Vi phạm tràn lan, "siêu" dự án Núi Pháo bị phạt 510 triệu đồng

Theo Kết luận thanh tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo – chủ đầu tư Dự án Núi Pháo (huyện Đại Từ, Thái Nguyên) đã có nhiều vi phạm, tồn tại trong cả 4 lĩnh vực: bảo vệ môi trường, khoáng sản, đất đai và tài nguyên nước. Thanh tra Bộ TN-MT đã xử phạt doanh nghiệp này 510 triệu đồng.

Cụ thể, trong lĩnh vực đất đai, Công ty Núi Pháo đã thu hồi đất không đúng quy hoạch, nằm ngoài khu vực dự án. Một số diện tích đất được giao nhưng chưa làm thủ tục thuê đất với Nhà nước; chưa làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn chậm so với kế hoạch đề ra.

Nhà máy có công suất khai thác và chế biến theo thiết kế đến 3,5 triệu tấn quặng nguyên khai/năm, nhưng đến thời điểm thanh tra, Bộ TN-MT xác định Công ty Núi Pháo chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chưa di dời số hộ dân sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng môi trường.

Trong lĩnh vực khoáng sản, Công ty Núi Pháo đã phát hiện có khoáng sản mới trong quá trình khai thác nhưng đã không báo cáo bằng văn bản cho cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền cấp phép.

Tại thời điểm thanh tra, Công ty Núi Pháo chưa lập đề án cải tạo, phục hồi môi trường trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo nội dung Giấy phép khai thác khoáng sản; chưa thu hồi khoáng sản vàng đi kèm được xác định trong dự án đầu tư đã phê duyệt...

Trong lĩnh vực tài nguyên nước, tại thời điểm thanh tra, Công ty Núi Pháo đã khoan thăm dò nước dưới đất với chiều sâu 120 mét nhưng chưa có giấy phép; chưa điều chỉnh quy trình vận hành hệ thống xử lý nước thải của Giấy phép xả nước thải vào nguồn được cấp...

Về chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường, Công ty Núi Pháo không có giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ vận hành giai đoạn 2 và 3 của dự án. Ngoài ra, Công ty Núi Pháo cũng chưa lắp đặt hệ thống xử lý nước thải cục bộ trước khi thải ra các hồ lắng quặng; sử dụng các hồ lắng là các ao hồ, hố đất tự nhiên, chưa được lót đáy đáp ứng các tiêu chuẩn, yêu cầu về kỹ thuật nhằm đảm bảo nước thải không thấm vào môi trường đất, nước ngầm theo quy định.

Công ty Núi Pháo cũng chưa lắp đặt thiết bị, hệ thống quan trắc nước thải và khí thải tự động theo quy định. Công ty Núi Pháo còn làm phát tán hơi dung môi hữu cơ, hóa chất đặc trưng trong quá trình tuyển, chế biến khoáng sản...

Căn cứ vào các hành vi vi phạm nêu trên, đoàn thanh tra đã lập biên bản, chuyển hồ sơ vụ việc cho Chánh Thanh tra Bộ TN-MT xử phạt hành chính Công ty Núi Pháo theo quy định với tổng số tiền phạt 510 triệu đồng.

Cơ quan thanh tra cũng buộc Công ty Núi Pháo phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm. Theo đó, Bộ TN-MT buộc Công ty Núi Pháo phải đình chỉ và khắc phục ngay hành vi vi phạm, phải xây lắp, vận hành công trình bảo vệ môi trường và lập hồ sơ thực hiện các công trình bảo vệ môi trường trình Bộ TN-MT kiểm tra, xác nhận hoàn thành.

Trong thời gian cải tạo, lắp đặt, xây dựng công trình bảo vệ môi trường để khắc phục hậu quả vi phạm, Bộ TN-MT yêu cầu công ty phải có kế hoạch, lộ trình giảm công suất hoạt động của nhà máy, đảm bảo các công trình hiện hữu đáp ứng được việc xử lý các chất thải phát sinh với công suất phù hợp và đáp ứng các yêu cầu về môi trường.

Công ty Núi Pháo phải có biện pháp giảm ô nhiễm bụi, mùi, hơi hóa chất tại các khu vực sản xuất để hạn chế ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư. Thực hiện quản lý chặt chẽ hóa chất từ khâu vận chuyển, lưu giữ và sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất và các công trình xử lý chất thải. Có kế hoạch phòng ngừa, ứng phó với sự cố môi trường, đặc biệt là sự cố trong quá trình vận hành các công trình xử lý chất thải.

Trong quá trình hoạt động, Công ty Núi Pháo phải kiểm soát chặt chẽ các chất độc hại như arsen, xyanua, beri. Công ty cần nghiên cứu, đánh giá toàn diện và đầy đủ các tác động của beri đến môi trường xung quanh, nhất là đối với sức khỏe của người dân và công nhân thuộc khu vực dự án.

Bộ cũng yêu cầu Công ty Núi Pháo phải cải tạo nâng cấp và xây dựng các công trình xử lý chất thải theo đúng quy định về bảo vệ môi trường. Có lộ trình khắc phục và thực hiện ngay việc đánh giá, quan trắc, giám sát thường xuyên hoặc tự động liên tục đối với chất lượng nước ngầm ở xung quanh các hồ chứa, các khu dân cư (chú trọng khu vực xóm 6, xã Hà Thượng).

Công ty Núi Pháo phải tiến hành lót đáy hoặc có biện pháp chống thấm các hồ lắng quặng đuôi, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật theo tiêu chuẩn bãi chôn lấp chất thải nguy hại...

Dự án Núi Pháo (huyện Đại Từ, Thái Nguyên) là dự án khai khoáng lớn nhất Việt Nam của Công ty TNHH Khai thác và Chế biến khoáng sản Núi Pháo - đơn vị trực thuộc Công ty CP Tài nguyên Masan (Công ty Masan). Mỏ Núi Pháo tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, được xem là mỏ có trữ lượng vonfram lớn nhất thế giới, đang do công ty Masan Resources đầu tư và khai thác. Dự án thực hiện trên diện tích 921,1 ha trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 10.019 tỷ đồng; Tổng vốn đầu tư thực tế trên 13.000 tỷ đồng, tương đương gần 600 triệu USD.

Bộ TN-MT đã công bố quyết định thanh tra toàn diện dự án này vào ngày 28-9-2016, thời gian thanh tra 45 ngày.

Theo An ninh Thủ đô