Thực phẩm bẩn: Hồi chuông cảnh báo sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm không thể lơ là

Ảnh: Internet

"Kẻ giết người thầm lặng” len lỏi trong mỗi bữa ăn

Mỗi ngày, người dân vẫn vô tình tiêu thụ những thực phẩm không rõ nguồn gốc, tồn dư hóa chất độc hại. Từ thịt lợn tiêm thuốc an thần, rau phun chất kích thích tăng trưởng, cá ươn tẩy trắng... đều được bày bán công khai, từ chợ dân sinh tới quán ăn sang trọng.

Gần đây, hàng loạt vụ việc vi phạm bị phanh phui:

- Cơ sở dùng hóa chất độc hại để sản xuất giá đỗ số lượng lớn.

- Thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc vận chuyển đi tiêu thụ.

- Bánh trung thu handmade, pate, sữa hạt không phép, không kiểm định VSATTP.

Hàng trăm tấn giá đỗ sử dụng hoá chất được phát hiện tại Lào Cai ( Ảnh: CA).

Nếu không được ngăn chặn, tất cả sẽ âm thầm trở thành “sát thủ” hủy hoại sức khỏe cộng đồng.

Hậu quả: Không chỉ là ngộ độc tức thời

Ngộ độc thực phẩm chỉ là phần nổi. Các bệnh ung thư, suy gan, suy thận, rối loạn chuyển hóa do ăn thực phẩm bẩn lâu dài mới là hiểm họa khôn lường. Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế):

- Năm 2024 ghi nhận hơn 600 vụ ngộ độc, gần 15.000 người mắc, trên 50 ca tử vong.

- Khoảng 70% cơ sở sản xuất nhỏ lẻ chưa được kiểm định VSATTP.

- Gần 40% mẫu rau, thịt ở chợ đầu mối chứa dư lượng thuốc trừ sâu vượt mức cho phép.

Những con số này chính là bằng chứng sống về “cái chết chậm” từ bữa ăn bẩn.

Ánh sáng từ sự vào cuộc của lực lượng chức năng

Trước tình hình đáng báo động, các lực lượng chức năng đã đẩy mạnh kiểm tra, xử lý:

- Quản lý thị trường, Công an Kinh tế và Ban chỉ đạo VSATTP các tỉnh thường xuyên kiểm tra đột xuất.

- Cục An toàn thực phẩm công khai doanh nghiệp vi phạm.

- Báo chí điều tra, cộng đồng mạng chia sẻ, phản ánh vi phạm.

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý ( Ảnh: Internet).

Riêng tại Quảng Ninh, chỉ trong Tháng hành động vì ATTP (15/4–15/5/2025), lực lượng chức năng đã phát hiện 56 vụ, xử phạt 680 triệu đồng, tiêu hủy gần 3.000 kg thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc.

Vì sao thực phẩm bẩn vẫn tồn tại?

Một số nguyên nhân chính:

- Lợi nhuận lớn từ thực phẩm giá rẻ, không kiểm định.

- Kiểm tra, xử phạt ở một số nơi còn nể nang, thiếu răn đe.

- Một bộ phận người tiêu dùng còn chủ quan, ham rẻ, tin quảng cáo không kiểm chứng.

- Hành lang pháp lý vẫn còn kẽ hở.

Giải pháp: Không để “mất bò mới lo làm chuồng”

Để bảo vệ bữa ăn an toàn, cần đồng bộ nhiều biện pháp:

- Siết chặt giám sát liên ngành.

- Xử lý nghiêm, công khai danh tính vi phạm.

- Đẩy mạnh tuyên truyền cho học sinh, công nhân, tiểu thương.

- Phát huy báo chí điều tra, mạng xã hội như kênh cảnh báo sớm.

- Hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất thực phẩm sạch, minh bạch nguồn gốc.

Bữa ăn an toàn là quyền cơ bản của mỗi công dân

Một xã hội văn minh không chỉ là những toà nhà cao tầng, mà là khi người dân được ăn uống an toàn, biết rõ mình đang ăn gì. VSATTP không phải chỉ là trách nhiệm của Bộ Y tế, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

“Chỉ cần một lỗ hổng trong chuỗi cung ứng, từ trang trại đến bếp ăn tập thể, cũng có thể gây hậu quả khôn lường cho sức khỏe người dân.”

— PGS.TS. Nguyễn Văn Minh, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

Mỗi hành động giám sát, mỗi vụ việc bị phanh phui, mỗi bếp ăn được kiểm tra nghiêm ngặt — chính là những bước đi bảo vệ sức khỏe, niềm tin và tương lai của chúng ta.

Bữa ăn sạch – Sức khỏe vững – Xã hội mạnh.

Đó không chỉ là khẩu hiệu, mà phải là mục tiêu được hành động cụ thể hóa — bắt đầu từ hôm nay!