Quảng Ngãi: Doanh nghiệp bị loại khỏi đấu giá quyền khai thác khoáng sản vì “chữ ký số” không được công nhận

Bị loại vì Báo cáo tài chính không có “chữ ký tay”

Công ty Lý Tuấn gửi đơn khiếu nại, kiến nghị đến UBND tỉnh Quảng Ngãi, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cùng các đơn vị liên quan

Theo phản ánh từ Công ty TNHH Lý Tuấn (sau đây gọi là Công ty Lý Tuấn), đơn vị này đã mua hồ sơ và đăng ký tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại ba điểm mỏ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, căn cứ theo Thông báo mời đấu giá số 111/2025/TB-ĐGNAP-CNTPHCM ngày 23/5/2025 của Công ty Đấu giá Hợp danh Nhất An Phú, Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.

Sau khi hoàn thiện toàn bộ thủ tục, Công ty Lý Tuấn đã nộp hồ sơ vào ngày 10/6/2025. Tuy nhiên, ngày 20/6/2025, Công ty bất ngờ nhận được thông báo bị loại khỏi danh sách tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại ba khu vực mỏ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Nguyên nhân hồ sơ bị loại được đưa ra là vì Báo cáo tài chính của doanh nghiệp không có chữ ký tay của người lập biểu, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật – vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 29 Luật Kế toán năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

Theo doanh nghiệp, Báo cáo tài chính nộp trong hồ sơ là bản sao từ hệ thống khai thuế điện tử, đã được ký số đúng quy định, có xác nhận tiếp nhận của Cục Thuế ngày 29/3/2025 và có đóng dấu của doanh nghiệp. Đây là hình thức khai báo thuế phổ biến và hợp pháp theo quy định hiện hành. Ngoài Báo cáo tài chính, hồ sơ Công ty Lý Tuấn nộp còn có: Giấy xác nhận không nợ thuế của cơ quan thuế; sao kê số dư tiền gửi tại ngân hàng; cam kết chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính xác thực, thống nhất giữa bản sao và bản gốc báo cáo tài chính.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi nói gì?

Ngày 18/7/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã có Văn bản số 589/SNNMT-KS chính thức trả lời kiến nghị của Công ty TNHH Lý Tuấn liên quan đến việc bị loại khỏi danh sách tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Theo văn bản này, nguyên nhân loại hồ sơ của doanh nghiệp là do Báo cáo tài chính không có đầy đủ chữ ký tay của người lập biểu, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật, vi phạm quy định tại điểm d, khoản 2, Điều 29 Luật Kế toán 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

Trụ sở Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập

Ngoài ra, Sở dẫn thêm quy định từ Quy chế cuộc đấu giá do Công ty Đấu giá Hợp danh Nhất An Phú ban hành, yêu cầu các tổ chức tham gia phải nộp “bản chính hoặc bản sao có công chứng/chứng thực các tài liệu chứng minh vốn chủ sở hữu”. Quy chế này đã được công khai; các đơn vị mua hồ sơ đấu giá đều biết rõ. Trong khi đó, báo

cáo tài chính mà Công ty Lý Tuấn nộp được xác định là bản in photo, không có chữ ký tay và không kèm theo bất kỳ chứng thực nào để xác minh nguồn gốc từ hệ thống thuế điện tử. Do vậy phải có bắt buộc chữ ký tay hợp lệ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi khẳng định, việc đánh giá, xét chọn hồ sơ và loại Công ty TNHH Lý Tuấn khỏi danh sách đấu giá là đúng quy định của pháp luật và Quy chế cuộc đấu giá.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng lập luận này không phù hợp với tinh thần của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, vốn đã quy định rõ tại điểm b, khoản 2 Điều 9 Nghị định 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 về văn bản chứng minh vốn chủ sở hữu trong hồ sơ tham gia đấu giá, doanh nghiệp chỉ cần nộp Bản sao Báo cáo tài chính năm gần nhất; Do đó, việc Tổ chức hành nghề đấu giá tài sản đưa thêm quy định “con” để yêu cầu doanh nghiệp phải nộp Bản chính/Bản sao có chứng thực văn bản chứng minh vốn chủ sở hữu là không phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 38 Văn bản hợp nhất Luật đấu giá tài sản số 23/VBHN-VPQH ngày 16/9/2024, cụ thể: “3. Ngoài các điều kiện đăng ký tham gia đấu giá quy định tại Luật này và pháp luật có liên quan, người có tài sản đấu giá, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản không được đặt thêm yêu cầu, điều kiện đối với người tham gia đấu giá.”

Ngoài ra, tại Điều 8 Luật Giao dịch điện tử 2023 cũng quy định, không được phủ nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu chỉ vì nó ở dạng điện tử. Điều 10, thông điệp dữ liệu có giá trị như bản gốc nếu đảm bảo toàn vẹn và truy cập được. Điều 23, chữ ký điện tử có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay nếu bảo đảm an toàn, hợp lệ.

Góc nhìn pháp lý

Theo Luật sư Trần Đình An – Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Trị: Công văn số 589/SNNMT-KS ngày 18/7/2025 của Sở nông nghiệp và môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho rằng hồ sơ của Công ty TNHH Lý Tuấn không đủ điều kiện tham gia phiên đấu giá khai thác khoáng sản với lý do Báo cáo tài chính không có chữ ký của người lập biểu, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật là vi phạm Điểm d, Khoản 2, Điều 29 Luật Kế toán 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) là không hợp lý.

Cụ thể: “Điều 29: Báo cáo tài chính của đơn vị kế toán:

2. Việc lập báo cáo tài chính của đơn vị kế toán được thực hiện như sau:

d) Báo cáo tài chính phải có chữ ký của người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán. Người ký báo cáo tài chính phải chịu trách nhiệm về nội dung của báo cáo”.

Tuy nhiên, quy định này áp dụng trong trường hợp Công ty lập Báo cáo tài chính nộp cho cơ quan thuế. Năm 2024, Công ty TNHH Lý Tuấn đã lập Báo cáo tài chính nộp trên trang thuế điện tử, ký điện tử và được cơ quan thuế chấp nhận vào ngày 29/3/2025. Như vậy, Công ty TNHH Lý Tuấn đã thực hiện chế độ Báo cáo tài chính theo đúng quy định của Pháp luật.

Đối với hồ sơ tham gia hoạt động khoáng sản chỉ yêu cầu nộp bản sao Báo cáo tài chính năm gần nhất đối với doanh nghiệp đã hoạt động trên một năm. Căn cứ Điểm b, Khoản 2, Điều 9 Nghị định 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản. Cụ thể:

“Điều 9. Vốn chủ sở hữu của tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản

2. Đối với doanh nghiệp đang hoạt động quy định như sau:

b) Đối với doanh nghiệp thành lập trên 01 năm tính đến ngày nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép thăm dò khoáng sản, Giấy phép khai thác khoáng sản: nộp bản sao Báo cáo tài chính của năm gần nhất”.

Công ty TNHH Lý Tuấn được thành lập và hoạt động từ năm 2008 nên chỉ cần nộp bản sao Báo cáo tài chính năm gần nhất. Công ty TNHH Lý Tuấn sử dụng dịch vụ thuế điện tử của Tổng cục Thuế để kê khai báo cáo tài chính và đã được cơ quan thuế chấp nhận thì bản in báo cáo tài chính của Công ty từ hệ thống thuế điện tử (đã được ký điện tử và có xác nhận của cơ quan thuế) không cần thiết phải có chữ ký của người lập biểu, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật và hiện nay chưa có quy định nào liên quan đến việc bắt buộc bản in báo cáo tài chính của công ty từ hệ thống thuế điện từ phải có chữ ký của người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán.

Luật sư Trần Đình An cho biết thêm, liên quan đến vấn đề bản sao báo cáo tài chính có cần phải có có chữ ký của người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán hay không ta có thể tham khảo các quy định về hồ sơ đấu thầu tại mẫu số 10, chương IV, Thông tư số 03/2015/TT-BKHĐT ngày 6/5/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì trường hợp nhà thầu sử dụng dịch vụ thuế điện tử của Tổng cục Thuế để kê khai báo cáo tài chính, quyết toán thuế hàng năm thì nhà thầu phải đính kèm bản sao các báo cáo tài chính tương ứng với các kỳ kế toán đã hoàn thành, kèm theo là bản chụp được chứng thực một trong các tài liệu sau đây: Biên bản kiểm tra quyết toán thuế; tờ khai tự quyết toán thuế (thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp) có xác nhận của cơ quan thuế về thời điểm đã nộp tờ khai; tài liệu chứng minh việc nhà thầu đã kê khai quyết toán thuế điện tử; văn bản xác nhận của cơ quan quản lý thuế (xác nhận số nộp cả năm) về việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế; báo cáo kiểm toán (nếu có); các tài liệu khác.

Trường hợp nhà thầu sử dụng dịch vụ thuế điện tử của Tổng cục Thuế để kê khai báo cáo tài chính, quyết toán thuế hàng năm thì bản in báo cáo tài chính của nhà thầu từ hệ thống thuế điện tử (đã được ký điện tử và có xác nhận của cơ quan thuế) không yêu cầu phải ký tên, đóng dấu nhà thầu. Vấn đề này được Bộ Kế hoạch và đầu tư trả lời cho Công Ty ông Phạm Được (Đắk Nông) được đăng trên báo điện tử Chính phủ ngày 08/02/2020.

Doanh nghiệp tiếp tục khiếu nại

Doanh nghiệp tiếp tục có đơn khiếu nại vào ngày 21/07/2025

Việc loại bỏ một doanh nghiệp đã hoạt động gần 20 năm, có năng lực tài chính vì lý do Báo cáo tài chính không có chữ ký tay đã khiến dư luận đặt dấu hỏi lớn về quy trình tổ chức đấu giá tài nguyên tại địa phương. Không ít ý kiến lo ngại, các tiêu chí đánh giá hiện hành nếu không cập nhật theo thực tiễn chuyển đổi số sẽ trở thành rào cản vô hình làm méo mó thị trường, giảm cạnh tranh và tạo lỗ hổng cho tiêu cực.

Công ty Lý Tuấn cho biết đã tiếp tục gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi. Doanh nghiệp mong muốn không chỉ đòi lại quyền lợi chính đáng của mình, mà còn góp phần thúc đẩy thực thi đúng đắn các nguyên tắc pháp lý của thời đại số.

Vụ việc một lần nữa cho thấy khoảng cách không nhỏ giữa chủ trương cải cách hiện đại hóa nền hành chính công với thực tiễn áp dụng ở nhiều địa phương. Khi mà chữ ký số vẫn còn bị nghi ngờ và xem nhẹ, liệu chúng ta đã sẵn sàng bước vào kỷ nguyên số thực sự? Liệu có cần ban hành thông tư hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng chữ ký số trong đấu giá, đặc biệt là đấu giá tài nguyên - lĩnh vực nhạy cảm và có giá trị cao?