Cần Thơ: Ông Võ Tấn Dũng - người đi tiên phong về tuyển rửa cát biển thành cát sạch

Ông Võ Tấn Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Cát sạch MeKong.

Dành trọn cuộc đời… với cát

Trong cái nắng gay gắt, xưởng sản xuất của Công ty Cổ phần Công nghệ Cát sạch MeKong tại TP Cần Thơ vẫn rộn rã tiếng máy chạy và giọng nói hối hả. Tâm điểm của sự hối hả ấy chính là ông Võ Tấn Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Cát sạch MeKong - một người đàn ông với đôi mắt sáng ngời nhiệt huyết. Ông đang tất bật chỉ đạo nhân công lắp đặt thiết bị tuyển rửa cát biển - đứa con tinh thần mà ông đã ấp ủ, nuôi dưỡng suốt bao năm tháng.

Bên cạnh xưởng sản xuất, khu tập kết cát sạch trải dài như một bãi biển thu nhỏ. Mỗi hạt cát ở đây đều mang dấu ấn của ông Dũng - người đã kiên trì cải tiến, thử nghiệm không ngừng nghỉ để biến chúng từ cát biển thành cát sạch.

Công ty Cổ phần Công nghệ Cát sạch MeKong tại TP Cần Thơ luôn rộn rã tiếng máy chạy.

Trong tháng 4 vừa qua, ông đã một lần nữa chứng minh tài năng của mình khi cải tiến thiết bị và thực nghiệm thành công việc tuyển rửa cát biển, mở ra cơ hội cung cấp cát cho các dự án đường cao tốc với giá thành tối ưu. Nhìn những hạt cát lấp lánh dưới ánh nắng, chúng tôi rất cảm phục trước sự đam mê và kiên định của ông Dũng. Từng hạt cát ấy không chỉ là vật liệu xây dựng, mà còn là biểu tượng cho hành trình đầy gian nan ông đã trải qua. Có những đêm trắng ông thao thức tìm giải pháp, có những lúc thất bại tưởng chừng như không thể vượt qua. Nhưng với niềm tin mãnh liệt và tình yêu sâu đậm dành cho cát, ông đã vượt lên tất cả.

Phóng viên Tạp chí Sức khỏe và Môi trường trao đổi với kỹ sư Võ Tấn Dũng.

Câu chuyện của ông Dũng là một bài học về sự kiên trì và đổi mới. Trong từng hạt cát sạch, ta thấy được sự dịu dàng của biển cả, sự bền bỉ của thời gian và hơn hết là tâm huyết của một người đàn ông đã dành cả đời để biến điều không tưởng thành hiện thực. Đó là một câu chuyện đầy cảm hứng, thổi bùng ngọn lửa hy vọng cho một tương lai xây dựng bền vững hơn.

Từ năm 2007, ông Dũng đã khởi đầu cuộc hành trình với cát, một thứ vật liệu tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều thứ cần loại bỏ. Mặc dù thị trường đã có các thiết bị sàng lọc, nhưng ông vẫn nhận thấy chúng chưa đủ hiệu quả vì vẫn còn nhiều tạp chất lẫn trong cát.

“Với tâm niệm rằng cát phải được làm sạch hoàn toàn, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu công nghệ tuyển rửa cát - một lĩnh vực khá mới mẻ trong ngành xây dựng lúc bấy giờ. Mỗi thử nghiệm, mỗi thất bại là một bài học và mỗi thành công nhỏ nhoi lại thổi bùng ngọn lửa đam mê”, ông Dũng kể lại.

Một góc ông ty Cổ phần Công nghệ Cát sạch MeKong tại TP Cần Thơ.

Ông Dũng đã miệt mài lao động, không ngừng thử nghiệm và cải tiến công nghệ, bất chấp muôn vàn khó khăn và thất bại. Ông tin rằng chỉ khi loại bỏ hoàn toàn tạp chất, cát mới đạt được chất lượng cao, giá thành hợp lý và giúp công trình xây dựng bền vững.

Cuối cùng, với sự kiên trì và đam mê, ông đã thành công trong việc sáng chế ra công nghệ “sàng lọc và rửa cát bẩn thành cát sạch”, được nhiều nơi ứng dụng. Thời điểm này, ông Dũng đang là Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng thương mại Vận tải Phan Thành. Chính vì vậy, nhiều người hay gọi công nghệ này là “cát sạch Phan Thành”.

Đến năm 2018, ông lại sáng chế ra “Hệ thống và phương pháp sàng rửa và phân loại cát nhiễm mặn”. Ðây là dây chuyền thiết bị công nghệ đơn giản, gọn nhẹ, được nghiên cứu thiết kế lắp đặt xử lý theo hệ thống từ khâu rửa, sàng, loại bỏ muối từ < 0,01% đến < 0,05% (tùy theo nhu cầu sử dụng), loại bỏ bụi bùn sét, tạp chất hữu cơ, phân loại mô đun cát ra cát to làm bêtông, cát nhuyễn để xây trát, loại mịn nhất thải ra dùng cho san lấp. Hệ thống nước rửa cát được quy tập, xử lý đạt mức cho phép trước khi thải ra môi trường.

Ông Võ Tấn Dũng báo cáo việc tổ chức vận hành hệ thống thiết bị tuyển rửa cát biển để kiểm tra thẩm định đánh giá chất lượng cát biển thành phẩm bởi công nghệ tuyển rửa cát biển mới cải tiến.

Song song đó, ông Dũng cũng đã chủ động thu mẫu cát nhiễm mặn điển hình ở nhiều nơi như: Quảng Ninh, Thanh Hóa, Bình Định, Bình Thuận, Ninh Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu, Phú Quốc (Kiên Giang), Trà Vinh … đưa vào tuyển rửa thử nghiệm.

Năm 2018, Viện Khoa học Công nghệ xây dựng (Bộ Xây dựng) kiểm định thực nghiệm qua thiết bị tuyển rửa tại Cần Thơ nguồn cát biển Bà Rịa - Vũng Tàu, cát nguyên khai chứa 0,255% muối, sau xử lý bằng công nghệ Phan Thành, hàm lượng ion clo (Cl-) còn 0,043%; tiếp tục năm 2019 Viện Khoa học Công nghệ xây dựng (Bộ Xây dựng) kiểm định cát biển Phú Quốc, cát nguyên khai chứa 0,38% muối, sau khi xử lý bằng công nghệ Phan Thành, hàm lượng ion clo (Cl-) còn 0,009% Viện Chuyên ngành Bê tông - Bộ Xây Dựng đã báo cáo đánh giá cát thành phẩm sau khi tuyển rửa đều đạt theo TCVN 7570:2006 cát dùng cho bê tông và vữa.

Các yếu tố gây hại khác trong cát biển đều được xử lý qua dây chuyền trên. Tuy nhiên, thời điểm này, chưa có văn bản nào của các cơ quan nhà nước quy định tiêu chuẩn về việc sàng rửa cát nhiễm mặn thành cát sạch để dùng trong xây dựng. Vì vậy, dù chuyên gia đánh giá cao, ông Dũng cho biết việc ứng dụng chững lại vì chưa có tiền lệ và tiêu chuẩn kỹ thuật cho phép sử dụng.

Không ngừng cải tiến

Một vận may cũng đến với ông Dũng khi năm 2022, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ban, ngành nghiên cứu sử dụng cát biển để làm đường cao tốc và vào năm 2023, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố Tiêu Chuẩn Quốc Gia TCVN 13754:2023 về “Cát nhiễm mặn cho bê tông và vữa”.

Với quyết tâm không ngừng sáng tạo, ông Dũng đã cải tiến công nghệ để đạt tiêu chuẩn này. “Chỉ khi liên tục đổi mới, chúng ta mới có thể tạo ra những sản phẩm chất lượng với mức giá hợp lý, đáp ứng được nhu cầu khắt khe của thị trường. Chính vì niềm tin mãnh liệt ấy, tôi đã nghiên cứu và cho ra đời thiết bị tuyển rửa cát biển dựa trên công nghệ trước đây để cho ra thiết bị tuyển rửa đơn giản mà hiệu quả để gia công tuyển rửa cát biển cho đường cao tốc. Thiết bị này vừa được công ty ra mắt và vận hành vào ngày 23/4 vừa qua”, ông Dũng thổ lộ.

Thiết bị tuyển rửa cát biển nguyên khai là mô hình gọn, tiện ích (công suất 200 m³/giờ đến 2.000 m³/giờ), gồm các bộ phận: Ống dẫn cát và nước từ thiết bị bơm từ tàu lên thiết bị tuyển rửa; cụm thiết bị tách muối và bùn sét, tạp chất; cụm thiết bị sàng sấy loại bỏ tạp chất; hệ thống cấp nước bổ sung để làm sạch muối và tạp chất; cụm thiết bị cài đặt tự động thu cát thành phẩm và tách nước muối bẩn ra khỏi cát…

Điểm nổi bật của thiết bị là dễ di chuyển đến công trường cao tốc để tuyển rửa cát biển ra cát sạch thành phẩm đạt TCVN 13754:2023 “Cát nhiễm mặn dùng cho bê tông và vữa” đạt Ion Cl- (muối) từ < 0,01% đến < 0,05% tùy theo yêu cầu sử dụng và đạt TCVN 9436:2012 dùng cho cát đắp đường (muối hòa tan theo tiêu chuẩn cho phép đối với cát đắp đường < 5%).

Ngày 23/4/2024 Công ty Cổ phần Cát sạch Miền Tây đã tổ chức vận hành hệ thống thiết bị tuyển rửa cát biển để kiểm tra thẩm định đánh giá chất lượng cát biển thành phẩm bởi công nghệ tuyển rửa cát biển mới cải tiến của ông Võ Tấn Dũng.

“Giải pháp thiết bị trong quá trình tuyển rửa cát biển thì nước thải ra không vượt quá lượng muối theo quy chuẩn nước xả thải QCVN 40:2021/BTNMT (muối < 0,1%) nên sẽ không ảnh hưởng môi trường xung quanh. Bên cạnh đó, chi phí tuyển rửa kết hợp quy trình cấp cát sạch thành phẩm xuống tàu sông không quá 10.000 đồng/m3”, ông Dũng khẳng định.

Ngày 23/4/2024 Công ty Cổ phần Cát sạch Miền Tây đã tổ chức vận hành hệ thống thiết bị tuyển rửa cát biển để kiểm tra thẩm định đánh giá chất lượng cát biển thành phẩm bởi công nghệ tuyển rửa cát biển mới cải tiến của ông Võ Tấn Dũng đã ra kết quả do Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng Cần Thơ (Catech) kiểm định: Mẫu cát biển Trà Vinh nguyên khai sau khi qua thiết bị tuyển rửa nói trên thì hàm lượng bụi bùn sét từ 3,1% giảm xuống còn 0,6%; hàm lượng clorua giảm từ 0,211% xuống còn 0,016%.

Thiết bị uyển rửa cát biển để kiểm tra thẩm định đánh giá chất lượng cát biển thành phẩm bởi công nghệ tuyển rửa cát biển mới cải tiến của ông Võ Tấn Dũng.

Cùng loại cát biển được lấy mẫu, Viện Vật liệu Xây dựng (Bộ Xây dựng) kiểm định cát biển nguyên khai sau khi qua thiết bị tuyển rửa thì hàm lượng bụi bùn sét từ 2,3% giảm xuống chỉ còn 0,1%; hàm lượng clorua giảm từ 0,232% xuống còn 0,0173%; Viện Vật liệu Xây dựng đánh giá trong báo cáo kết quả: Cát biển thành phẩm sau tuyển rửa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13754:2023 “Cát nhiễm mặn dùng cho bê tông và vữa” và TCVN 7570:2006 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với cốt liệu nhỏ (cát tự nhiên) và cốt liệu lớn, có cấu trúc đặc chắc dùng chế tạo bê tông và vữa xi măng thông thường.

Ngoài ra, đánh giá cát thành phẩm sau khi qua thiết bị tuyển rửa dùng đắp nền đường cao tốc và san lấp thì chỉ số đầm nén Protor có độ ẩm tối ưu là 16,71% và khối lượng thể tích khô lớn nhất là 1,596 g/cm, gần như tương đương với cát san lấp thông thường và thấp hơn một chút so với mẫu đất; trị số xuyên CBR (dùng để đánh giá sức chịu tải, đặc trưng biến dạng nền đất hoặc vật liệu làm đường), được thực hiện lần lượt ở độ chặt K90, K95 và K98 với kết quả thí nghiệm lần lượt là 8,5, 14 và 16,8% đều đạt yêu cầu > 5% cho nền đường cao tốc theo TCVN 9436: 2012.

Kết quả thí nghiệm của viện VLXD - Bộ Xây dựng

Viện cũng kết luận mẫu nước thải sau tuyển rửa được mang đi thí nghiệm xác định hàm lượng clorua là 180,8 mg/l, hoàn toàn đáp ứng được mức yêu cầu kỹ thuật về nước thải công nghiệp theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN40:2011/BTNMT.

Với niềm đam mê của mình, hai sáng chế gồm: “Thiết bị sàng lọc và rửa cát”, “Hệ thống và phương pháp sàng rửa và phân loại cát nhiễm mặn” của kỹ sư Võ Tấn Dũng được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền sáng chế.

Ngoài ra, sáng chế của ông cũng đoạt giải nhất Hội thi “Sáng tạo Kỹ thuật toàn Quốc lần thứ 11 (2010 - 2011); “Hệ thống thiết bị sàng rửa cát sạch đạt tiêu chuẩn cát xây dựng” cùng nhận sáng chế xuất sắc nhất do Tổ chức Sở hữu Trí tuệ thế giới (WIPO) trao tặng. Ông Dũng cũng nhận nhiều bằng khen, giấy khen của các cơ quan Trung ương cũng như TP Cần Thơ.