Mang về những mùa ấm no

Gần dân để tìm hướng thoát nghèo

Cả tháng qua, Tạ Hữu Chiến, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Lũng Cú gần như không có ngày nghỉ. Anh cùng cán bộ thôn đến từng hộ gia đình rà soát, chuẩn hóa dữ liệu hộ nghèo. Công việc tưởng đơn giản nhưng thực tế gặp không ít khó khăn do địa bàn rộng, nhà dân nằm rải rác, nhiều người chưa thành thạo tiếng phổ thông. Có trường hợp thông tin giữa giấy khai sinh, căn cước công dân và tên thường gọi không thống nhất, cán bộ phải xác minh nhiều lần.

Có những hộ khi được hỏi chỉ trả lời “Chi pâu” (không biết, không hiểu). Theo trưởng thôn, người dân còn ngại tiếp xúc, chưa quen nên chưa mạnh dạn chia sẻ. Muốn nắm được hoàn cảnh và nguyện vọng của từng gia đình, cán bộ phải thường xuyên xuống cơ sở, gần gũi, tạo sự tin tưởng.

Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác giảm nghèo ở Lũng Cú: Muốn hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu, trước hết cán bộ phải hiểu đời sống và điều kiện sản xuất của người dân. Không thể áp dụng một mô hình chung cho tất cả các thôn, càng không thể chỉ dựa vào những con số thống kê để xây dựng phương án hỗ trợ.

Lãnh đạo xã Lũng Cú xuống xem tình hình phát triển cây gừng của người dân.

Ở Lũng Cú, đá nhiều hơn đất, sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc thời tiết, diện tích canh tác nhỏ lẻ. Người dân chủ yếu trồng ngô, chăn nuôi quy mô hộ gia đình nên thu nhập thấp, thiếu ổn định. Đây là nguyên nhân khiến tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao.

Theo Chủ tịch UBND xã Trần Đức Chung, giảm nghèo phải bắt đầu từ việc tạo sinh kế phù hợp, giúp người dân có việc làm và nguồn thu nhập ổn định. Vì vậy, địa phương xác định giải quyết việc làm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và phát triển sản xuất hàng hóa là những nhiệm vụ trọng tâm.

Đa dạng sinh kế, tăng thu nhập

Một trong những hướng đi đang phát huy hiệu quả tại Lũng Cú là đưa lao động đi làm việc tại các khu công nghiệp trong nước và nước ngoài. Năm 2026, địa phương có hơn 1.600 lao động đi làm việc, mở ra cơ hội tăng thu nhập cho nhiều gia đình.

Sùng Thị Cở, sinh năm 1997, ở thôn Tả Gia Khâu là một trong những lao động mạnh dạn rời bản đi làm công nhân tại Hải Dương. Trước đây, gia đình cô chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Sau khi đi làm, thu nhập của Cở có tháng đạt 28 triệu đồng. Nguồn tiền gửi về giúp gia đình cải thiện điều kiện sinh hoạt, có thêm vốn phát triển kinh tế.

Từ những trường hợp như Cở, ngày càng có nhiều thanh niên trong xã đăng ký đi làm tại các khu công nghiệp. Đây không chỉ là giải pháp giải quyết việc làm trước mắt mà còn giúp người dân có thêm nguồn lực đầu tư cho gia đình, giảm phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp.

Cùng với đưa lao động đi làm xa, xã Lũng Cú chú trọng phát triển các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng. Địa phương từng bước hình thành vùng trồng gừng rộng 177 ha, năng suất hơn 20 tấn/ha, giá bán từ 8.000 - 10.000 đồng/kg. Cây hạt dẻ đang được phát triển trên diện tích 6 ha; lúa khẩu mang hình thành vùng chuyên canh 10 ha. Các mô hình chăn nuôi bò Mông, gà Mông, lợn đen tiếp tục được duy trì.

Lãnh đạo xã Lũng Cú, tuyên truyền, vận động người dân phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan.

Theo ông Trần Đức Chung, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất không thể chỉ dừng ở việc cấp giống, con giống hay vốn. Quan trọng hơn là phải tính toán khả năng sản xuất, điều kiện chăm sóc và thị trường tiêu thụ. Nếu không có đầu ra ổn định, người dân rất dễ gặp khó khăn khi sản phẩm đến kỳ thu hoạch.

Do đó, xã chú trọng kết nối người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã, hướng tới hình thành các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ. Cùng với hỗ trợ kỹ thuật, địa phương vận động người dân thay đổi tập quán sản xuất, chủ động học hỏi kinh nghiệm và từng bước mở rộng những mô hình có hiệu quả.

Dù đã có chuyển biến, công tác giảm nghèo tại Lũng Cú vẫn còn nhiều thách thức. Toàn xã hiện có 1.089 hộ nghèo theo chuẩn đa chiều, chiếm 37,7% tổng số hộ. Nhiều gia đình có từ 4 - 8 nhân khẩu nhưng nguồn sống vẫn chủ yếu dựa vào vài vạt nương ngô, thu nhập không đủ trang trải sinh hoạt.

Theo ông Chung, để giảm nghèo bền vững, ngoài chính sách hỗ trợ của Nhà nước, điều quan trọng là khơi dậy ý chí vươn lên của người dân. Cán bộ phải thường xuyên xuống cơ sở, nắm rõ hoàn cảnh từng hộ để tư vấn hướng phát triển phù hợp, tránh hỗ trợ dàn trải, thiếu hiệu quả.

Tạo việc làm, phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập là con đường lâu dài để Lũng Cú giảm nghèo. Khi người dân có việc làm ổn định, có mô hình sản xuất phù hợp và đầu ra cho sản phẩm, cuộc sống sẽ từng bước thay đổi. Để làm được điều đó, sự gần gũi, trách nhiệm của cán bộ và sự chủ động của người dân chính là nền tảng cho những mùa no ấm trên vùng đất địa đầu Tổ quốc.