Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao tạo bước ngoặt trong tư duy làm nông

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Chí Hùng.

Ngày 23/12, UBND TP. Cần Thơ tổ chức Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Đề án phát triển 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL, giai đoạn 2024-2025 và triển khai kế hoạch giai đoạn 2026-2030.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP Cần Thơ cho biết, thành phố hiện có 64 xã, phường tham gia Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030” (Đề án), với diện tích triển khai năm 2025 đạt 104.500 ha. Kết quả thực hiện 12 mô hình thí điểm cho thấy, lượng giống gieo sạ 60-80 kg/ha (giảm 40-50%), giảm trên 30% lượng phân đạm, giảm 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật, áp dụng tốt giải pháp tưới ngập - khô xen kẽ. Về năng suất, lúa tại mô hình đạt cao hơn 0,3-0,7 tấn/ha so với canh tác truyền thống. Tổng chi phí sản xuất ở mô hình giảm trung bình 1,1 triệu đồng/ha. Phát thải khí nhà kính giảm từ 2-12 tấn CO2/ha. Lợi nhuận tăng ít nhất 20% so với ngoài mô hình.

Nông dân TP Cần Thơ dùng drone gieo sạ lúa.

Từ kết quả các mô hình thí điểm, thành phố đã nhân rộng 65 mô hình. Đồng thời, xây dựng và triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn từ rơm, thu nhập nông dân tăng thêm 33 triệu đồng/ha/3 vụ.

Với diện tích đất trồng lúa hơn 319.000 ha và sản lượng hàng năm đạt trên 4 triệu tấn, Cần Thơ không chỉ đóng góp cho an ninh lương thực mà còn nỗ lực đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về giảm phát thải và tăng trưởng xanh của thế giới.

Hội nghị đã đánh giá kết quả đạt được, thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, hạn chế, đồng thời trao đổi, thảo luận và thống nhất các định hướng, giải pháp triển khai hiệu quả Đề án trong giai đoạn tới.

Nông dân TP Cần Thơ đã cơ hóa hóa nhiều công đoạn trong sản xuất lúa theo Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao.

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Chí Hùng cho biết, việc triển khai thành công trên 104.500 ha với sự đồng hành của 171 HTX là một kết quả ấn tượng. Đề án đã tạo ra sự thay đổi lớn trong tư duy sản xuất của bà con nông dân. Các mô hình thí điểm đã chứng minh được lợi ích kép là năng suất tăng cao, chi phí giảm, giúp lợi nhuận của nông dân tăng thêm từ 1,3-6,5 triệu đồng/ha.

Song, vẫn còn những tồn tại như việc cung ứng dịch vụ cơ giới hóa còn hạn chế. Nông dân chưa thấy rõ lợi ích của việc áp dụng biện pháp kỹ thuật xử lý rơm trên đồng ruộng và giá trị kinh tế từ rơm, nên tỷ lệ thu gom rơm ra khỏi ruộng chưa đạt. Hệ thống thủy lợi chưa đồng bộ, giao thông nội đồng chưa đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa; HTX chưa tiếp cận các chính sách tín dụng.

Nông dân TP Cần Thơ vui mừng khi được mùa trúng giá khi tham gia sản xuất lúa the Đề án.

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Chí Hùng nhấn mạnh: Để thực hiện thành công mục tiêu giai đoạn 2026-2030, Sở NN-MT chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát, hoàn thiện vùng sản xuất theo đúng tiêu chí Đề án. Trong đó, ưu tiên nguồn vốn từ ngân sách và nguồn vay của Ngân hàng Thế giới (WB) để đầu tư hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng, đảm bảo điều kiện canh tác đáp ứng yêu cầu. Khẩn trương phối hợp với các đơn vị tổ chức giám sát đánh giá tỷ lệ áp dụng của nông dân, hỗ trợ HTX thực hiện quy trình thí điểm đo lường - báo cáo - thẩm định cho canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, bắt đầu thí điểm từ vụ Đông Xuân 2025-2026.