Về tình hình bệnh sởi hiện nay và giải pháp phòng chống bệnh sởi

Tình hình số mắc sốt phát ban nghi Sởi trên cả nước và tại các khu vực:

(Cập nhật đến ngày 20/03/2025)

Từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận rải rác 42.488 trường hợp nghi sởi tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 4.027 trường hợp dương tính với sởi tại 62 tỉnh, thành phố; 05 trường hợp tử vong liên quan đến sởi tại TP. Hồ Chí Minh (02), Đồng Nai (01), Bình Dương (01) và Bình Phước (1); số mắc tăng cao so với cùng kỳ năm 2024 (111 trường hợp). Số trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (54,9%), miền Trung (20%), miền Bắc (16,4%), Tây Nguyên (8,7%).

Một số tỉnh, thành phố có số mắc xu hướng tăng cao như: Đà Nẵng (2.323 ca), Gia Lai (2.027), Đồng Tháp (1.355), An Giang (1.169), Nghệ An (926), Cao Bằng (731), Đắk Lắk (683), Quảng Nam (660), Lâm Đồng (577), TP. Huế (573), TP. Hải Phòng (258), Hưng Yên (255).

Một số tỉnh có số mắc thấp, tuy nhiên cần chú ý giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, không để lây lan trong cộng đồng như: Tuyên Quang (57 ca), Vĩnh Phúc (55), Quảng Trị (44), Ninh Bình (40), Phú Thọ (37), Bắc Kạn (17), Thái Nguyên (14), Lạng Sơn (11), Hòa Bình (10).

Một số tỉnh có số mắc cao nhưng bắt đầu chững lại và dần được kiểm soát như: Hà Giang (6.017), Đồng Nai (4.144), TP. Hồ Chí Minh (3.396), Bình Dương (2.162), Cà Mau (2.026), Bình Thuận (1.244), Lào Cai (1.230), Bạc Liêu (1.203), Hậu Giang (742), Kiên Giang (734), Tây Ninh (681), Hà Tĩnh (615).

Nhận định xu hướng dịch

Đa số trường hợp mắc bệnh ở nhóm trẻ em từ 09 tháng tuổi đến dưới 15 tuổi (72,7%). Chủ yếu bệnh nhân mắc sởi đều không được tiêm vắc xin phòng bệnh sởi hoặc không rõ về tình trạng tiêm chủng (chiếm hơn 95%). Bệnh ghi nhận chủ yếu ở các thành phố lớn, di biến động dân cư cao, tuy nhiên đã có xu hướng gia tăng tại các tỉnh miền núi.

- Dự báo dịch sởi có xu hướng chung giảm, nhưng chưa dừng lại, cần hết sức thận trọng, sẽ tiếp tục ghi nhận nhiều ca sốt phát ban nghi sởi tại các tỉnh, thành phố trong phạm vi cả nước, đặc biệt ở một số tỉnh miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn khó khăn, những tỉnh có tỷ lệ tiêm vắc xin phòng sởi thấp. Tuy nhiên trên cơ sở triển khai quyết liệt hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch như khoanh vùng, dập dịch và tiêm chủng vắc xin... tình hình dịch bệnh sởi vẫn trong tầm kiểm soát; sẽ từng bước được khống chế để hạn chế lây lan, bùng phát và số trường hợp mắc bệnh.

Một số hoạt động phòng, chống bệnh Sởi đã triển khai:

Trước tình hình diễn biến phức tạp của bệnh Sởi, Bộ Y tế đã chủ động chỉ đạo, triển khai một số hoạt động sau:

- Tham mưu ban hành Công điện số 23/CĐ-TTg ngày 15/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiêm chủng vắc xin phòng, chống bệnh Sởi. Ngày 20/3/2025, Bộ Y tế đã ban hành các công văn số 1608/BYT-PB gửi Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, số 1609/BYT-PB gửi UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương, Các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur, số 1610/BYT-PB gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo, số 1611/BYT-PB gửi Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam về việc thực hiện Công điện số 23/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

- Ngày 18/3/2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 905/QĐ-BYT về Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống dịch Sởi đợt 2; Quyết định số 906/QĐ-BYT sửa đổi, bổ sung Kế hoạch Tiêm chủng mở rộng năm 2025 ban hành kèm theo Quyết định 1987/QĐ-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế và Quyết định 909/QĐ-BYT ngày 19/3/2025 của Bộ Y tế (điều chỉnh Quyết định 905/QĐ-BYT ngày 18/3/2025 và Quyết định 906/QĐ-BYT ngày 18/3/2025).

- Chiều ngày 15/3/2025, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác phòng, chống dịch sởi do Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan chủ trì hội nghị.

Bộ Y tế cũng đã ban hành các Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống dịch sởi.

Kết quả triển khai tiêm chủng chiến dịch năm 2025

- Nhóm 1-10 tuổi: 17/17 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch, bắt đầu triển khai từ tháng 2/2025.

- Nhóm từ 06-09 tháng tuổi: 25/25 tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch và bắt đầu triển khai tiêm vào cuối tháng 2-3/2025.

- Tỷ lệ tiêm ở nhóm trẻ từ 06-09 tháng tuổi tại 24 địa phương là 30,1% (38.774/129.009 trẻ). Tỷ lệ tiêm ở nhóm 1-10 tuổi tại 17 tỉnh, thành phố là 59,7% (125.795/210.573 trẻ).

Trong năm 2024-2025, chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng bệnh Sởi được triển khai tại 45 tỉnh, thành phố sử dụng vắc xin từ nguồn viện trợ của WHO (1,5 triệu liều và nguồn tự mua của thành phố Hồ Chí Minh). (24 tỉnh, thành phố triển khai tiêm cho nhóm trẻ từ 06-09 tháng tuổi và nhóm 1-10 tuổi; 21 tỉnh, thành phố chỉ triển khai tiêm cho nhóm trẻ 1-10 tuổi; 24 tỉnh, thành phố chỉ triển khai tiêm cho nhóm trẻ từ 06-09 tháng tuổi), trong đó tỉnh Quảng Nam đã hoàn thành tiêm chủng đợt 1. Hiện các tỉnh, thành phố đang tích cực triển khai để đầy nhanh tiến độ tiêm chủng theo Công điện số 23/CĐ-TTg ngày 15/3/2025 của Chính phủ và tiếp tục tổ chức tiêm chủng chiến dịch vắc xin phòng bệnh sởi đợt 2 năm 2025 (54 tỉnh, thành phố).

Một số đề xuất:

Nhằm thúc đẩy việc triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống dịch sởi, đẩy nhanh tiến độ bao phủ tiêm chủng cho các nhóm đối tượng để nhanh chóng kiểm soát tình hình, Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm như sau:

- Giám sát chặt chẽ diễn biến tình hình dịch bệnh trên địa bàn, khẩn trương phối hợp chặt chẽ với các Viện Vệ sinh Dịch tễ, Viện Pasteur đánh giá nguy cơ, xác định các khu vực nguy cơ cao để đề xuất các giải pháp ưu tiên phòng, chống dịch, các phương án tổ chức chiến dịch tiêm chủng phù hợp với diễn biến thực tế, không để bùng phát dịch Sởi trong thời gian tới.

- Khẩn trương rà soát, đảm bảo đủ nhân lực hỗ trợ các địa phương nhất là nơi đang ghi nhận gia tăng bệnh Sởi để đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng trên địa bàn, ưu tiên các huyện đang có nhiều ca mắc hoặc nghi mắc sởi, áp dụng hình thức triển khai tiêm chủng phù hợp như tiêm chủng lưu động, tiêm chủng tại nhà, hoàn thành chiến dịch tiêm vắc xin phòng bệnh Sởi trong tháng 3 năm 2025.

- Triển khai hiệu quả chương trình tiêm chủng mở rộng, tiêm bù, tiêm vét hằng tháng cho các đối tượng chưa tiêm và tiêm chưa đầy đủ vắc xin phòng bệnh Sởi. Tổ chức các hình thức tiêm chủng phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù của mỗi địa bàn như tiêm chủng lưu động tại các khu cộng đồng dân cư, tiêm chủng ngoài giờ hành chính.

- Chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan truyền thông, báo chí và hệ thống truyền thông cơ sở cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh và các khuyến cáo phòng bệnh cho người dân; tăng cường truyền thông khuyến khích, vận động các gia đình, phụ huynh đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, đúng lịch.

- Đề xuất bố trí nguồn lực đẩy nhanh tiến độ chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống bệnh Sởi, huy động xã hội hóa, doanh nghiệp hỗ trợ vắc xin; tổ chức hội nghị cảnh báo nguy cơ bùng phát bệnh sởi cho các trường học, doanh nghiệp, vận động tiêm chủng đầy đủ, cảnh báo nguy cơ biến chứng sau mắc bệnh Sởi.

- Thực hiện tốt công tác phân luồng khám bệnh, thu dung, điều trị bệnh nhân, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng, chống lây nhiễm trong các cơ sở khám, chữa bệnh và chuẩn bị sẵn sàng phương án trong trường hợp ghi nhận gia tăng các trường hợp nhập viện, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong.

- Ứng dụng mạng xã hội, thành lập các nhóm hỗ trợ kỹ thuật qua mạng xã hội, tăng cường hoạt động khám chữa bệnh từ xa, phân công bác sĩ có kinh nghiệm tuyến trên hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới, đặc biệt ưu tiên cho các trạm y tế xã, y tế thôn bản ở khu vực vùng núi, đi lại khó khăn.

- Thực hiện nghiêm túc, báo cáo đầy đủ, kịp thời các trường hợp mắc bệnh, ổ dịch Sởi theo quy định tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28 tháng 12 năm 2015 của Bộ Y tế hướng dẫn chế độ thông tin báo cáo và khai báo bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm.