Về một số ca sốt phát ban ở huyện Nam Trà My (Quảng Nam) vừa qua

1. Tình hình các ca bệnh trên địa bàn huyện Nam Trà My

* Thông tin nhanh về trường hợp sốt, phát ban

- Kết quả giám sát trên địa bàn huyện Nam Trà My từ ngày 25/1/2025 đến 10/3/2025 ghi nhận rải rác 255 trường hợp trẻ có triệu chứng sốt kèm phát ban được tiếp nhận và điều trị.

+ Hiện đang điều trị là 104 trẻ (Trung tâm Y tế Nam Trà My: 59 trẻ; BV Phụ sản - Nhi: 35 trẻ; các Trạm Y tế: 10 trẻ). Tình trạng chung của các trẻ tỉnh táo, giảm sốt, còn ho, ăn uống được.

+ Có 149 trẻ đã khỏi bệnh, 2 trường hợp tử vong.

- Trước đó, TTYT huyện đã phối hợp với TTKSBT tỉnh gửi mẫu các trường hợp sốt phát ban nghi sởi và có 19 trường hợp xác định dương tính với vi Sởi.

* Thông tin về 02 trường hợp tử vong tại xã Trà Dơn - huyện Nam Trà My

-​Trường hợp 1: H.T.M.N, sinh ngày 20/01/2017, địa chỉ nóc Ông Bình, thôn 3, xã Trà Dơn, huyện Nam Trà My.

Diễn biến: Trẻ bị ho, sốt cao, tiêu chảy từ ngày 26/02/2025, sau đó nghỉ học ở nhà. Nhân viên y tế thôn bản, giáo viên và cán bộ thôn vào vận động gia đình đưa trẻ đi khám tại TYT xã, nhưng gia đình không đi, chỉ ở nhà cúng bái. Vài ngày sau, trẻ nôn mửa, không ăn uống được, dẫn đến suy kiệt và tử vong vào lúc 17h00 ngày 05/3/2025.

Hiện tại các thành viên trong gia đình có tình trạng sức khỏe ổn định, không có triệu chứng gì liên quan đến bệnh.

-​Trường hợp 2: H.T.N.D, sinh ngày 13/11/2015, địa chỉ nóc ông Phụng, thôn 2, xã Trà Dơn, huyện Nam Trà My.

Diễn biến: Trẻ bị ho, sốt, tiêu chảy từ ngày 02/03/2025, sau đó nghỉ học ở nhà. Nhân viên y tế thôn bản, giáo viên và cán bộ thôn vào vận động gia đình đưa trẻ đi khám tại TYT xã, nhưng gia đình không đưa đi vì hoàn cảnh gia đình rất khó khăn. Sau đó, trẻ suy kiệt và tử vong vào lúc 04h sáng ngày 09/3/2025.

Thông tin về một số ca sốt phát ban ở huyện Nam Trà My (Quảng Nam) vừa qua.

2. Các hoạt động phòng, chống dịch bệnh đã triển khai

Ngay sau khi ghi nhận các trường hợp mắc bệnh, Cục Phòng bệnh đã chỉ đạo Sở Y tế khẩn trương thực hiện điều tra, xác minh các trường hợp mắc bệnh và chỉ đạo các đơn vị y tế trên địa bàn tập trung phối hợp triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch:

- Kiện toàn, kích hoạt ngay hệ thống phòng chống dịch; đội cơ động phản ứng nhanh khẩn trương hỗ trợ cho huyện Nam Trà My, thường trực tại xã Trà Leng, Trà Dơn và các xã lân cận, tiến hành điều tra, xác minh ca bệnh; phối hợp với chính quyền xã, ngành giáo dục, chỉ đạo Trạm Y tế xã chủ động nắm bắt tình hình tận thôn, nóc, kịp thời phát hiện trẻ ốm để vận động gia đình đưa trẻ ra trạm y tế cách ly, điều trị; khoanh vùng kịp thời, không để lây ra các địa phương khác.

- Tổ chức tập huấn, giao ban trực tuyến về phòng chống và điều trị Sởi với Trung tâm Y tế huyện và các Trạm Y tế xã;

- Chỉ đạo Trung tâm Y tế huyện Nam Trà My tăng cường nhân lực (bác sỹ, điều dưỡng) hỗ trợ cho các Trạm Y tế xã sẵn sàng tiếp nhận, thực hiện tốt công tác thu dung người bệnh sởi theo đúng phác đồ của Bộ Y tế; cách ly điều trị kịp thời, hạn chế tối đa các trường hợp chuyển nặng, tử vong. Tổ chức khám bệnh và cấp phát thuốc theo dõi điều trị cho các trẻ đang điều trị, chuyển tuyến các trường hợp bệnh trẻ nhỏ, thể trạng yếu về điều trị tại tuyến trên. Phối hợp với các đơn vị dự phòng lấy mẫu xét nghiệm; thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn, không để lây nhiễm chéo và xảy ra các ổ dịch sởi tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

- Phối hợp tuyên truyền, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình, các biện pháp phòng, chống bệnh, vận động các trường hợp có biểu hiện lâm sàng như sốt, ho, phát ban, viêm kết mạc, viêm mũi họng… đến ngay TYT để khám và điều trị kịp thời; phối hợp với chính quyền cơ sở thực hiện tuyên truyền theo từng hộ gia đình, từng nóc, ổn định dư luận, tránh tâm lý hoang mang trong nhân dân.

- Rà soát, điều tiết, cấp bổ sung Vitamin A liều cao cho Trung tâm Y tế huyện Nam Trà My và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đang điều trị bệnh nhân sởi, sốt phát ban nghi sởi.

- Hướng dẫn cách ly và chăm sóc y tế bệnh nhân trong 7 ngày kể từ khi phát ban. Trường hợp bệnh nhẹ cho cách ly tại nhà (nghỉ học, nghỉ làm việc, không tham gia các hoạt động tập thể, tập trung đông người). Trường hợp bệnh nặng lên hoặc có dấu hiệu biến chứng tuyên truyền, hướng dẫn đưa bệnh nhân đến điều trị và cách ly tại các cơ sở y tế. Trong thời gian cách ly bệnh nhân phải đeo khẩu trang y tế.

- Trung tâm Y tế huyện và UBND xã Trà Leng, Trà Dơn đã vận dụng các nguồn quan tâm chế độ dinh dưỡng, chăm sóc cho trẻ bị ốm; hằng ngày tổ chức nấu cháo dinh dưỡng, sữa cho trẻ được ăn uống đầy đủ, đảm bảo dinh dưỡng, giúp trẻ hồi phục nhanh hơn. UBND huyện chỉ đạo các ngành phối hợp Trung tâm Y tế trong việc đảm bảo chế độ ăn uống, dinh dưỡng cho trẻ ốm và người nhà chăm sóc trẻ.

- Khẩn trương rà soát đối tượng, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi vắc xin phòng bệnh sởi trong chương trình TCMR, đặc biệt là những nơi có nguy cơ xảy ra bệnh sởi hoặc nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp, vùng khó khăn…

- Thực hiện Quyết định 271/QĐ-BYT ngày 22/01/2025 của Bộ Y tế về việc ban hành Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống dịch Sởi năm 2025, tham mưu trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 1368/KH-UBND ngày 21/02/2025 về triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin Sởi - Rubella cho trẻ từ 1-10 tuổi trên địa bàn tỉnh Quảng Nam năm 2025, dự kiến 47.553 trẻ và Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch triển khai, khẩn trương phân bổ vắc xin cho các đơn vị thực hiện. Kết quả triển khai chiến dịch tiêm chủng:

+ Phân bổ đủ 100% nhu cầu cho các huyện miền núi cao, huyện có số mắc cao và phân bổ theo tỷ lệ cho các huyện còn lại.

+ 18/18 huyện/thị xã/thành phố đã ban hành Kế hoạch triển khai chiến dịch. Thời gian triển khai và hoàn thành chiến dịch ngay trong tháng 3/2025.

+ Tuần từ ngày 03/3/2025 - 10/3/2025 toàn tỉnh có 2.768 trẻ/24.403 trẻ từ 1-5 tuổi được tiêm (11,3%) và 2.769 trẻ/23.150 trẻ từ 6-10 tuổi được tiêm (11,9%). Tổng tiêm được 5.537 trẻ/47.553 trẻ.

​Tại huyện Nam Trà My triển khai 10/10 xã (Trà Don và Trà Mai bắt đầu triển khai vào tuần sau), tiêm được 1.501 trẻ/3.165 trẻ (47,4%). Riêng xã Trà Dơn đã tiêm được 285 trẻ/325 trẻ (87,69%).

3. Đánh giá sơ bộ

Xét trên các thông tin đại chúng và báo cáo cơ quan liên quan, Cục Phòng, bệnh nhận định trong thời gian qua, trên địa bàn một số xã trên địa bàn huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam ghi nhận rải rác các trường hợp sốt và phát ban, đây có khả năng rất cao liên quan đến bệnh sởi, do trước đó đã có nhiều trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính với sởi, trong bối cảnh số ca mắc sởi trên toàn quốc có xu hướng gia tăng cục bộ tại một số địa phương trong thời gian qua. Đã ghi nhận 02 trường hợp tử vong tại nhà, qua điều tra sơ bộ các trường hợp này không có mối liên quan dịch tễ với nhau; đây là trường hợp bị bệnh đã được vận động gia đình đưa trẻ đi khám tại cơ sở y tế, nhưng do hoàn cảnh khó khăn nên các gia đình không đưa trẻ đi điều trị.

Ngành y tế tỉnh Quảng Nam với sự hỗ trợ của Viện Pasteur Nha Trang đã và đang triển khai đồng bộ và quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, tuy nhiên trong thời gian tới có thể tiếp tục ghi nhận các trường hợp mắc do huyện Nam Trà My là huyện miền núi cao, chủ yếu là người đồng bào các dân tộc thiểu số, người dân ở phân tán ở các vùng núi cao, điều kiện đi lại khó khăn, người dân vẫn tồn dư phong tập lạc hậu (cúng bái khi ốm đau); việc tiêm chủng và chăm sóc y tế đối với các xã trên địa bàn là thách thức với ngành Y tế trong nhiều năm qua. Trong thời gian xảy ra dịch COVID-19 nhiều trẻ đã không được tiêm chủng đầy đủ vắc xin sởi; đồng thời việc thiếu vắc xin nhiều tháng trong năm 2023 đã ảnh hưởng đến tỷ lệ tiêm chủng ở trẻ em trên địa bàn, tạo khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng. Chiến dịch tiêm vắc xin phòng bệnh mới được triển khai trong tháng 3/2025, hiện huyện Nam Trà My tiêm được gần 50%.

4. Kiến nghị

Để tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, Viện trưởng Viện Pasteur Nha Trang triển khai chỉ đạo, tổ chức triển khai các nội dung sau:

* Sở Y tế tỉnh Quảng Nam

- Chỉ đạo đơn vị y tế dự phòng trên địa bàn khẩn trương điều tra, xác minh, lấy mẫu các trường hợp mắc bệnh, các trường hợp tiếp xúc gần, xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh; tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc mới tại cộng đồng và triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dịch theo đúng hướng dẫn chuyên môn.

- Tổ chức tốt thu dung tất cả các trường hợp mắc bệnh, điều trị tích cực, hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp tử vong và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng lây nhiễm tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

- Đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền vận động người dân khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh.

- Báo cáo UBND tỉnh hỗ trợ, phối hợp chính quyền địa phương để vận động các gia đình đưa các cháu đến cơ sở y tế tuyến trên trong trường hợp cần thiết.

- Báo cáo bằng văn bản gửi Bộ Y tế (Cục Phòng bệnh) trước ngày 11/3/2025 về các trường hợp mắc bệnh, trường hợp tử vong, kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh trong Chương trình tiêm chủng mở rộng và các biện pháp phòng chống dịch bệnh đã triển khai trên địa bàn.

* Viện Pasteur Nha Trang: Hỗ trợ địa phương thực hiện xét nghiệm xác định sớm nhất có thể tác nhân gây bệnh, điều tra, xác minh, phân tích, đánh giá tình hình và triển khai thực hiện các giải pháp phòng, chống dịch bệnh phù hợp, kịp thời.