Trường học sinh thái là nền tảng bền vững để chống rác thải nhựa

Hội thảo nhằm giới thiệu, hướng dẫn các nhà trường áp dụng Bộ tiêu chí Trường học sinh thái ASEAN vào hoạt động giảng dạy, quản lý và ngoại khóa. Sự kiện cũng là dịp để các trường đã triển khai mô hình, từng đạt Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giúp các giáo viên và cán bộ quản lý có thể hiểu rõ, vận dụng linh hoạt các tiêu chí vào thực tế trường học.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi, mô hình Trường học sinh thái ASEAN - Trường học không rác thải nhựa mang ý nghĩa xã hội, nhân văn, thiết thực và cấp bách. Đây là mô hình giúp lồng ghép giáo dục môi trường vào học đường, nuôi dưỡng ý thức, hình thành thói quen xanh ngay từ ghế nhà trường. Những hành động nhỏ như hạn chế chai nhựa, phân loại rác tại nguồn, hay tái chế đồ dùng học tập, các em học sinh sẽ trở thành những đại sứ môi trường, lan tỏa thông điệp tích cực đến gia đình và cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi phát biểu.

Khảo sát của Ngân hàng Thế giới cho thấy, ĐBSCL là điểm nóng về rác nhựa dùng một lần, chiếm tới 72% tổng lượng rác thải nhựa trên cả nước. Đặc biệt, tại các khu vực ven sông đô thị như Cần Thơ, mật độ rác nhựa lên tới 34,5 vật phẩm trên mỗi đơn vị khảo sát, cao hơn gần gấp ba lần so với vùng nông thôn. Trước những thách thức về ô nhiễm nhựa sông ngòi, Cần Thơ trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng Trường học sinh thái. Nhiều trường học ở địa phương đã đạt giải thưởng cấp Quốc gia và cấp ASEAN, trở thành những tấm gương tiêu biểu trong việc gắn kết giáo dục - môi trường - cộng đồng. Ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ NN-MT, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng đã nhấn mạnh tại Lễ phát động: Giáo dục về môi trường không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là nền tảng để xây dựng một cộng đồng xanh, có ý thức và hành động cụ thể trong việc bảo vệ hành tinh.

Ban tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 tin tưởng, sự kiện sẽ lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường, khuyến khích các sáng kiến đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy và học tập. Từ đó, cùng nhau xây dựng một cộng đồng học đường sáng - xanh - sạch - đẹp, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia và khu vực.

GS-TS Nguyễn Thị Kim Cúc, Thành viên Ban Giám khảo cuộc thi khẳng định ý nghĩa của mô hình Trường học sinh thái trong bối cảnh ô nhiễm nhựa ngày càng nghiêm trọng: “Trường học sinh thái không chỉ là một danh hiệu, mà là nền tảng bền vững để chống rác thải nhựa, biến mỗi học sinh thành một đại sứ môi trường đích thực”.

Chia sẻ từ kinh nghiệm quốc tế, GS-TS Nguyễn Thị Kim Cúc cho rằng: Các phương pháp giáo dục môi trường có hiệu quả nhất đến từ những phương pháp mang tính trải nghiệm và can thiệp hành vi. Do đó, bà kêu gọi các trường học hãy tập trung vào việc tạo ra văn hóa không rác thải nhựa trong từng hoạt động, tận dụng khả năng tiếp thu và lan tỏa thay đổi của thế hệ trẻ nhằm cải thiện môi trường học tập, nâng cao sức khỏe và kết nối địa phương. Hội thảo cũng là diễn đàn kết nối giữa nhà trường - cơ quan quản lý - tổ chức xã hội cùng chung tay hành động vì mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa trong giáo dục và lan tỏa tinh thần “Trường học không rác thải nhựa” trên phạm vi cả nước.

GS-TS Nguyễn Thị Kim Cúc trình bày tham luận tại hội thảo.

Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ kêu gọi: Các cơ quan, đoàn thể và chính quyền địa phương cần tăng cường hỗ trợ, kết nối nguồn lực, đồng hành cùng nhà trường trong các sáng kiến về môi trường, đặc biệt là công tác truyền thông, tuyên truyền giảm rác thải nhựa. Doanh nghiệp và cộng đồng xã hội hãy cùng chung tay với ngành giáo dục trong việc cung cấp các giải pháp thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần, khuyến khích tiêu dùng bền vững.

Cùng ngày, các đại biểu, khách mời, nhà trường tham quan thực tế tại Trường Phổ thông Việt Mỹ (TP. Cần Thơ) - mô hình tiêu biểu của phong trào Trường học không rác thải nhựa. Học sinh trường Việt Mỹ không chỉ học cách bảo vệ môi trường qua sách vở mà còn tham gia thiết thực qua các hoạt động ngoại khóa: câu lạc bộ STEM, sáng tạo sản phẩm tái chế từ vỏ trái cây, tổ chức tuần lễ môi trường, phân loại rác ngay trong lớp học. Sau TP Cần Thơ, Ban Tổ chức sẽ tổ chức Hội thảo “Kết nối, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm Trường học sinh thái ASEAN - Trường học không rác thải nhựa” tại TP. Huế cũng trong tháng 10. Quỹ Vì tương lai xanh là Nhà tài trợ chiến lược của Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025: Trường học không rác thải nhựa. Đây là năm thứ 2 liên tiếp Quỹ đồng hành cùng Bộ NN-MT để phát động tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam trên quy mô toàn quốc.