Dự án cải tiến nhà vệ sinh để môi trường không bị ô nhiễm

(SK&MT) - Nhà vệ sinh là một yêu cầu tối thiểu giúp cho môi trường sống của con người trong cộng đồng không bị ô nhiễm bởi chính chất thải của bản thân họ. Tại những quốc gia đang phát triển, nhà vệ sinh vẫn còn thiếu ở những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa; trong khi đó ngay tại các thành thị nhà vệ sinh vẫn chưa đạt chuẩn về môi sinh.

Họp báo giới thiệu các sản phẩm Tái sáng tạo nhà vệ sinh- Reinventing the Toilet’ tại Bangkok hôm 26/5/2016

Sau thời gian nghiên cứu, sáng chế, nhóm nghiên cứu công bố bốn sản phẩm của dự án ‘tái sáng tạo nhà vệ sinh’ do họ nghiên cứu ra vào ngày 26/5 vừa qua, tại thủ đô Bangkok của Thái Lan.

Sản phẩm thứ nhất được gọi là nhà vệ sinh ống xoáy “cyclone toilet”. Dạng ống xoáy này sử dụng lực hấp dẫn và ly tâm để tách chất thải đặc ra khỏi chất thải lỏng. Chất thải đặc được tách ra như thế sẽ được khử trùng bằng sức nóng, trong khi đó chất thải lỏng được khử trùng bằng phương pháp điện hóa. Đây là một dạng công nghệ vệ sinh bảo đảm việc xử lý ngay tại chỗ. Kỹ thuật làm sạch tại chỗ được nghiên cứu sáng chế nhằm giảm bớt việc phải vận chuyển chất thải từ nhà vệ sinh đến tại những cơ sở xử lý.

Sản phẩm thứ hai có tên gọi theo tiếng Anh là ‘Cess to fit system’. Hệ thống này là một hệ thống khép kín không gây ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm. Hệ thống được trang bị với một ống thông hơi giúp thoát biogas (khí sinh học) được hình thành trong quá trình chất thải hữu cơ đặc phân hủy. Thêm vào đó là một hệ thống xả nước thủy lực hòa trộn các chất thải trong hầm.

Sản phẩm thứ ba trong dự án là hệ thống bể phốt tự hoại bổ sung sử dụng máy đun nóng bằng năng lượng mặt trời. Đây là một công nghệ vệ sinh hữu hiệu khi giúp tăng cường tiến trình tiêu diệt các tác nhân gây bệnh; đầy nhanh tiến trình phân hủy các chất hữu cơ. Chất thải đặc được giảm đến phân nửa so với loại bể phốt truyền thống lâu nay.

Sản phẩm thứ tư là xe vệ sinh tiệt trùng. Loại xe được cải tiến này có khoang chân không với hệ thống phân tách chất đặc khỏi chất lỏng và hệ thống khử trùng cho cả hai loại này. Như thế giúp giảm chi phí vận chuyển và xử lý. Nó cũng giúp tăng cường tính hiệu quả quản lý chất thải.

Tất cả 4 sản phẩm vừa nêu là kết quả nghiên cứu sáng chế trong thời gian 5 năm qua. Các chuyên gia của AIT cho rằng bốn loại sản phẩm vê sinh như thế giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân tại các quốc gia Châu Á và Châu Phi.

AIT đã cho tiến hành ứng dụng công nghệ này tại Thái Lan và Việt Nam. Hiện nay AIT đang trong giai đoạn đàm phán tại Ấn Độ để các sản phẩm được sử dụng trong chiến dịch có tên Ấn Độ Sạch (Clean India Campaign). Theo tiến sĩ Thammarat Kotatep thì bốn sản phẩm trên đã có đặt hàng để sản xuất cho người tiêu dùng ở Việt Nam và Thái Lan.

Giá cả của một nhà vệ sinh như thế tối thiểu là 250 USD, tuy nhiên mỗi công nghệ có những dạng khác nhau và giá cả cũng thay đổi theo dạng thức công nghệ được áp dụng. Đắt nhất trong hệ thống là những thiết bị năng lượng mặt trời, đến 2000 USD cho một nhà vệ sinh với ba hệ thống công nghệ của AIT.

Tiến sĩ Thammarat Kotatep còn cho biết thêm loại bể phốt truyền thống lâu nay thường chỉ có thể giữ chất thải trong khoảng thời gian từ 1 đến 2 năm; còn loại cải tiến với ba hệ thống công nghệ của AIT sáng chế ra có thể tăng thời gian đó lên chừng 15% nhờ vảo hiệu quả của việc được xử lý tại chỗ; tuy nhiên lợi điểm là có thể giúp trừ khử những loại vi khuẩn gây bệnh, những chất gây ô nhiễm cũng như giảm biogas trong bể phốt.

Giáo sư Vorsak Kanok-Nukulchai, Chủ tịch AIT, cho rằng chúng ta đang phải đối diện với vô số những thách thức toàn cầu; đặc biệt những thách thức liên quan đến cuộc sống bền vững của con người trên Trái Đất. Đó là những thách thức và mối liên quan giữa lương thực, năng lượng, nguồn nước và vệ sinh. Vị giáo sư này cũng cho rằng công tác quản trị nước thải và vệ sinh được nâng cao rất thiết yếu đối với vấn đề an ninh nguồn nước và phát triển bền vững. Tại khu vực Châu Á- Thái Bình Dương, mặc dù mục tiêu thiên niên kỷ về nước uống an toàn được đánh giá đã đạt chuẩn; thế nhưng các mục tiêu vệ sinh vẫn chưa đạt được. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trên toàn thế giới vẫn còn đến 2,6 tỷ người vẫn chưa tiếp cận được các phương tiện vệ sinh cải tiến. Có 46 quốc gia mà ít hơn phân nửa người dân có được các phương tiện như thế.

Tiến sĩ Subin Pinkayan, chỉ tịch Hội đồng Quản Trị của AIT thì cho rằng việc mỗi công sở, mỗi gia đình hay ở một nơi công cộng đều phải có một nhà vệ sinh vẫn chưa đủ mà vấn đề nếu như chất thải của nhà vệ sinh không được xử lý triệt để thì lại gây nên những mối nguy cho sức khỏe con người, gây ra những vấn nạn môi trường khác.

Dự án “Cải tiến nhà vệ sinh" đã nhận được nguồn kinh phí hỗ trợ từ Quỹ Bill & Melinda Gates, quĩ từ thiện do hai vợ chồng tỷ phú Bill Gates góp vốn để thành lập nên vào tháng 1/2000 qua sự hợp nhất hai quỹ là Quỹ Khuyến học Gates và Quỹ William H. Gates.

Linh Đức