Nông nghiệp Việt Nam tiến thêm một bước trong thực hiện cam kết COP26

Quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp hướng dẫn đồng bộ từ chọn giống, làm đất, gieo sạ, bón phân, quản lý nước, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ, giúp giảm phát thải, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng hạt gạo. Quy trình MRV được xây dựng nhằm thiết lập cơ chế đo lường, báo cáo, thẩm định giảm phát thải khí nhà kính (MRV) trong canh tác lúa, tạo nền tảng cho việc chứng nhận, xác nhận tín chỉ carbon trong nông nghiệp.

Ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ NN&MT.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ NN&MT cho biết, trong triển khai Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở ĐBSCL chính là hoàn thiện quy trình sản xuất bền vững. Sau 2 năm triển khai thí điểm, quy trình đã nhận được nhiều góp ý của các nhà khoa học, doanh nghiệp, các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước. Trên cơ sở đó, Bộ NN&MT đã chỉnh sửa, nâng cấp và hoàn thiện bộ yêu cầu kỹ thuật cao hơn, phù hợp với điều kiện đặc thù của từng tiểu vùng sinh thái ĐBSCL.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết, trong hai năm qua, các viện, trường cùng các chuyên gia quốc tế đã phối hợp chặt chẽ, lăn lộn ở nhiều địa phương để thu thập dữ liệu thực tế để hoàn thiện quy trình MRV đầu tiên của Việt Nam cho lĩnh vực lúa gạo. Việc công bố quy trình MRV cũng là thông điệp gửi tới cộng đồng quốc tế, Việt Nam đã có bước tiến thực chất trong thực hiện cam kết tại COP26, với bộ quy trình đo đếm báo cáo thẩm định được xây dựng theo thông lệ quốc tế và dựa trên dữ liệu thực địa.

Theo Thứ trưởng Trần Thanh Nam, tuy quy trình cần tiếp tục theo dõi, cập nhật và hoàn thiện, nhưng đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu nỗ lực lớn trong suốt hai năm qua. Việc hoàn hoàn thiện quy trình sản xuất bền vững và quy trình MRV phát thải sẽ là nền tảng để triển khai sâu rộng tại các địa phương trong thời gian tới.

“Đây là quy trình có thể là đầu tiên ở Việt Nam về đo đếm giảm phát thải, hôm nay cũng là cơ sở pháp lý giữa hai quy trình này để các địa phương và kể cả triển khai cơ chế, chính sách hỗ trợ cho 2 quy trình này. Thứ hai cũng là công bố với thế giới rằng đây là quy trình vừa là thí điểm, nhưng mà quy trình đo đếm báo cáo, thẩm định đầu tiên của Việt Nam, đây là cơ sở pháp lý để cac tổ chức quốc tế có thể vào đây để cùng phối hợp.

Tại hội nghị, các chuyên gia, đại diện các địa phương, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế đã thảo luận về phương thức triển khai, các rào cản thực tiễn, ứng dụng đào tạo kỹ thuật số và ghi chép điện tử cho nông dân, cùng huy động nguồn lực, chia sẻ lợi ích tín chỉ carbon và kết nối chuỗi tiêu thụ gạo bền vững.

Theo Bộ NN&MT, áp dụng hai quy trình này không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là bước khởi đầu cho chuyển đổi phương thức sản xuất lúa gạo Việt Nam từ sản xuất truyền thống sang sản xuất xanh, thông minh, tuần hoàn và phát thải thấp. Bộ NN&MT mong muốn các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân phối hợp đồng bộ, biến quy trình này thành chuẩn mực mới trong sản xuất lúa vùng ĐBSCL.

Hội nghị đã thống nhất lộ trình áp dụng thí điểm từ vụ Đông Xuân 2025–2026, tiến tới nhân rộng toàn vùng từ năm 2027, đồng thời xây dựng bộ công cụ theo dõi, đánh giá hiệu quả giảm phát thải và hiệu quả kinh tế cho nông dân.