Liên Hợp Quốc cảnh báo đỏ về biến đổi khí hậu với toàn thế giới

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết, Báo cáo trên giống như một cảnh báo màu đỏ đối với nhân loại. Đó là tiếng chuông báo động và bằng chứng không thể chối cãi. Ông nhấn mạnh, mức nhiệt độ được quốc tế thông qua, 1,5 độ C, so với mức nhiệt toàn cầu ở thời kỳ tiền công nghiệp là không dễ dàng đạt được, do đó, cần đẩy mạnh nỗ lực và kiên trì để đạt được mục tiêu này. Người đứng đầu Liên Hợp Quốc cho biết: “Các giải pháp đã rõ ràng. Nếu chúng ta ứng phó với cuộc khủng hoảng về BĐKH bằng sự đoàn kết và lòng dũng cảm, chúng ta có thể nhận được nền kinh tế xanh, thịnh vượng, không khí sạch hơn và sức khỏe tốt hơn cho tất cả mọi người”.

Khí hậu nóng lên với tốc độ chưa từng có

Báo cáo nhấn mạnh rằng, ảnh hưởng của con người đã làm khí hậu nóng lên với tốc độ chưa từng có trong ít nhất 2.000 năm qua. Hồi năm 2019, nồng độ CO2 trong khí quyển cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong ít nhất 2 triệu năm và nồng độ khí mêtan và nitơ oxit cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong 800.000 năm qua.

Ô nhiễm không khí từ các nhà máy điện khiến trái đất nóng lên. Ảnh: Unsplash/Maxim Tolchinskiy

Nhiệt độ bề mặt toàn cầu đã tăng nhanh hơn kể từ năm 1970 so với bất kỳ khoảng thời gian 50 năm nào khác trong ít nhất 2.000 năm qua. Chẳng hạn, nhiệt độ trong thập kỷ gần đây nhất (2011 - 2020) vượt quá nhiệt độ của thời kỳ ấm áp trong nhiều thế kỷ gần đây nhất, khoảng 6.500 năm trước. Trong khi đó, mực nước biển trung bình toàn cầu đã tăng nhanh hơn kể từ năm 1900, hơn bất kỳ thế kỷ trước đó trong ít nhất 3.000 năm qua.

Báo cáo chỉ ra rằng lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ các hoạt động của con người là nguyên nhân gây ra hiện tượng nóng lên khoảng 1,1 độ C trong giai đoạn 1850 - 1900, đồng thời, tính trung bình trong 20 năm tới, nhiệt độ toàn cầu dự kiến sẽ chạm hoặc vượt quá ngưỡng 1,5 độ C.

Thời gian sắp hết để đạt mục tiêu Thỏa thuận Paris

Các nhà khoa học của IPCC cảnh báo, hiện tượng nóng lên toàn cầu 2 độ C sẽ không dừng lại trong thế kỷ 21. Nếu không giảm mạnh phát thải CO2 và các khí nhà kính khác trong những thập kỷ tới, việc đạt được các mục tiêu của Thỏa thuận Paris 2015 “sẽ nằm ngoài tầm với”. Đánh giá này dựa trên dữ liệu được cải thiện về sự nóng lên trong lịch sử, cũng như tiến bộ trong hiểu biết khoa học về phản ứng của hệ thống khí hậu đối với khí thải do con người gây ra.

“Rõ ràng trong nhiều thập kỷ, khí hậu Trái đất đang thay đổi và ảnh hưởng của con người đối với hệ thống khí hậu là điều không thể bàn cãi. Tuy nhiên, Báo cáo mới cũng phản ánh những tiến bộ lớn trong khoa học - hiểu được vai trò của biến đổi khí hậu trong việc tăng cường các hiện tượng thời tiết và khí hậu cụ thể”, đồng Chủ tịch Nhóm công tác IPCC 1, bà Valerie Masson-Delmotte cho biết. Các chuyên gia cho rằng các hoạt động của con người ảnh hưởng đến tất cả các yếu tố chính của hệ thống khí hậu, trong đó có một số phản ứng trong nhiều thập kỷ và những hoạt động khác trong nhiều thế kỷ.

Các nhà khoa học cũng chỉ ra bằng chứng về những thay đổi của hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, lượng mưa lớn, hạn hán và lốc xoáy nhiệt đới và sự phân bổ của chúng đối với ảnh hưởng của con người ngày càng được củng cố.

Họ cho rằng, sự thay đổi mạnh mẽ của hệ thống khí hậu có liên quan trực tiếp đến hiện tượng ấm lên toàn cầu ngày càng tăng. Điều này bao gồm sự gia tăng tần suất và cường độ của nắng nóng cực đoan, sóng nhiệt đại dương và lượng mưa lớn; hạn hán nông nghiệp và sinh thái ở một số vùng; tỷ lệ xoáy thuận nhiệt đới cường độ mạnh; cũng như giảm lượng băng, tuyết phủ và băng vĩnh cửu ở biển Bắc Cực. Báo cáo chỉ rõ, trong khi những yếu tố tự nhiên sẽ điều chỉnh những thay đổi do con người gây ra, đặc biệt ở cấp khu vực và trong thời gian tới, chúng sẽ ít ảnh hưởng đến sự nóng lên toàn cầu trong dài hạn.

Một thế kỷ thay đổi, ở khắp mọi nơi

Các chuyên gia IPCC dự đoán rằng,BĐKH sẽ gia tăng ở tất cả các vùng trong những thập kỷ tới. Đối với mức nhiệt 1,5 độ C của sự nóng lên toàn cầu, sẽ có các đợt nóng ngày càng tăng, mùa ấm dài hơn và mùa lạnh ngắn hơn. Trong khi đó, ở mức 2 độ C của sự ấm lên toàn cầu, nhiệt độ cực đoan có nhiều khả năng đạt đến ngưỡng chịu đựng quan trọng đối với nông nghiệp và sức khỏe.

Tuy nhiên, đó không chỉ là vấn đề về nhiệt độ. Chẳng hạn, BĐKH đang làm tăng lượng nước tự nhiên - vòng tuần hoàn của nước. Điều này mang lại lượng mưa lớn hơn và lũ lụt kèm theo, cũng như hạn hán khốc liệt hơn ở nhiều vùng. Nó cũng ảnh hưởng đến lượng mưa. Ở các vĩ độ cao, lượng mưa có thể tăng lên, trong khi lượng mưa được dự báo sẽ giảm trên các phần lớn của vùng cận nhiệt đới. Báo cáo cảnh báo, sẽ có những thay đổi đối với các hình thái mưa gió mùa và khác nhau tùy theo khu vực.

Theo Báo cáo, sự nóng lên sẽ làm tăng quá trình tan băng vĩnh cửu và mất đi lớp tuyết phủ theo mùa, sự tan chảy của sông băng và các tảng băng, cũng như mất đi lượng băng ở biển Bắc Cực vào mùa hè. Những thay đổi đối với đại dương, bao gồm ấm lên, sóng biển thường xuyên hơn, axit hóa đại dương và giảm nồng độ oxy, ảnh hưởng đến cả hệ sinh thái đại dương và những người sống dựa vào chúng, và chúng sẽ tiếp tục trong ít nhất thời gian còn lại của thế kỷ này.

BT