Cách mạng số mang nhiều cơ hội vô giá cho ngành y

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, trong bối cảnh thế giới dự báo tiếp tục chuyển biến nhanh và phức tạp, khó lường, khó dự báo; những vấn đề an ninh phi truyền thống, trong đó có biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, già hóa dân số, suy thoái môi trường, an ninh nguồn nước… ngày càng tác động mạnh, công tác y tế đối mặt với rất nhiều thách thức lớn.

Trong đó, Việt Nam chịu gánh nặng mô hình bệnh tật kép, gánh nặng các bệnh không lây nhiễm (tim mạch, ung thư, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…) gia tăng, chiếm đến 77% nguyên nhân gây tử vong; trong khi các bệnh không lây nhiễm vẫn tiếp tục là thách thức với những dịch bệnh mới nổi, nguy cơ tái nổi.

Việt Nam nằm trong khu vực giao thương toàn cầu… nên có nguy cơ cao về lưu hành dịch bệnh xuyên biên giới. Các yếu tố hành vi, lối sống bất lợi cho sức khỏe còn nhiều ảnh hưởng như hút thuốc lá; lạm dụng rượu, bia; sử dụng ma túy; chế độ ăn không hợp lý; thiếu hoạt động thể lực…

Tuy nhiên, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, sự ủng hộ của người dân, cùng với sự cố gắng, nỗ lực, đồng lòng, nêu cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ y tế, hệ thống y tế Việt Nam đã được xây dựng, củng cố và phát triển. Những thành tựu đạt được đã tạo tiền đề, nền tảng vững chắc để ngành y tế bước vào kỷ nguyên mới với nhiều cơ hội bứt phá.

Đứng trước những cơ hội và thách thức, ngành y tế tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng như người dân, doanh nghiệp, công tác y tế sẽ tiếp tục phát triển, đóng góp vào phát triển lực lượng lao động, nâng cao năng suất lao động, bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trong lịch sử phát triển của nhân loại, mỗi cuộc cách mạng công nghiệp đều là những dấu mốc quan trọng mang lại những thay đổi sâu sắc trong sản xuất, kinh tế và xã hội, thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của nhân loại.

Cách mạng số mang nhiều cơ hội vô giá cho ngành y

Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 được xây dựng trên nền tảng của cuộc cách mạng số, với sự xuất hiện của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ sinh học và in 3D… sẽ mang đến các cơ hội vô giá cho ngành y tế thông qua việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, thể hiện rõ nét trong một số lĩnh vực như: chăm sóc sức khỏe từ xa (Telemedicine), tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử (EHR), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán và điều trị, nghiên cứu phát triển các thiết bị y tế thông minh giúp theo dõi liên tục các chỉ số sức khỏe, ứng dụng công nghệ in 3D để tạo ra các mô hình giải phẫu chính xác, sản xuất các bộ phận thay thế và thiết bị y tế tùy chỉnh, phù hợp với từng bệnh nhân, nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học để phát triển các thuốc mới, vaccine mới, phương pháp điều trị mới.

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là cơ sở để ngành y tế tiến hành đột phá về đổi mới tư duy, xác định và đẩy mạnh quyết tâm của các đơn vị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế, phát triển y tế số.

Cụ thể, y tế là một trong các ngành ứng dụng khoa học, công nghệ nhiều nhất để nghiên cứu, phát triển thuốc mới, vaccine mới, thiết bị y tế mới, các công nghệ - kỹ thuật – phương pháp mới mang đến những đột phá trong chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh tật, đặc biệt những bệnh nan y, dịch bệnh mới nổi...

Những năm qua, y học trên thế giới cũng như trong nước đã có những bước phát triển vượt bậc nhờ vai trò to lớn của việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, thành tựu của thời đại 4.0 vào công tác dự phòng, chẩn đoán, khám chữa bệnh, sản xuất dược phẩm – vật tư và thiết bị y tế.

Thời gian qua, ngoài việc đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, các chính sách khuyến khích đầu tư, mua, thuê các sản phẩm, dịch vụ số; chính sách đặc biệt để đào tạo, phát triển, thu hút tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước hoạt động lĩnh vực chuyển đổi số, phát triển sản phẩm công nghệ số, công nghiệp an ninh mạng.

Cách mạng số mang nhiều cơ hội vô giá cho ngành y

7 nhóm giải pháp phát triển khoa học công nghệ ngành y

Ngành y tế đã xây dựng kế hoạch hành động để triển khai 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Y tế, theo đó có 7 nhóm giải pháp.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ, quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo, tạo xung lực mới, khí thế mới trong toàn xã hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ hai, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan rà soát, sửa đổi quy định pháp luật trình Chính phủ và Quốc hội thông qua nhằm khẩn trương, quyết liệt hoàn thiện thể chế; xoá bỏ mọi tư tưởng, quan niệm, rào cản đang cản trở sự phát triển; đưa thể chế thành một lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ ba, trên cơ sở quy định pháp luật sửa đổi về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo được Chính phủ và Quốc hội thông qua, tìm kiếm, đề xuất và tăng cường các nguồn đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ tư, phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị; nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, hiệu lực quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, bảo đảm quốc phòng và an ninh.

Thứ sáu, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Thứ bảy, tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.