Quảng Trị: Vi phạm quy định bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi

Trang trại Công ty TNHH MTV Tân Triều T&P

Ghi nhận thực tế ngày 1/3/2023 trên địa bàn xã Tân Thanh, huyện Hướng Hóa, có 02 trại chăn nuôi lợn tập trung với quy mô lớn được cấp phép hoạt động. Trong đó, trại chăn nuôi với quy mô 4.800 con/năm của Công ty TNHH MTV Tân Triều T&P được cấp phép và hoạt động từ năm 2015. Tại đây các công trình xử lý chất thải đã xuống cấp nghiêm trọng, bể biogas, bể lắng sinh học và các công trình phụ trợ khác đã bị hỏng hoàn toàn, hầu như chưa thực hiện các quy định theo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt tại Quyết định số 2016/QĐ-UBND ngày 25/9/2015. Liền kề là trại chăn nuôi lợn thương phẩm với quy mô 6000 con/năm của ông Trần Văn Linh. Đi vào hoạt động từ năm 2021 nhưng cho đến nay, các công trình xử lý chất thải theo quy định trong đánh giá tác động môi trường được phê duyệt tại quyết định số 678/QĐ-UBND ngày 23/3/2021 vẫn chưa hoàn thành.

Biogas trại công ty Tân Triều đã bị hư hỏng, mục nát không còn tác dụng

Đánh đổi đất rừng sản xuất để lấy dự án gây ô nhiễm

Trại chăn nuôi của Công ty Tân Triều có diên tích chuyển đổi là 7,5 Ha và trang trại ông Trần Văn Linh có diện tích chuyển đổi là 7,2 ha đều được chuyển đổi từ đất rừng sản xuất sang đất nông nghiệp khác để thực hiện dự án trại chăn nuôi tập trung.

Được biết, căn cứ quy định của pháp luật, xét đề nghị của Chủ tịch Hội đồng thẩm định Báo cáo đánh giá tác động môi trường của tổ chức, cá nhận tại xã Tân Thanh, xét đề nghị của chính Giám đốc Sở TN-MT, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành các Quyết định về việc “Phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường” của các trại chăn nuôi do Công ty Tân Triều và hộ ông Trần Văn Linh. Động thái này cho thấy sự kỳ vọng lớn về sự phát triển ngành nghề chăn nuôi trên địa bàn huyện Hướng Hóa cũng như trên địa bàn khác của tình Quảng Trị, nhằm đem lại thu nhập và công ăn việc làm, tạo nguồn lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế nông nghiệp cho tỉnh nhà, nhưng trên thực tế Công ty Tân triền và hộ ông Trần Văn Linh chưa thực hiện đúng theo các cam kết, đặc biệt ở trại chăn nuôi Công ty Tân Triều điều này đã kéo dài nhiều năm, gây không ít khó khăn cho chính quyền địa phương cụ thể là UBND xã Tân Thanh và UBND huyện Hướng Hóa.

Các bể lắng, chứa nước thải, bạt lót đã mục nát

Thẩm quyền không cho phép, chế tài chưa đủ mạnh

Trao đổi với chính quyền xã Tân Thanh, ông Lê Lý, Phó chủ tịch xã cho biết: “Chúng tôi đã nghe người dân phản ánh tình trạng chăn nuôi heo trên địa bàn xã gây ô nhiễm môi trường. Địa phương đã thường xuyên phối hợp với các ban, ngành chức năng đi kiểm tra, nhắc nhở và tuyên truyền về vấn đề bảo vệ môi trường trong chăn nuôi. Tuy nhiên, địa phương không đủ thẩm quyền để áp dụng các hình thức chế tài nên dù có nhắc nhở thì họ cũng vẫn tiếp tục vi phạm. Với tình hình dịch bệnh phức tạp nên chính quyền địa phương cũng gặp khó khăn trong việc trực tiếp giám sát các hoạt động ở trong trang trại”. Trên thực tế, chính quyền địa phương cấp xã khó có thể tiếp cận các công trình trong khuôn viên trại do chủ trang trại lấy lí do lo sợ dịch bệnh cho đàn gia súc để cản trở việc giám sát của địa phương. Cho nên cấp xã chỉ ghi nhận phản ánh của người dân và báo cáo lên các cấp và phối kết hợp khi có các đoàn kiểm tra liên ngành về làm việc.

Đối với trang trại của Công ty Tân Triều, từ ngày đi vào hoạt động đã nhiều lần các đoàn kiểm tra về làm việc, phòng Tài nguyên Môi trường huyện cùng các phòng ban liên quan đã có buổi làm việc với Công ty Tân Triều về việc “Đánh giá, làm rõ công tác xử lý chất thải trong hoạt động chăn nuôi lợn công nghiệp tại xã Tân Thanh do Công ty TNHH MTV Tân Triều T&P làm chủ đầu tư” tại thời điểm làm việc “Công ty chưa xuất trình được giấy phép khai thác và xả nước vào nguồn nước, chưa có giấy chứng nhận hoàn thành công trình xử lý chất thải trước khi đi vào hoạt động. Hệ thống xử lý chất thải trong chăn nuôi của trang trại chưa thực hiện theo đúng cam kết trong thuyết minh báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt. Cụ thể hệ thống không được đầu tư đúng mức, nhiều công đoạn xử lý bị bỏ qua, nước thải sau khi qua hệ thống thu khí gas được thải trực tiếp ra môi trường xung quanh”.

Trang trại ông Trần Văn Linh

Ngày 27/8/2020 Phòng TNMT huyện phối hợp các ban ngành đã có buổi làm việc với Công ty Tân Triều về việc “Kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật về đất đai và môi trường của Công ty TNHH MTV Tân Triều T&P”. Kết luận ghi “Đã lót bạt 03 hồ chứa nước thải (đến nay đã xuống cấp, hư hỏng; Chưa lập hồ sơ cấp phép xả thải vào nguồn và cấp phép khai thác nguồn nước”. Đoàn cũng đề nghị Công ty Tân Triều thực hiện việc hoàn tất các hồ sợ và thay thế bạt lót hồ chứa. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay, Công ty Tân Triều vẫn chưa có động thái khắc phục theo như ghi nhận thực tế.

Sau Tân Triều là trang trại ông Trần Văn Linh, tuy chưa hoàn thành các công trình bảo về môi trường theo quy định, hệ thống Biogas đã bị hỏng dù mới đi vào hoạt động, các hồ lắng và hồ chứa nước thải chưa được lót bạt, thiết kế các hồ chứa chưa đảm bảo. Thiết nghĩ, nếu xẩy ra mưa lớn và các hồ chứa đó bị sạt lở, toàn bộ khối lượng nước thải chăn nuôi kia tràn ra môi trường thì hậu quá khó lường. Câu hỏi đặt ra là vì sao trại chăn nuôi này lại được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi số 45/012/2021/ĐKCN do Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn ký ngày 14/12/2021(?)

Tính đến hết năm 2022 ngoài các dự án đã triển khai, Quảng Trị đã nhận được 13 hồ sơ đề xuất dự án chăn nuôi công nghệ cao (08 dự án tại huyện Cam Lộ, 05 dự án tại huyện Đakrông) với tổng quy mô 29.900 heo nái/năm, 306.000 heo thịt/năm, 2.000 bò thịt/năm. Tổng vốn đầu tư các dự án hơn 2.800 tỷ đồng, tổng diện tích đất dự kiến sử dụng hơn 560 ha. Các dự án đều thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND tỉnh. Đó là một dấu hiệu đáng mừng, tuy nhiên công tác tuyên truyền, giám sát, đảm bảo các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về bảo vệ môi trường. Gắn liền lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường một cách bền vững là một thách thức đòi hỏi ban ngành các cấp phải vào cuộc một cách quyết liệt, tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi” như tại xã Tân Thanh huyện Hướng Hóa hiện nay.

Bài và ảnh Hoàng Tuấn