Đăng 2 cho biết: Trước đây, năm nào ở thôn cũng có ca mắc SXH, bình quân mỗi năm có từ 3 - 4 ca mắc. Sau khi dự án ngừng thả muỗi, từ đầu năm đến nay, ở thôn Văn Đăng 2 chưa ghi nhận ca mắc SXH nào. Người dân ở đây ai cũng mừng. Trước đây, gia đình đã có người mắc SXH, khi dự án triển khai bà Đặng Thị Thuý Hương (thôn Văn Đăng 3) không mấy tin tưởng. Tuy nhiên hiện nay, bà Hương đã thay đổi quan niệm khi thấy hiệu quả dự án mang lại. Theo số liệu từ Đội Y tế dự phòng TP. Nha Trang, năm 2018 toàn xã Vĩnh Lương ghi nhận 47 ca mắc SXH. Trong 7 tháng đầu năm 2019 số ca mắc ghi nhận là 32 ca, trong đó, số ca mắc ở 2 thôn Lương Hoà và Cát Lợi (chưa được thả muỗi) chiếm 20 ca; 8 thôn đã thả muỗi chỉ ghi nhận 12 ca.
Đề xuất tiếp tục triển khai dự án trên địa bàn Nha Trang
Tiến sĩ Nguyên chia sẻ: “Hiện nay Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đang tham vấn, trao đổi với các cơ quan đơn vị ở địa phương về đề xuất mở rộng địa bàn thả muỗi ở TP. Nha Trang trong giai đoạn 2019 - 2022. Mặt khác, Chương trình Muỗi Thế giới cũng đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn ở Việt Nam để chuẩn bị cho khả năng triển khai ở một số tỉnh khác”.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trần Hiển - Phó Giám đốc dự án cho biết, Wolbachia là một loại vi khuẩn sống cộng sinh trong khoảng 60% các loài côn trùng có trong tự nhiên. Tuy nhiên, muỗi vằn (trung gian truyền bệnh SXH và Zika) thì lại không có sẵn vi khuẩn này. Các nhà khoa học cấy vi khuẩn Wolbachia vào trứng muỗi vằn, từ đó nở ra muỗi vằn mang vi khuẩn Wolbachia. Trong cơ thể muỗi, vi khuẩn Wolbachia sẽ ức chế (ngăn chặn) sự xâm nhập và nhân lên của một số loại vi rút, bao gồm vi rút gây bệnh SXH và vi rút Zika. Do đó, các vi rút gây bệnh này hầu như không còn khả năng truyền từ muỗi sang người. Có thể ví phương pháp này giống như “tiêm vắc xin” cho muỗi. “Muỗi vằn mang vi khuẩn Wolbachia là muỗi vằn có nguồn gốc tại địa phương, mang Wolbachia theo phương thức giao phối và sinh sản tự nhiên, hoàn toàn không phải là muỗi biến đổi gen. Hiện nay, bệnh SXH và Zika chưa có vắc xin phòng ngừa, đây là phương pháp mới giúp phòng 2 bệnh trên một cách chủ động, lâu dài, vừa góp phần bảo vệ sức khỏe người dân vừa tiết kiệm chi phí cho xã hội” - Giáo sư Hiển khẳng định.

Chương trình Muỗi Thế giới (World Mosquito Program) là một chương trình hợp tác khoa học quốc tế không vì lợi nhuận do trường Đại học Monash (Úc) khởi xướng. Chương trình đã và đang được triển khai tại 12 quốc gia và sẽ tiếp tục mở rộng ở nhiều địa bàn và quốc gia khác. Các nghiên cứu, đánh giá khoa học ở Úc, Việt Nam, Indonesia, Brazil, Colombia, Fiji, Mexico,… đã chứng tỏ đây là một phương pháp rất an toàn, thân thiện với môi trường và có triển vọng to lớn trong việc giúp kiểm soát bệnh dịch SXH (Dengue), Zika và một số bệnh khác do muỗi truyền một cách chủ động, lâu dài. Tại Việt Nam, dự án do Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Pasteur Nha Trang và Sở Y tế Khánh Hòa thực hiện từ năm 2006. Dự án được tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật từ Đại học Monash (Australia). Năm 2013, 2014 ở Việt Nam đã triển khai thí điểm thả muỗi Wolbachia tại đảo Trí Nguyên thuộc phường Vĩnh Nguyên, TP. Nha Trang (Khánh Hòa)). Năm 2018, dự án triển khai thí điểm tại xã Vĩnh Lương. Sau khi dự án kết thúc, ở 2 địa phương được thí điểm số ca mắc SXH đều giảm đi đáng kể.
Xuân Cát
Các tin khác
Kỳ tích từ sự thấu hiểu: Bác sĩ tuyến cuối bay ra đảo Phú Quốc để người bệnh được điều trị kịp thời và an toàn
4 trong 5 người tiêu dùng tại Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ưu tiên sức khỏe toàn diện
Bộ Y tế: Siết quản lý y, dược cổ truyền, ngăn hàng giả, thuốc kém chất lượng
Học tiền sản, cá nhân hóa hành trình thai sản và ở cữ cùng chuyên gia hàng đầu
Bệnh viện Quân y 121 khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho hơn 400 người dân An Giang
Bộ Y tế khuyến cáo ca mắc COVID-19 và cúm mùa gia tăng
Virus Adeno gia tăng
Tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe, dân số
Sốt xuất huyết Dengue: Thay đổi khó lường, lan rộng và phức tạp hơn
Đọc nhiều
Bắt giữ kẻ bạo hành bé gái 11 tuổi trong thời gian dài, làm rõ trách nhiệm người liên quan
Cần Thơ sắp xếp 1.156 cơ sở giáo dục, giảm còn 406 cơ sở, giảm 1.080 hiệu trưởng, hiệu phó
Xã Cờ Đỏ (Cần Thơ) được công nhận xã An toàn khu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
Cứu sống bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp do ong vò vẽ đốt
Nghịch lý chuyển đổi đất ở tại Móng Cái (Quảng Ninh): Cùng một mặt bằng quy hoạch, hai số phận khác nhau
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Ứng dụng LiDAR và AI trong việc lập bản đồ các "điểm nóng" phát thải từ thân cây
Vệ tinh giám sát và sức mạnh của dữ liệu mở
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
CT phổ: Bước tiến mới trong chẩn đoán ung bướu
Bệnh viện Phổi Hưng Yên: Chuỗi hoạt động khám sàng lọc chủ động, chung tay đẩy lùi bệnh Lao tại xã Tiên Tiến
Đưa nghiên cứu khoa học thành động lực đổi mới, phát triển nền y tế Việt Nam
Bệnh viện Quân y 121 khám bệnh miễn phí cho hơn một nghìn học sinh Cần Thơ
Phát huy vai trò người cao tuổi phải được đặt ở vị trí ngày càng quan trọng
Để bảo hiểm trở thành điểm tựa an sinh cho mỗi gia đình
Hàng nghìn học sinh và người dân TP Cần Thơ được khám sức khỏe miễn phí
AI tạo ra nhiều tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị tiêu hóa - gan mật
Quản lý mỹ phẩm: Chặt về an toàn, bảo vệ sức khỏe, nhưng không “siết” thị trường
'Viên ngậm giải rượu' Non Alco có dấu hiệu quảng cáo sai quy định
Mở rộng phạm vi thanh toán BHYT với gần 350 thuốc tại trạm y tế xã
Chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dược liệu
Nguy cơ xâm nhập biến chủng Omicron vào Việt Nam là rất lớn
Giải pháp thích ứng với vi rút corona
Thủ tướng ký ban hành Nghị quyết về mua vắc-xin Covid-19
Rửa tay là biện pháp hàng đầu phòng bệnh tay chân miệng
Phú Thọ: Khởi công 5 dự án trọng điểm tại xã Thịnh Minh
Ca cấp cứu bị rắn cắn “đặc biệt” ở Bệnh viện Quân y 121 đã được xuất viện
Kỳ tích hồi sinh bé 3 tuổi đuối nước
Nữ bác sỹ tận tâm với người bệnh
Không để tình trạng ứng phó thụ động, bất ngờ với COVID-19
An Giang tăng cường kiểm soát, ngăn chặn bệnh cúm gia cầm
Bộ Y tế đã cấp phép, gia hạn hơn 13.500 số đăng ký thuốc, vaccine, sinh phẩm
