Bộ trưởng Bộ Y tế: 3 trẻ tử vong sau tiêm vaccine là việc hy hữu chưa từng xảy ra trong lịch sử

Trong Chương trình "Dân hỏi Bộ trưởng trả lời" tối ngày ngày 27/10, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã trả lời về những vấn đề này cũng như một số thắc mắc của người dân về những bất cập trong việc khám chữa bệnh bằng bảo hiểm hoặc những giải pháp khắc phục tình trạng quá tải bệnh viện.

Khi được hỏi về vụ việc 3 cháu nhỏ bị chết sau khi tiêm vaccine tại Quảng Trị. Mới đây cơ quan điều tra đã có thông tin chính thức. Tuy nhiên, có nhiều thắc mắc là tại sao đến thời điểm này chưa có ý kiến chính thức từ Bộ Y tế?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Trước hết thay mặt lãnh đạo ngành y tế Việt Nam và cá nhân, tôi muốn gửi lời chia buồn và cảm thông sâu sắc đến gia đình của 3 trẻ bị tử vong sau tiêm vaccine viêm gan B ở Quảng Trị.

Đây là sự việc hy hữu rất nghiêm trọng, chưa từng xảy ra trong lịch sử 25 năm tiêm chủng ở Việt Nam. Vì vậy, Bộ Y tế đã cử ngay đoàn công tác kết hợp với công an và y tế địa phương điều tra.

Do tính chất vụ việc nghiêm trọng và có kết luận khách quan, chúng tôi có văn bản đề nghị Bộ Công an vào cuộc điều tra.

Bệnh nhân "bò từ gầm giường" ra đón bộ trưởng Y tế

Bộ trưởng Y tế: Hãy gửi ảnh bác sĩ nhận phong bì cho tôi

Bộ trưởng Y tế ra sách về những người thầy của ngành y Việt

Bộ trưởng Y tế nói về phong bì, bôi trơn

Nên đọc

Trong thời gian điều tra, các bên liên quan có sự hợp tác chặt chẽ. Về vấn đề ban hành văn bản quy phạm pháp luật quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiêm chủng thì Bộ Y tế trước đây đã tham mưu ban hành luật truyền nhiễm. Trong đó có điều 30 quy định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Y tế, ủy ban nhân dân, chương trình tiêm chủng mở rộng của sở y tế, đơn vị sản xuất vắc xin và của người tham gia tiêm chủng.

Trước đây, Bộ Y tế cũng đã ban hành từ 2008 quyết định 23 quy định chặt chẽ quy trình tiêm chủng an toàn trên toàn quốc; tổ chức thanh tra, kiểm tra toàn diện các điểm tiêm chủng trên toàn quốc, nếu đạt điều kiện thì mới cho tiêm chủng. Hiện, chúng tôi đang xây dựng nghị định về tiêm chủng để có hành lang pháp lý cao hơn và chi tiết hơn trong vấn đề thực hành tiêm chủng.

Ngày 10/10/2013, Công an tỉnh Quảng Trị đã quyết định tống đạt vụ án do vô ý làm tử vong cho 3 trẻ sơ sinh vì không thực hiện đúng thực hành tiêm chủng.

Như vậy, nguyên nhân ở đây không phải do vaccine mà do người tiêm chủng không thực hiện đúng quy trình tiêm chủng, dẫn đến tử vong của các cháu.

Bộ trưởng khuyên các bà mẹ tiếp tục đưa con đi tiêm chủng vì tương lai của các cháu. Và tôi cũng gửi thông điệp tới đồng nghiệp làm tiêm chủng trong toàn quốc, chúng ta đã rất vất vả trong nhiều năm qua đã bảo vệ phòng bệnh và giảm tử vong cho hàng triệu trẻ em. Nhưng nếu một chút sơ suất thì có thể dẫn đến tử vong và tai biến đáng tiếc cho các cháu. Vì vậy, các bạn hãy làm việc hết trách nhiệm, cố gắng cao nhất, đặt vấn đề an toàn tiêm chủng cho các cháu lên trên hết.

Trước tình trạng phân biệt đối xử đối với người khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế, đặc biệt là việc lạm dụng, rút ruột bảo hiểm y tế thông qua việc kê đơn thuốc biệt dược hay việc xét nghiệm. Bộ trưởng có ý kiến về vấn đề này như thế nào?

Theo Bộ trưởng thi đúng là có trường hợp như vậy. Vừa qua, qua tiếp xúc cử tri, cũng có phản ánh là có sự phân biệt đối xử giữa người khám bảo hiểm y tế và người khám dịch vụ. Điều này trong ngành y tế không chấp nhận được. Vì dù khám dịch vụ hay bảo hiểm thì trước mặt ta đều là người bệnh, đều phải khám và chữa bệnh với kết quả cao nhất. Tuy nhiên, chúng ta cũng thấy rằng, không phải trường hợp cá biệt mà biến thành phổ biến, thấy cây mà không thấy rừng. Bởi vì bảo hiểm y tế ở nước ta thời gian qua đạt được kết quả đáng kể.

Thống kê năm 2012 số lượt người khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế là 121 triệu lượt người. Với tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế là 68% trong cả nước mà nguồn thu cũng như phần chi cho khám chữa bệnh cho toàn quốc là 60-80% tùy theo tuyến là từ bảo hiểm y tế.

Như vậy, bảo hiểm y tế vẫn thu hút nhiều người khám bằng bảo hiểm y tế. Và có điều mà các nước khác chưa chắc đã thực hiện được, vì chúng ta là bảo hiểm xã hội, cung cấp dịch vụ y tế cơ bản nhưng với mệnh giá hơn 500 nghìn đồng, người bệnh được chữa bệnh và sử dụng kỹ thuật cao, kể cả bệnh mãn tính như chạy thận nhân tạo, can thiệp tim, mổ tim chi phí 100-200 triệu nhưng bảo hiểm y tế vẫn thanh toán.

Tuy nhiên, BHYT chưa hấp dẫn được người dân là do giá dịch vụ y tế qua 17 năm vẫn chưa thay đổi và rất thấp (ví dụ tiền khám bệnh chỉ 3.000 đồng). Thông tư 04 liên Bộ đã điều chỉnh giá dịch vụ 3/7 yếu tố, gồm chi phí khám bệnh, tiền giường bệnh và một số chi phí trực tiếp. Như vậy người bệnh trước đây do giá thấp phải bỏ tiền ra để bù vào giá thật thì hiện nay, giá đó đã được bảo hiểm thanh toán. Đăc biệt là đối với những người nghèo và người cận nghèo, những đối tượng này được Nhà nước mua cho thẻ bảo hiểm (ví dụ người nghèo được Nhà nước hỗ trợ 100%, người cận nghèo 70%, một số địa phương đã mua thêm 30% cho người cận nghèo).

Người dân cũng hiểu rằng việc thay đổi, cải thiện một bộ mặt chung cho Bộ Y tế thì không phải là câu chuyện một sớm một chiều mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.

Một lá thư bức xúc nói rằng viện phí điều chỉnh được 1 năm rồi mà hàng ngày chúng tôi vẫn chỉ nhìn, nghe, đọc về những chuyện như: Cơ sở vật chất xuống thấp, y đức xuống cấp. Không rõ mục tiêu tăng viện phí là gì nếu nó không cải thiện chất lượng khám chữa bệnh?. Cách đây 5 tháng, tôi thấy Bộ trưởng từng nói đến kế hoạch kế chi tiết để giảm tải bệnh viện, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Kế hoạch này đã được thực hiện cụ thể ra sao hay đến nay vẫn chỉ là đề án trên giấy tờ, thưa Bộ trưởng?

Điều chỉnh giá dịch vụ thực chất có 3/7 yếu tố để tạo thành giá. Trong 3 yếu tố đó mới tính từ 60 - 90%, chứ chưa tính hết 100% của 3/7 yếu tố đó. Cho nên khi điều chỉnh giá dịch vụ thì chất lượng cơ sở vật chất cũng chưa thể tăng lên ngay được và cũng không thể giảm tải bệnh viện ngay được. Việc quá tải là do số giường bệnh/10.000 dân của chúng ta quá thấp, hiện nay mới đạt 22,5, trong khi đó, tối thiểu phải là 39 giường bệnh/10.000 dân. Vì vậy, muốn giảm tải, chúng ta phải tăng giường bệnh và mở thêm bệnh viện.

Gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chi khoảng 20 ngàn tỷ đồng để xây mới cơ sở 2 của các bệnh viện ở tuyến cuối cho 5 chuyên khoa quá tải tại Hà Nội và TP HCM, xây các bệnh viện qui mô khoảng 1.000 giường trở lên. Muốn làm được những việc này cũng không dưới 3 năm.

Giải pháp thứ hai là giải pháp căn cơ, cơ bản lâu dài và đã triển khai, đó là xây dựng mạng lưới bệnh viện vệ tinh của 5 chuyên khoa quá tải. Bệnh viện vệ tinh chính là các bệnh viện tuyến tỉnh mà Bộ Y tế sẽ chỉ đạo các bệnh viện tuyến cuối chuyển giao kỹ thuật cao cho tuyến dưới và tuyến tỉnh sẽ tự thực hiện những kỹ thuật đó mà không cần chuyển bệnh nhân lên tuyến trên.

Tất cả những chương trình đó chắc chắn sẽ có kết quả và đây là kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn đất nước, nhưng nhanh nhất cũng phải một vài năm tới chúng ta mới thấy hiệu quả được.

Khiết Tâm