Hợp lực để nâng sức chống chịu cho nông nghiệp ĐBSCL và Nam Trung Bộ

UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp với UBND TP. Cần Thơ tổ chức Hội thảo.

Các nghiên cứu cho thấy những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu đối với ĐBSCL ngày càng rõ nét. Tình trạng xâm nhập mặn gia tăng, xói lở bờ biển, sạt lở bờ sông diễn biến phức tạp, nguồn nước ngọt thiếu hụt, thời tiết cực đoan khó dự báo. Những thách thức này đặt ra yêu cầu cấp bách phải đổi mới mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, ứng dụng khoa học, kỹ thuật tiên tiến, nâng cao khả năng thích ứng và giảm phát thải khí nhà kính.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trần Chí Hùng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trần Chí Hùng cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Cần Thơ có diện tích tự nhiên khoảng 6.360 km² và dân số hơn 3,2 triệu người. Đây là điều kiện thuận lợi để thành phố phát huy vai trò trung tâm về kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics, đồng thời đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp khu vực.

Với hơn 511.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, Cần Thơ xác định nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi chiến lược. Thành phố đã triển khai nhiều mô hình hiệu quả như sản xuất lúa thông minh giảm phát thải, áp dụng các kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và phát thải thấp. Đồng thời, Cần Thơ phát triển các mô hình nhà màng, nhà lưới, thủy canh, hệ thống tưới tiết kiệm, nuôi cấy mô, sản xuất nấm dược liệu, áp dụng VietGAP, GlobalGAP; chăn nuôi an toàn sinh học, mô hình thích ứng hạn mặn; nuôi trồng thủy sản phục vụ xuất khẩu.

Cần Thơ xác định nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi chiến lược.

Tuy nhiên, theo ông Trần Chí Hùng, thực tiễn vẫn còn nhiều hạn chế như chi phí đầu tư công nghệ cao lớn, trình độ tiếp cận công nghệ giữa các địa phương còn chênh lệch, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, chuyển đổi số trong nông nghiệp chưa đồng bộ. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện, trường, hợp tác xã, nông dân để thúc đẩy chuyển đổi.

Tại hội thảo, các chuyên gia và nhà khoa học đã phân tích tác động của biến đổi khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp ĐBSCL và Nam Trung Bộ, chỉ ra những rủi ro về an ninh lương thực và sinh kế. Các đại biểu chia sẻ nhiều giải pháp công nghệ như tự động hóa, IoT, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học nhằm tăng năng suất, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải; đồng thời ghi nhận nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi và thủy sản thích ứng hạn, mặn đã được triển khai hiệu quả tại các địa phương.

Các nhóm giải pháp về chính sách cũng được đề xuất, gồm hỗ trợ tín dụng, bảo hiểm nông nghiệp, chính sách đất đai, khuyến khích đầu tư, đổi mới sáng tạo; cùng với đó là thúc đẩy kết nối thương mại, khai thác cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường cho sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND TP. HCM Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh, ĐBSCL - vựa lúa và thủy sản của cả nước đang chịu ảnh hưởng nặng nề của hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún và thiếu nước ngọt. Khu vực Nam Trung Bộ cũng đối mặt với khô hạn kéo dài, sa mạc hóa và suy thoái đất, đe dọa sinh kế của hàng triệu nông dân. Những khó khăn này không chỉ tác động đến an ninh lương thực mà còn ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế vùng và mục tiêu phát triển bền vững.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, đổi mới và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp là xu hướng tất yếu để nâng cao sức chống chịu và hiện đại hóa nông nghiệp Việt Nam. TP. Hồ Chí Minh cam kết đồng hành với các địa phương ĐBSCL và Nam Trung Bộ trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và thích ứng khí hậu. Thời gian tới, các địa phương cần tăng cường chia sẻ dữ liệu, hạ tầng số, phát triển giống cây con thích ứng khí hậu, đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, khuyến khích khởi nghiệp xanh, hợp tác công tư và thu hút công nghệ tiên tiến từ quốc tế.