Bộ Y tế: Cấp thiết tăng tổng tỷ suất sinh trung bình 2% mỗi năm trên toàn quốc

Căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước, các tỉnh, thành phố có chính sách hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con. (Ảnh: TTXVN)

Đây là chỉ tiêu định lượng quan trọng nhằm từng bước đưa mức sinh trở lại mức thay thế trong bối cảnh hiện nay mức sinh đã giảm xuống dưới ngưỡng này. Việc tăng tỷ suất sinh được thực hiện thông qua nhiều giải pháp đồng bộ như tăng cường truyền thông, hoàn thiện chính sách hỗ trợ sinh con và mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Bên cạnh đó, Kế hoạch còn đặt ra chỉ tiêu trên 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp đầy đủ thông tin về kết hôn, sinh con và duy trì mức sinh thay thế. Đồng thời, 100% tỉnh, thành phố phải triển khai các chính sách hỗ trợ sinh con, nuôi con phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Ngoài ra, việc tăng tỷ suất sinh không chỉ nhằm mục tiêu số lượng mà còn gắn với nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm sự phát triển toàn diện của nguồn nhân lực trong tương lai.

Cũng tại Kế hoạch này đề cập đến việc điều chỉnh, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích thông qua rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định không phù hợp với mục tiêu đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế, đặc biệt là các quy định xử lý vi phạm chính sách dân số hiện hành. Đề xuất ban hành quy định về việc đề cao tính tiên phong, gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc sinh con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc để đạt và duy trì mức sinh thay thế.

Các hoạt động chủ yếu như rà soát, đánh giá tác động của các quy định có liên quan đến việc thực hiện mục tiêu đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế; Ban hành các quy định sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ những nội dung không còn phù hợp với mục tiêu tăng mức sinh để đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế.

Cùng đó, căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước, các tỉnh, thành phố có chính sách hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con nhằm đạt và duy trì mức sinh thay thế bền vững; ưu tiên đối với tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế, dân tộc thiểu số rất ít người.

Kế hoạch cũng yêu cầu thực hiện các chính sách khuyến khích sinh con áp dụng cho các gia đình, cộng đồng, ưu tiên và chú trọng đối với địa bàn có mức sinh dưới mức sinh thay thế, dân tộc thiểu số rất ít người: Tiếp tục rà soát, bãi bỏ các quy định của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, cộng đồng liên quan đến mục tiêu giảm sinh, tiêu chí giảm sinh con thứ 3 trở lên…; Sửa đổi, bổ sung các chính sách khuyến khích sinh con áp dụng cho gia đình, cộng đồng.

Theo Bộ Y tế, trên phạm vi toàn quốc, mức sinh xuống thấp dưới mức sinh thay thế, giảm từ 2,11 con/phụ nữ (2021) xuống 1,91 con/phụ nữ (2024) và 1,93 con/phụ nữ (2025), không đạt mục tiêu duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc giai đoạn 2020-2025.

Sau ngày 01/7/2025, theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), số liệu về mức sinh năm 2025: 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ, 19/34 tỉnh có mức sinh từ 2,2 con/phụ nữ trở lên và 4/34 tỉnh có mức sinh xung quanh mức sinh thay thế từ 2,0 - 2,2 con/phụ nữ.

Kết quả đánh giá các mục tiêu Chương trình Điều chỉnh mức sinh cho thấy, xu hướng giảm sinh đang diễn ra trên phạm vi rộng cả ở nơi có mức sinh cao cũng như nơi có mức sinh thấp. Dự báo đến năm 2030 khó đảm bảo mục tiêu duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc.