Tạo sức bật cho trung du, miền núi Bắc bộ hướng đến phát triển xanh

Ngày 15/4, Bộ Chính trị, Ban Bí thư T.Ư Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 11 ngày 10.2.2022 của Bộ Chính trị khóa XIII về Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng trung du và miền núi Bắc bộ (gọi tắt là Vùng) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đánh giá, vùng trung du và miền núi Bắc bộ có địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng của cả nước, “cửa ngõ phía tây và phía bắc quốc gia”.

Theo Tổng bí thư, trong 17 năm qua, thực hiện các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, một số địa phương có sự phát triển bứt phá, tạo nên những điểm sáng trong Vùng và cả nước.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh phải đổi mới tư duy phát triển, nhất là về liên kết vùng, tiểu vùng. Cần có cơ chế, chính sách đặc thù; phân bổ nguồn lực; nguồn nhân lực và tiềm năng, lợi thế nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của vùng, các tiểu vùng và từng tỉnh trong vùng, tiểu vùng. Từ đó giải quyết các vấn đề trọng điểm quốc gia tại vùng; các vấn đề liên ngành, liên vùng, liên tiểu vùng.

“Đồng thời phải nhận thức và giải quyết thật đúng, thật tốt mối quan hệ giữa phát triển vùng và phát triển chung của cả nước - cả nước vì vùng và vùng vì cả nước. Xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của các ban, bộ, ngành trung ương; của các địa phương trong vùng để xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiện có hiệu quả nghị quyết theo đúng tinh thần “đúng vai, thuộc bài”” - Tổng Bí thư lưu ý.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, năm 2045 vùng trung du và miền núi Bắc Bộ sẽ là hình mẫu phát triển xanh của cả nước

Trung du và miền núi Bắc Bộ chiếm 35% diện tích tự nhiên cả nước, có nhiều tài nguyên, khoáng sản; dân số 14,7 triệu, chiếm hơn 15% cả nước. Đây là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của cả nước, cửa ngõ phía Tây và phía Bắc của quốc gia.

Thời gian qua, hạ tầng giao thông trong vùng đã được đầu tư, cải thiện kết nối giữa các tỉnh và với vùng khác. Một số địa phương phát triển bứt phá. Tuy nhiên, Tổng Bí thư chỉ rõ, lợi thế của vùng chưa được khai thác hiệu quả. Đây vẫn là "vùng trũng" và "lõi nghèo" của cả nước; liên kết vùng còn yếu. Khoảng cách trình độ phát triển và thu nhập bình quân đầu người trong vùng với cả nước tiếp tục gia tăng.

Trong khi đó, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII định hướng phát triển vùng theo hướng "khai thác tốt hơn và phát huy tốt nhất các lợi thế của mỗi vùng về kết cấu hạ tầng, điều kiện tự nhiên, vị trí địa kinh tế - chính trị, nguồn nhân lực, tăng cường tính liên kết nội vùng và liên vùng để tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu, tạo không gian phát triển mới...".

Thực tế này đặt ra yêu cầu tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 37 của Bộ Chính trị khóa IX; Kết luận số 26 của Bộ Chính trị khóa XI và ban hành nghị quyết mới về phương hướng phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng trung du miền núi Bắc Bộ.

Theo Tổng Bí thư, Bộ Chính trị xác định trung du và miền núi Bắc Bộ là địa đầu, phên giậu, lá phổi của đất nước; có bề dày lịch sử với nhiều di sản văn hóa đặc sắc; có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng cả về kinh tế xã hội; môi trường sinh thái lẫn quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Vì vậy, cần phát triển nhanh và bền vững vùng, từng bước thu hẹp trình độ phát triển và mức sống của nhân dân so với vùng khác.

Chiến lược phát triển vùng cần bền vững, tăng trưởng xanh; hình thành các hành lang kinh tế, một số vùng động lực, cực tăng trưởng; phát triển chuỗi ngành kinh tế, vùng đô thị và công nghiệp, tạo bứt phá. Các tỉnh trong vùng phải cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh; ưu tiên vốn nhà nước cho hạ tầng giao thông và địa bàn xa, khó khăn.

Về mục tiêu, Tổng bí thư cho biết, nghị quyết của Bộ Chính trị yêu cầu đến năm 2030, “vùng trung du và miền núi Bắc bộ là vùng phát triển xanh, bền vững và toàn diện”; một số tỉnh nằm trong nhóm các tỉnh phát triển khá của cả nước.

Đến năm 2045, vùng là hình mẫu phát triển xanh của cả nước, trong đó có khoảng 50% số tỉnh nằm trong nhóm các tỉnh phát triển khá trong cả nước...".

Để đạt những mục tiêu trên, Tổng Bí thư nêu rõ phải đổi mới tư duy phát triển, nhất là về liên kết vùng, tiểu vùng; cơ chế, chính sách đặc thù; phân bổ nguồn lực; giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển vùng và phát triển chung của cả nước. Cán bộ, người dân cần được khơi dậy truyền thống cách mạng, yêu nước, sáng tạo, tự lực, tự cường, vươn lên.

Thể chế, chính sách phát triển vùng cần được hoàn thiện trên cơ sở đổi mới tư duy và nhận thức. Các đơn vị xây dựng và thực hiện tốt quy hoạch phát triển vùng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 theo hướng xanh, bền vững, toàn diện; phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia.

Ban cán sự đảng Chính phủ được giao chỉ đạo xây dựng và ban hành chương trình hành động triển khai nghị quyết; trước mắt ưu tiên sớm hoàn thiện quy hoạch phát triển vùng. Tổng Bí thư "tha thiết mong đợi và tin tưởng sau hội nghị, các địa phương trong vùng sẽ nỗ lực phấn đấu mạnh mẽ hơn nữa".

NGUYỄN VIẾT KIÊN