Bạo lực học đường- Một vấn đề đáng báo động cần được quan tâm

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2022 cả nước xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học. Trung bình, cứ 5.200 học sinh lại có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 học sinh có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường có một trường có học sinh đánh nhau. Bạo lực học đường gồm các hình thức: bạo lực thể chất (đánh đập, xô xát, cướp bóc,...), bạo lực tinh thần (chửi rủa, xúc phạm, khinh miệt, cô lập,...), bạo lực tình dục (sàm sỡ, quấy rối, xâm hại,...), bạo lực trên mạng xã hội (đăng tải thông tin sai sự thật, phỉ báng, uy hiếp,...). Một nghiên cứu khoa học do Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Xã hội và Nhân văn (2019) cho thấy phần lớn hành vi bạo lực học đường diễn ra giữa các học sinh cùng lớp hoặc cùng trường. Các hành vi bạo lực thường bao gồm bắt nạt (41,3%), đánh nhau (33,4%), đe dọa (20,2%) và quấy rối tình dục (5,1%). Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, nam giới chiếm tỷ lệ cao hơn trong việc thực hiện các hành vi bạo lực.

Nhằm tìm hiểu thực trạng bạo lực học đường và các yếu tố liên quan, tác giả Vũ Nguyên Anh và các cộng sự tại Trường Đại học Y tế Công cộng đã thực hiện nghiên cứu tại một trường trung học phổ thông tại quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong tổng số 384 học sinh khối 10-11-12 có 13,5% học sinh bị bạo lực học đường, chủ yếu từ các bạn cùng khối khác lớp, người yêu hoặc người thân; nữ sinh có nguy cơ bạo lực gấp 2,44 lần nam sinh. Nhóm học sinh có hạnh kiểm tốt ít bị bạo lực hơn 0,17 lần so với nhóm học sinh có hạnh kiểm trung bình. Về yếu tố gia đình, học sinh sống cùng mẹ có nguy cơ bị bạo lực cao hơn 10,2 lần so với học sinh sống cùng với bố. Học sinh có bạn thân bị bạo lực cao hơn 4,9 lần so với học sinh không có bạn thân. Học sinh thường xuyên chứng kiến các hành vi bạo lực thì có nguy cơ bị bạo lực cao hơn.

Tương tự như vậy, trong một nghiên cứu khác năm 2024 của tác giả Ngô Thị Bích Ngọc và cộng sự tại Trường Đaị học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng và Trường Y tế Công cộng Rollins (Đại học Emory) đã tiến hành nghiên cứu cắt ngang trên 447 học sinh THCS quận Thanh Khê (Thành phố Đà Nẵng) trong giai đoạn từ tháng 9/2023 đến tháng 6/2024. Kết quả cho thấy tỷ lệ học sinh THCS bị bắt nạt là 68,5%. Các yếu tố liên quan đến tình trạng bắt nạt học đường gồm áp lực trong học tập, cảm thấy cô đơn/lo lắng, từng chứng kiến bạo hành gia đình, mức độ nhận được sự hỗ trợ tinh thần từ gia đình, gia đinh giúp đỡ trong việc ra quyết định và tần suất tâm sự/chia sẻ với gia đình, cảm giác an toàn tại trường học, tần xuất tâm sự với thầy cô giáo và cảm nhận về sự giúp đỡ của bạn bè.

Nạn nhân của bạo lực học đường cũng gặp phải rất nhiều tổn hại về nhiều sức khỏe và sự phát triển. Các em có thể mắc phải các vấn đề về sức khỏe thể chất (vết thương, đau nhức, mất ngủ); sức khỏe tâm thần (trầm cảm, lo âu, cảm giác cô đơn, vô vọng,...); học tập (giảm điểm số, mất quan tâm, trốn học,...), xã hội (rút lui, mất lòng tin, khó kết bạn,...). Có một số nạn nhân có thể cố gắng chịu đựng hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác. Nhưng cũng có một số không biết cách xử lý hoặc không có ai để tin cậy có thể khiến nạn nhân nghĩ đến việc tự tử để thoát khỏi nỗi ám ảnh và đau khổ.