Một số loại cây giải độc dân gian dưới góc nhìn của Đông y

Các cây thuốc có công dụng giải độc cực kì phong phú về số lượng. Chúng được coi là những cứu cánh trong các trường hợp ngộ độc thực phẩm hay ngộ độc thuốc… Ở những nơi hẻo lánh, vùng sâu vùng xa hoặc miền núi, nơi mà điều kiện kinh tế chưa phát triển thì thảo dược được coi là một loại thuốc đặc biệt dùng để dự phòng và hỗ trợ điều trị tích cực.

Dưới đây là chia sẻ về một số loại cây giải độc quen thuộc, xung quanh chúng ta và rất dễ tìm kiếm.

Cây bòn bọt

Cây bòn bọt.

Cây bòn bọt có tên khoa học là Glochidion eriocarpum. Cây còn được gọi bằng nhiều cái tên khác nhau như cây bọt ếch, chè bọt, cây sóc… Cây bòn bọt là một loại thực vật có hoa thuộc họ Diệp hạ châu.

Trong công dụng giải độc của mình, cây bòn bọt được dùng để chữa rắn độc cắn. Người ta thường lấy lá tươi giã nát, vắt lấy nước uống, bã đắp lên vết rắn cắn. Nếu chưa cứng hàm có thể nhai hoặc nuốt nước.

Ngoài ra, cây còn được dùng để chữa phù thận, phù suy tim, viêm ruột, tiêu chảy, lỵ trực khuẩn…

Cây mua

Thường mọc nhiều ở miền núi, mọc hoang ở các sườn đồi, gò đồi. Cây thường mọc thành từng bụi, hoa có màu tím.

Theo Đông y, cây mua có vị chua ngọt, chát, tính bình, công năng siinh nhiệt giải độc. Ở nước ta có nhiều loại mua, người ta hay dùng cây mua lùn để làm thuốc.

Người dân sống ở miền núi và các vùng cao thường dùng cây mua để giải độc sắn và chữa rắn độc cắn. Cây mua có nhiều cách để sử dụng, nhưng thông dụng nhất là lấy rễ giã nát, hãm với nước sôi hoặc sắc lấy nước uống.

Ngoài tác dụng giải độc, cây mua còn có thể trị các bệnh liên quan đến mụn nhọt, tụ máu, giải độc gan, hoa mua có tác dụng chữa bệnh phù nề ở phụ nữ sau sinh…

Đậu xanh

Đậu xanh cũng là một loại cây khá quen thuộc với người Việt. Đậu xanh thuộc loại cây thảo mọc đứng, lá mọc kép 3 chia, có lông hai mặt. Hoa màu vàng lục mọc ở kẽ lá. Quả hình trụ thẳng, mảnh nhưng số lượng nhiều, có long bên trong chứa hạt hình tròn kích thước nhỏ, màu xanh, ruột màu vàng, có mầm ở giữa.

Người ta chủ yếu dùng hạt đậu để chế biến thành các món ăn. Hạt đậu có vị ngọt, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu thử lợi tiểu. Loại thực phẩm này có tác dụng giải độc khi uống nhầm thuốc (thủy ngân, thạch tín...); uống thuốc quá liều (ô đầu, phụ tử…). giải độc khi say sắn hoặc ngộ độc nấm.

Có thể lấy cả hạt ninh nhừ ăn, nếu chỉ có vỏ hạt thì sắc lấy nước uống. Cũng có thể dùng bột đậu xanh hoà với nước nguội để uống.

Rau má

Trong Đông y, rau má có tên gọi là tích tuyết thảo hoặc lôi công thảo. Rau má là loài cây một năm thân thảo trong họ Hoa tán. Rau má vị ngọt, tính mát, có nhiều công dụng khác nhau, đặc biệt trong việc thanh nhiệt giải độc, làm mát gan và lợi tiểu.

Khi bị ngộ độc lá ngón, ngộ độc sắn hoặc nấm, người ta thường lấy cả cây rau má, rửa sạch giã nát, hòa với nước ấm để uống.

Ngoài ra, có thể đem rau má sắc với đường phèn lấy nước uống, nghiền rau má với củ cải tươi để uống nước ép cũng rất hiệu quả trong việc giải độc.

Rau mùi

Rau mùi cũng là loại rau quen thuộc với nhiều gia đình người Việt. Rau thường được dùng để làm gia vị trong các món ăn.

Rau mùi.

Ngoài việc dùng để chế biến thực phẩm, rau mùi cũng phát huy khả năng một cách tối đa trong việc giải độc. Các nhà khoa học đã xem rau mùi là phương thuốc hiệu quả trong việc đào thải 80% kim loại nặng ra khỏi cơ thể.

Có thể dùng rau mùi xay với nước ép táo, nước đun sôi để nguội, bột cỏ lúa mì hoặc bột lá mầm để làm nước ép sinh tố giúp thải độc ra khỏi cơ thể. Hạt của rau mùi cũng có tác dụng đặc biệt trong việc giải độc khi bị ngộ độc thức ăn.

Sắn dây

Cây sắn dây còn có tên gọi khác là cát căn. Theo Đông y, bột sắn dây có vị ngọt, tính bình, đặc biệt tốt trong việc giải nhiệt. Bột sắn dây có tác dụng giải độc và ngừa ung thư rất hiệu quả.

Sắn dây.

Chính vì nhiều công dụng như vậy nên sắn dây còn góp phần vào việc chăm sóc sắc đẹp cho chị em phụ nữ một cách hiệu quả. Khi bị ngộ độc thức ăn, ta dùng củ sắn dây tươi và ngó sen trộn vào với nhau, giã nát, sau đó vắt lấy nước dùng để uống dần trong 2 ngày.

Khi bị rắn độc cắn, dùng lá sắn dây tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước uống, bã đắp lên trên vị trí tổn thương để chữa trị.

Tuy nhiên, sử dụng sắn dây để giải độc cũng tuân theo nguyên tắc nhất định. Không nên kết hợp với các thực phẩm khác một cách bừa bãi sẽ làm giảm đi tác dụng. Tránh pha sống bột sắn dây cho trẻ em uống.

Phụ nữ có thai cũng nên tránh dùng sắn dây nhằm đảm bảo cho thai nhi phát triển một cách khỏe mạnh nhất.

Các loại cây kể trên đều rất gần gũi và phổ biến ở Việt Nam nhưng chúng còn là các loại cây giải độc thần kỳ thiên nhiên ban tặng mà mỗi gia đình chúng ta nên biết để dự phòng và sử dụng khi cần thiết.

Thế Hoàng