Vĩnh Phúc phá rừng phòng hộ xây “siêu nghĩa trang”: Không dừng là vi phạm luật!

Thời gian qua, việc quy hoạch, xây dựng khu công viên nghĩa trang quy mô lớn tập trung tại tỉnh Vĩnh Phúc đã được tỉnh quan tâm và đưa ra bàn luận tại nhiều diễn đàn, hội nghị. Việc khảo sát, quy hoạch nghĩa trang tại một số địa phương trong tỉnh đã được thực hiện mất nhiều thời gian, công sức với mong muốn nơi đặt nghĩa trang được đông đảo người dân đồng thuận, đảm bảo về vấn đề môi trường. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Sức khỏe & Môi trường điện tử, đến nay, người dân địa phương vẫn còn khá nhiều băn khoăn, lo lắng xung quanh chủ trường này... Bởi lẽ, Tam Đảo được định hướng phát triển trọng điểm về du lịch, việc cho làm nghĩa trang trên núi Ngang sẽ ảnh hưởng đến hoạt động du lịch nơi đây.

Điều đáng nói là khu vực cho xây nghĩa trang nằm sát Khu Di tích danh thắng Tây Thiên. Từ xã Bồ Lý, đi qua dãy núi và rừng phòng hộ sẽ là rừng quốc gia Tam Đảo và khu di tích này - nơi được coi là vùng đất thiêng, du lịch tâm linh quan trọng của tỉnh Vĩnh Phúc.

Vận động dân “chuyển nhượng, ủy quyền” đất rừng

Theo đó, tổng vốn đầu tư của dự án khoảng 685 tỉ đồng với diện tích khoảng 153 ha đất tại khu Núi Ngang, trong đó đất dự kiến xây “siêu nghĩa trang” chiếm khoảng 105,5 ha. Nghĩa trang dự kiến có 70.000 mộ phần cải táng và 2 triệu ngăn lưu tro cốt hỏa táng cùng đài hỏa táng. Chính điều này đã tạo dư luận trái chiều trong đại bộ phận người dân thuộc 13 thôn ở xã Bồ Lý.

Việc chấp thuận lập khu công viên nghĩa trang này được người dân địa phương đánh giá là vội vàng theo cách bất thường. Bởi lẽ, cuối năm 2016 - đầu năm 2017, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã có Tờ trình số 02/TTr-UBND gửi Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc đề nghị cho triển khai quy hoạch, xây dựng công viên nghĩa trang tại Núi Ngang ở xã Bồ Lý, huyện Tam Đảo. Tuy nhiên, 2 ngày sau (6/1), Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã họp và thống nhất với tờ trình. Điều đáng nói, trong một số báo cáo của tỉnh đều nêu rõ sự phản đối của người dân về việc lập công viên nghĩa trang này.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, một trong những lý do mà người dân xã Bồ Lý phản đối là vì địa điểm xây nghĩa trang nằm trên khu vực phòng hộ đã được nhà nước giao cho các hộ gia đình, cá nhân nhận trồng, chăm sóc và bảo vệ từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, để phục vụ cho dự án trước đó đã có nhiều người lạ mặt đến vận động một số hộ dân có đất rừng phòng hộ làm thủ tục ủy quyền sử dụng, chuyển nhượng đất rừng. Cho đến này, phần diện tích đã làm hợp đồng ủy quyền sử dụng, chuyển nhượng hiện đã lên tới hàng chục ha đất rừng phòng hộ.

Về sự việc trên, trao đổi với PV, một người dân ở thôn Trại Mái, xã Bồ Lý tỏ ra khá bức xúc: “Người dân Bồ Lý chúng tôi phản đối việc xây dựng công viên nghĩa trang tại khu vực Núi Ngang. Từ bao đời nay, Núi Ngang là lá chắn tự nhiên che chở cho người dân Bồ Lý. Giờ làm nghĩa trang sẽ xoá sổ hàng trăm hecta đất rừng phòng hộ, sẽ ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, tương lai của hàng nghìn hộ dân sống xung quanh khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn Núi Ngang. Lúc đó thiên tai, lũ lụt xảy ra thì ai sẽ chịu trách nhiệm?...”.

Tỏ ra khá băn khoăn khi mà dự án công viên nghĩa trang của tỉnh Vĩnh Phúc không đặt ở vị trí khác mà lại cho quy hoạch, xây đúng vào nơi có rừng phòng hộ. Bà Phạm Thị Xuân ở thôn Trại Mái chia sẻ: “Thực sự người dân chúng tôi không hiểu vì sao họ lại định quy hoạch xây dựng công viên nghĩa trang ở Núi Ngang, vị trí cao nhất ở khu vực này. Hàng nghìn người dân Bồ Lý đều sinh sống ở chân Núi Ngang và sử dụng nước giếng khơi. Giờ đưa nghĩa trang với quy mô lớn như thế về đây thì sau này ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước làm sao con cháu chúng tôi sống được? Rồi các loại nông sản chúng tôi làm ra cũng chẳng còn ai dám mua nữa”.

Ông Hoàng Văn Thụ, một người dân thôn Tấm tỏ ra khá lo lắng: Việc xây công viên nghĩa trang ở đây sẽ khiến mạch nước ngầm và nguồn nước tự nhiên bị ô nhiễm, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, sản xuất của người dân. Đặc biệt, điều chúng tôi đáng ngại nhất là khi công viên nghĩa trang đi vào hoạt động sẽ để lại rất nhiều hệ lụy như: vàng mã, rác thải, vòng hoa, nhà táng, lò hỏa thiêu…gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như đời sống người dân.

Không dừng là vi phạm luật

Để thực hiện dự án, một số cá nhân đã tự ý chuyển nhượng, ủy quyền sử dụng đất rừng phòng hộ Núi Ngang cho người từ nơi khác đến. Nói về vấn đề này, đồng chí Trần Như Trai, Trưởng phòng Tư pháp huyện Tam Đảo xác nhận & cho biết: “Theo báo cáo của UBND xã Bồ Lý, trên địa bàn xã thời gian qua có hiện tượng người dân địa phương ủy quyền sử dụng đất rừng phòng hộ Núi Ngang cho cá nhân ở địa phương khác. Việc làm này không phù hợp với quy định hiện hành bởi đã là rừng phòng hộ thì không được ủy quyền sử dụng, không được chuyển nhượng, mua bán”.

Đồng chí Trần Xuân Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã Bồ Lý cho biết: “Đúng là có việc người dân ủy quyền sử dụng đất rừng phòng hộ cho cá nhân khác, nhưng họ tự ý làm, không thông qua hay xin xác nhận của xã nên rất khó cho chính quyền cơ sở. Hiện nay, chúng tôi đang tiến hành tìm hiểu để xác minh diện tích cụ thể đã được người dân làm hợp đồng ủy quyền”.

Xung quanh chủ trương triển khai quy hoạch, xây dựng khu công viên nghĩa trang tại khu vực Núi Ngang thuộc xã Bồ Lý. Thời gian qua, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã nhận được khá nhiều ý kiến góp ý của người dân địa phương cũng như quan điểm phản biện của các chuyên gia đầu ngành về lâm nghiệp, môi trường. Nhiều ý kiến đã chỉ rõ những nguy cơ, hệ lụy khi hàng trăm ha rừng phòng hộ đầu nguồn bị chặt bỏ và kiến nghị các cơ quan chức năng của tỉnh Vĩnh Phúc nghiên cứu, đánh giá kỹ các vấn đề liên quan đến dự án công viên nghĩa trang.

Lắng nghe và tiếp nhận các ý kiến trên, mới đây đồng chí Vũ Chí Giang - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã thông tin về việc Vĩnh Phúc sẽ dừng dự án Công viên nghĩa trang tại khu vực Núi Ngang.

Mặc dù rất vui mừng, phấn khởi trước quyết định này, nhưng theo ghi nhận của PV, người dân của tỉnh Vĩnh Phúc nói chung, người dân ở xã Bồ Lý nói riêng hiện vẫn còn khá nhiều lo lắng, băn khoăn. Không biết rằng, việc bảo dừng dự án Công viên nghĩa trang tại khu vực Núi Ngang liệu có dừng hay không. Bởi trên thực tế vẫn chưa có văn bản thông tin rõ ràng, đầy đủ về việc ngừng triển khai dự án công viên nghĩa trang tại Núi Ngang.“Chúng tôi vẫn lo lắm! Mừng vì tỉnh đã nói là dừng dự án nhưng cũng không hiểu là có dừng hẳn không... Hơn nữa, thông tin dừng dự án là chúng tôi nghe mọi người truyền tai nhau chứ cũng chưa có thông báo cụ thể gì từ phía các cấp chính quyền”, ông Nguyễn Ngọc Bảy (dân tộc Sán Dìu) trú tại thôn Đồng Cà, xã Bồ Lý cho biết.

Thiết nghĩ, Thủ tướng Chính phủ đã ra lệnh cho dừng dự án Công viên nghĩa trang tại khu vực Núi Ngang (Vĩnh Phúc). Không biết rằng tỉnh Vĩnh Phúc có chấp hành lệnh của Thủ tướng hay vẫn tiếp tục cho triển khai dự án khu nghĩa trang này. Để làm rõ vấn đề trên, chúng tôi sẽ tiếp tục điều tra làm rõ sự việc này.

Sức khỏe & Môi trường sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Nhóm PV