Thúc đẩy tái chế bao bì trong ngành dược, mỹ phẩm - hướng tới kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững

Toàn cảnh hội thảo.

Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với sự tham dự của Lãnh đạo Cục Quản lý Dược, Lãnh đạo Văn phòng Bộ Y tế, Lãnh đạo Báo NN&MT, và đại diện một số Hiệp hội, doanh nghiệp trong ngành dược phẩm và mỹ phẩm; một số chuyên gia, nhà khoa học về môi trường.

Mục tiêu mà các nhà tổ chức Hội thảo kỳ vọng là tạo diễn đàn trao đổi giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia, Hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp về thực trạng, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp thúc đẩy hoạt động phân loại, thu gom và tái chế bao bì trong ngành dược, mỹ phẩm; đồng thời góp phần kết nối chính sách với thực tiễn, hướng tới xây dựng hệ sinh thái tái chế bao bì hiệu quả và bền vững.

Bà Lý Thị Hồng Điệp, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Hội thảo

Khai mạc Hội thảo, bà Lý Thị Hồng Điệp, Phó Tổng Biên tập Báo NN&MT nhấn mạnh: “Phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tăng cường tái chế đang trở thành một trong những định hướng quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”.

Theo bà Lý Thị Hồng Điệp, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã từng bước hình thành khung pháp lý cho trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR), qua đó đặt ra yêu cầu ngày càng rõ ràng hơn đối với doanh nghiệp trong việc thu hồi, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng; EPR cũng có thể trở thành động lực để doanh nghiệp đổi mới thiết kế sản phẩm, lựa chọn vật liệu thân thiện với môi trường, tiết kiệm tài nguyên, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xanh.

Đối với phân loại, thu gom và tái chế bao bì dược phẩm và mỹ phẩm càng cần được quan tâm đặc biệt bởi sử dụng nhiều loại bao bì khác nhau, từ nhựa, thủy tinh, kim loại, giấy đến các loại bao bì đa lớp, bao bì phức hợp, vỉ thuốc và nhiều loại vật liệu có yêu cầu riêng về an toàn, chất lượng cũng như công nghệ xử lý. Nguồn phát sinh cũng rất đa dạng, từ doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu đến bệnh viện, cơ sở y tế, nhà thuốc, hệ thống bán lẻ và hộ gia đình.

Từ thực tế đó, việc phân loại tại nguồn, thu gom riêng, logistics ngược, truy xuất nguồn gốc cũng như kết nối giữa người tiêu dùng, đơn vị phân phối, doanh nghiệp sản xuất và cơ sở tái chế là những vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện.

Bà Lý Thị Hồng Điệp cho rằng, để bao bì sau sử dụng không chỉ được nhìn nhận là chất thải cần xử lý mà thực sự trở thành một nguồn tài nguyên có thể được thu hồi và đưa trở lại chu trình sản xuất, cần tiếp cận đồng bộ từ khâu thiết kế bao bì, lựa chọn vật liệu, hệ thống phân phối, thu hồi, logistics ngược đến công nghệ và thị trường tái chế. Xuyên suốt toàn bộ chuỗi này cần có một cơ chế chính sách đồng bộ, tạo động lực cho các bên tham gia, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, đơn vị phân phối, cơ sở thu gom, tái chế và người tiêu dùng.

Tại Hội thảo, đại diện Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình bày tổng quan quy định về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và định hướng sửa đổi, hoàn thiện. Nội dung trao đổi tập trung vào yêu cầu thực hiện EPR, những vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai và vai trò của chính sách trong việc thúc đẩy thu gom, tái chế bao bì.

Đại diện Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế chia sẻ về công tác quản lý chất thải y tế nói chung và chất thải, bao bì dược, mỹ phẩm nói riêng trong các cơ sở y tế. Đây là một mắt xích quan trọng trong chuỗi quản lý bao bì sau sử dụng, nhất là đối với việc phân loại, thu gom và xử lý phù hợp với đặc thù của lĩnh vực y tế.

Các nội dung tham luận cho thấy, thúc đẩy tái chế bao bì ngành dược, mỹ phẩm cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ môi trường với yêu cầu quản lý chuyên ngành. Đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, do đó mọi giải pháp về thu hồi, tái sử dụng hay tái chế bao bì đều phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường, chất lượng sản phẩm, an toàn và quản lý chuyên ngành.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm “Các giải pháp thúc đẩy hoạt động tái chế bao bì ngành dược, mỹ phẩm hiệu quả và bền vững”.

Tâm điểm của Hội thảo là phiên Tọa đàm “Các giải pháp thúc đẩy hoạt động tái chế bao bì ngành dược, mỹ phẩm hiệu quả và bền vững”, với sự tham gia của đại diện Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam, Cục Môi trường và Cục Phòng bệnh.

Ông Đỗ Xuân Thuấn đại diện Văn phòng EPR Quốc gia (Cục Môi trường) chia sẻ tại hội thảo.

Tại phiên Tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về những điểm nghẽn trong phân loại và quản lý bao bì sau sử dụng; vai trò của doanh nghiệp trong xây dựng chuỗi thu gom và tái chế; những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong chính sách EPR; cũng như các điều kiện cần thiết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn cho bao bì tuần hoàn.

Từ góc độ doanh nghiệp, một trong những vấn đề được đặt ra là khoảng cách giữa khả năng tái chế của bao bì và khả năng bao bì thực sự được thu gom, phân loại và tái chế trên thực tế. Để thu hẹp khoảng cách này, cần có sự kết nối đồng bộ giữa thiết kế bao bì, sản xuất, phân phối, sử dụng, phân loại, thu gom, tái chế và thị trường đầu ra của vật liệu tái chế.

Các đại biểu cũng trao đổi về yêu cầu để EPR không chỉ được thực hiện như một nghĩa vụ tài chính mà thực sự tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới thiết kế, công nghệ, lựa chọn vật liệu phù hợp và đầu tư vào các giải pháp tuần hoàn.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Đặc biệt, Hội thảo đặt ra yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp phân phối, cơ sở y tế, đơn vị thu gom - tái chế, Hiệp hội và người tiêu dùng. Trong đó, việc nghiên cứu các mô hình thu gom thuận tiện tại nhà thuốc, bệnh viện, chuỗi bán lẻ; ứng dụng mã QR và công nghệ số trong truy xuất, quản lý vòng đời sản phẩm; cũng như các cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp sản xuất, phân phối và tái chế được xác định là những hướng cần tiếp tục nghiên cứu.

Phát biểu tổng kết và bế mạc Hội thảo, ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế, đánh giá cao các ý kiến trao đổi, chia sẻ tại Hội thảo và nhấn mạnh việc thúc đẩy tái chế bao bì ngành dược, mỹ phẩm cần sự phối hợp của nhiều chủ thể trong toàn bộ chuỗi.

Theo ông Tạ Mạnh Hùng, đối với lĩnh vực dược, yêu cầu tái chế bao bì cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với yêu cầu bảo đảm chất lượng, an toàn và quản lý sản phẩm dược trong suốt vòng đời. Bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách, cần quan tâm đến những vấn đề thực tiễn như phân loại tại nguồn, tổ chức thu gom, năng lực tái chế, công nghệ, thị trường vật liệu tái chế và cơ chế phối hợp giữa các bên.

Hội thảo thống nhất nhận thức rằng thúc đẩy tái chế bao bì ngành dược, mỹ phẩm không chỉ là yêu cầu về xử lý chất thải mà còn là một nội dung quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn. Để hoạt động tái chế đạt hiệu quả và bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng rõ ràng, khả thi và phù hợp với thực tiễn; đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp chủ động đổi mới thiết kế, sử dụng vật liệu phù hợp, nâng cao khả năng tái chế và tăng cường đầu tư vào các giải pháp tuần hoàn.

Các ý kiến tại Hội thảo cũng cho thấy, để hình thành một hệ sinh thái tái chế bao bì dược phẩm, mỹ phẩm hiệu quả, mỗi chủ thể trong chuỗi giá trị cần có trách nhiệm, có động lực và có lợi ích khi tham gia. Việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, Hiệp hội, các đơn vị thu gom - tái chế và người tiêu dùng sẽ là yếu tố quan trọng để đưa các chính sách về EPR và kinh tế tuần hoàn đi vào thực chất.

Báo NN&MT - cơ quan ngôn luận của ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phát huy vai trò kết nối chính sách với thực tiễn, kết nối cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp và xã hội; đồng thời lan tỏa những sáng kiến, mô hình hiệu quả, phản ánh những khó khăn từ thực tiễn tới cơ quan quản lý và góp phần chuyển tải đầy đủ, chính xác các chính sách mới tới cộng đồng doanh nghiệp.